Trưng bày bộ sưu tập cổ vật An Biên: Nét riêng gốm Việt

Bình con tiện có nắp, gốm men trắng, thế kỷ 1- 3.

Theo lãnh đạo Bảo tàng Lịch sử quốc gia: Trưng bày là dịp để công chúng trong nước và bạn bè quốc tế có dịp thưởng thức một bộ sưu tập gốm men vô cùng phong phú, hoàn chỉnh, có giá trị mỹ thuật cao trải dài hơn 2.000 năm phát triển của lịch sử đồ gốm Việt Nam. Thông qua sưu tập hiện vật đặc sắc, bằng các hình thức nghệ thuật trưng bày, trang thiết bị kỹ thuật, chuyên đề giới thiệu một cách cô đọng, khái quát nhất về lịch sử đồ gốm Việt Nam, đặc biệt tập trung giới thiệu những tác phẩm nghệ thuật gốm thuộc giai đoạn phát triển đỉnh cao thời Lý- Trần (thế kỷ 11- 14) và thời Lê Sơ- Mạc- Lê Trung hưng (thế kỷ 15-17). Cùng với đó, giới thiệu một số tác phẩm gốm Bát Tràng (thế kỷ 18- 19)- trung tâm sản xuất gốm truyền thống duy nhất tồn tại và phát triển đến tận ngày nay.

Dịp này, gần 100 hiện vật được lựa chọn từ Sưu tập cổ vật An Biên của nhà sưu tập Trần Đình Thăng và một số hiện vật của Bảo tàng Lịch sử quốc gia. Đó là những hiện vật gốc, tiêu biểu, có giá trị về lịch sử, văn hóa, có tính thẩm mỹ cao, được trưng bày tại phòng trưng bày chuyên đề Bảo tàng Lịch sử quốc gia, số 1 Tràng Tiền (Hà Nội) trên diện tích khoảng 150 m2. Hiện vật bao gồm các loại gốm men thuộc các trung tâm sản xuất gốm truyền thống của Việt Nam từ đầu công nguyên đến thế kỷ 19, được sắp xếp theo niên đại, dòng men, kết hợp với trưng bày theo loại hình.

Mô hình nhà 3 tầng, đất nung màu xám thế kỷ 1- 3.

Theo đó, chuyên đề theo bố cục nội dung gồm 4 phần chính. Gốm Việt Nam 10 thế kỷ đầu công nguyên với các hiện vật được trưng bày: Mô hình nhà gồm: nhà, tường, cổng lợp ngói ống; bình hình thú/hổ tử, bình con tiện, cốc đốt hương, cốc có quai; vò men nâu vàng, bình men xanh xám, bình men trắng xám... Gốm Việt Nam thế kỷ 11-14 với các hiện vật: Liễn, ấm men trắng, đài sen men trắng, ấm men ngọc, liễn men ngọc, âu men ngọc, bát men ngọc, đĩa, bát men nâu, liễn hoa nâu có nắp,... Gốm Việt Nam thế kỷ 15-17 với các hiện vật: Bát men trắng in hình rồng, bát men trắng in hình hoa lá, cối và chày men nâu, lọ men nâu, bát gốm hoa lam, ấm hình quả đào hoa lam và nhiều màu, đĩa hoa lam và nhiều màu, chân đèn... Gốm Bát Tràng thế kỷ 18-19 với các hiện vật: Đĩa men rạn, lư hương men rạn, cặp chân nến trúc hoá long, trang trí kiến trúc hình rồng, men trắng, đài thờ men rạn,…

Ths. Phạm Thúy Hợp, Nguyên Phó phòng Trưng bày, Bảo tàng Lịch sử quốc gia chia sẻ: Trong bộ sưu tập An Biên, ấn tượng nhất đối với chị là nhóm cổ vật ở 10 thế kỷ đầu công nguyên. Nhóm đồ gốm ở đây mang hơi thở của sức sống Đông Sơn. Bên cạnh đó có thể khẳng định những cổ vật bằng gốm, bằng đồng trong Sưu tập cổ vật An Biên liên quan tới địa danh Hải Phòng, mảnh đất An Biên, có sự kết nối với câu chuyện lịch sử về Nữ tướng Lê Chân thời Hai Bà Trưng lập nên trang ấp, giờ đây trở thành biểu tượng của thành phố Cảng trẻ trung và năng động. Ông Trần Đình Thăng- chủ sưu tập có lý khi đặt tên bộ sưu tập của mình như là một sự tưởng nhớ, tri ân bậc tiền nhân có công mở cõi, dựng làng.

Đầy suy cảm trước bộ Sưu tập cổ vật An Biên, Chủ tịch Hội Cổ vật Hải Phòng Nguyễn Bá Thanh Long cho biết: Hiện vật sưu tập có niên đại đầu công nguyên (thế kỷ 1-3) được ông Trần Đình Thăng kiếm tìm sưu tầm tại vùng đất nơi sinh, nơi mở cõi của Nữ tướng Lê Chân. Đồ gốm men trắng ngà, vàng xám với loại hình chum, bình con tiện, ang, hũ, tước, ấm... Và rất độc đáo với mô hình giếng nước, nhà 3 tầng có cổng, tường bao, ngói lợp, lối kiến trúc nhà thủ lĩnh, quý tộc. Gắn tư duy thế sự cho sưu tập di sản của tiền nhân, gắn cái lãng mạn văn hóa dân gian vào mạch nguồn lịch sử, chủ nhân của Sưu tập cổ vật An Biên làm được điều đó. Ông biết trân quý, gìn giữ di sản cổ vật, phong tục truyền thống và sức mạnh tâm linh là những giá trị căn cốt, to lớn vô hình để an định, kiến lập nội lực vững bước xây dựng cuộc sống, quê hương, bản quán.

Phó chủ tịch UBND thành phố Lê Khắc Nam khẳng định: Thành phố luôn tôn trọng, quan tâm, tạo điều kiện để những người sưu tập. Thời gian qua, thành phố chỉ đạo Sở Văn hóa- Thể thao, Hội cổ vật tạo điều kiện để nhà sưu tập phát huy giá trị lịch sử, khoa học của bộ sưu tập, làm các thủ tục trình Bộ Văn hóa- Thể thao và Du lịch công nhận nhiều hiện vật là bảo vật quốc gia, sau này có thể trở thành bảo tàng tư nhân, góp phần giúp thế hệ sau, bạn bè quốc tế hiểu được giá trị văn hóa tinh thần, vật chất của cha ông ta, góp phần thúc đẩy phát triển du lịch và các ngành nghề kinh tế khác./.