Học sinh Trường THCS Hồng Bàng tham quan trưng bày “Tranh dân gian truyền thống Việt Nam” tại Bảo tàng Hải Phòng.
(HPĐT)- Trong không khí háo hức chào đón Xuân về, từ ngày 20-1 đến hết tháng 4-2021, tại Bảo tàng Hải Phòng diễn ra trưng bày “Tranh dân gian truyền thống Việt Nam”. Ngắm các tác phẩm, mỗi người xem như được trở về sắc xuân xưa, những nét đẹp truyền thống văn hóa đậm đà bản sắc dân tộc. Để rồi, lòng người trào dâng cảm xúc tự hào và tình yêu quê hương vào dịp Tết đến, Xuân về.
Đặc sắc các dòng tranh truyền thống
Trưng bày “Tranh dân gian truyền thống Việt Nam” do Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam lần đầu phối hợp Bảo tàng Hải Phòng thực hiện và ra mắt công chúng đất Cảng. Thích thú là cảm xúc của hầu hết người xem khi ngắm những bức tranh Đông Hồ quen thuộc như đàn gà, lợn; hình ảnh em bé, cảnh lao động bình dị của người nông dân…
Phó giám đốc Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam Trần Thị Hương cho biết: Tranh dân gian truyền thống Việt Nam có vị trí quan trọng trong kho tàng di sản văn hóa dân tộc. Trong đó có nhiều dòng tranh dân gian nổi tiếng như: Đông Hồ (tỉnh Bắc Ninh), Hàng Trống (Hà Nội) và tranh thờ dân tộc Tày, Cao Lan... ở miền núi phía Bắc, nhất là các bức tranh về Tết Nguyên đán được trưng bày, giới thiệu tới người yêu nghệ thuật tranh dân gian. Mỗi dòng tranh trên có lối thể hiện riêng biệt, nhưng đều mang đậm bản sắc dân tộc, hàm chứa giá trị biểu tượng tốt đẹp, chúc tụng, trường thọ, sung túc, con cháu đầy đủ, học hành đỗ đạt… Trong đó, nhiều tranh chúc tụng ngày Tết, tranh sinh hoạt, tranh họa theo thơ, tranh châm biếm… thể hiện ước vọng ngàn đời của người dân về cuộc sống tốt đẹp, hòa bình, ấm no, hạnh phúc như: “Tranh Đại cát”, “Nghinh xuân”, “Vinh hoa”, “Phú quý”, “Gà đàn”, “Lợn đàn” thuộc dòng tranh Đông Hồ... Hay mảng tranh đầy màu sắc của dòng tranh Hàng Trống như: “Cá chép trông trăng”, “Chim công”, “Bà Chúa Thượng Ngàn”... hoặc dòng tranh thờ của dân tộc Tày và các dân tộc ít người ở miền núi phía Bắc và Nghệ An như: Bộ tranh “Thập Điện”, “Phật bà Quan Âm” ... Tất cả làm nổi bật cảnh sinh hoạt, phản ánh cuộc sống lao động, sản xuất của nhà nông, cảnh gieo mạ, cấy lúa ngoài đồng, mục đồng chăn trâu, thổi sáo, những phiên chợ quê... Những đề tài thân thuộc này khẳng định chỗ đứng bền lâu của tranh dân gian Việt Nam trong lịch sử và truyền thống văn hóa của dân tộc, trở thành nét đặc sắc trong đời sống tinh thần của người Việt.
Hòa trong số đông khách tham quan và thưởng lãm tranh dân gian trong ngày khai mạc trưng bày, Tiến sĩ Đoàn Trường Sơn, Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Hải Phòng như được sống lại những ký ức tuổi thơ. Ông tâm sự: “Lâu lắm tôi mới có dịp tiếp cận các dòng tranh truyền thống vừa dân dã vừa dí dỏm của đời sống người dân khi xưa, nhưng mang tính thời sự, hơi thở của cuộc sống đời thường”.
Giữ gìn nét đẹp văn hóa truyền thống
Trưng bày “Tranh dân gian truyền thống Việt Nam” không chỉ mang đến người xem, nhất là thế hệ trẻ cái nhìn tổng thể về nét đẹp truyền thống văn hóa dân tộc đậm đà bản sắc, đậm chất dân gian, mà còn là trải nghiệm thú vị. Trong khuôn khổ trưng bày, đông đảo du khách và học sinh thích thú khám phá các thao tác in tranh Đông Hồ được khắc trên ván gỗ.
Tại khu vực trải nghiệm in tranh Đông Hồ, nâng niu bức tranh “Chăn trâu thổi sáo” trên tay, em Nguyễn Thị Phương Linh, lớp 8A3, Trường THCS Hồng Bàng (quận Hồng Bàng) phấn khởi bày tỏ: “Đây là lần đầu, em được làm tranh Đông Hồ. Em không nghĩ ông cha mình sáng tạo ra dòng tranh độc đáo, đặc sắc như vậy. Em sẽ giới thiệu tới các bạn đến ngắm tranh, trải nghiệm và khám khá nét đẹp truyền thống của cha ông ta trong dịp Tết Nguyên đán Tân Sửu”. Cô giáo Trần Minh Hải, Trường THCS Hồng Bàng (quận Hồng Bàng) tỉ mẩn hướng dẫn học sinh từng thao tác in tranh, cô cho biết: “Tôi là giáo viên dạy văn, rất thích sưu tập tranh Đông Hồ. Khi được biết có trưng bày tranh dân gian tại Bảo tàng Hải Phòng, tôi dẫn học sinh đến đây để trải nghiệm, giúp các em cảm nhận và thực hành vẽ tranh dân gian. Tôi mong, Bảo tàng Hải Phòng tổ chức nhiều cuộc trưng bày tranh dân gian hơn để học sinh và nhân dân thành phố được trở về với văn hóa truyền thống của dân tộc, góp phần bồi đắp tình yêu quê hương đất nước đối với thể hệ trẻ.”.
Phó giám đốc Bảo tàng Hải Phòng Bùi Thị Nguyệt Nga cho rằng, là sản phẩm của trí tuệ tập thể qua nhiều thế hệ, tranh dân gian không chỉ đáp ứng các nhu cầu tinh thần, tâm linh và mỹ cảm của nhân dân lao động trong những ngày Tết, mà còn ẩn chứa những nội dung giáo dục đạo đức, nhân cách trong cuộc sống đời thường. Vì vậy, trưng bày và hoạt động trải nghiệm làm tranh dân gian được tổ chức là một trong những giải pháp phát huy di sản văn hóa phi vật thể tới đông đảo người dân thành phố và du khách.
Như vậy, vào dịp trước, trong và sau Tết Nguyên đán Tân Sửu 2021, cùng các hoạt động văn hóa, nghệ thuật khác, trưng bày “Tranh dân gian truyền thống Việt Nam” tại Bảo tàng Hải Phòng trở thành điểm tham quan hấp dẫn của người dân thành phố, tìm về những giá trị đặc sắc của truyền thống văn hóa dân tộc qua những bức tranh dân gian độc đáo, ấn tượng./.
Bài và ảnh: Mạnh Quang
