Các chuyên gia Trung Quốc đang tăng cường theo dõi tình trạng sạt lở đất, hồ chắn dòng, sông băng và hồ băng tại khu vực huyện Gyirong, Khu tự trị Tây Tạng.
Việc này nhằm phòng ngừa thảm họa thứ cấp và bảo đảm an toàn cho công tác cứu hộ.
Một trong những nhiệm vụ được ưu tiên là giám sát chặt chẽ các hồ chắn dòng hình thành sau thảm họa, đề phòng nguy cơ nước bất ngờ thoát ra, đe dọa các khu vực hạ lưu. Cơ quan chức năng Trung Quốc đã triển khai nhiều thiết bị chuyên dụng như camera từ xa theo dõi biến dạng sườn dốc, radar đánh giá độ ổn định sườn dốc và hệ thống viễn thám vệ tinh.
Các chuyên gia tiến hành khảo sát nguy cơ địa chất tại 5 ngôi làng trong lưu vực sông bị ảnh hưởng và dọc Quốc lộ G216 - tuyến đường huyết mạch phục vụ công tác cứu hộ, qua đó xác định các nguy cơ tiềm ẩn và bảo đảm an toàn cho tuyến đường.
Phạm vi giám sát cũng được mở rộng ra các khu vực xung quanh. Công nghệ viễn thám vệ tinh và trên không được sử dụng để theo dõi biến động của các sông băng, hồ băng phân bố rộng tại khu vực có địa hình cao. Hình ảnh thời gian thực từ thiết bị bay không người lái được truyền về để các chuyên gia đánh giá diễn biến, từ đó kịp thời cung cấp thông tin cho lực lượng cứu hộ ở hạ lưu.
Theo ông Su Pengcheng, nhà nghiên cứu tại Viện Môi trường và Các mối nguy hiểm vùng núi thuộc Viện Khoa học Trung Quốc, việc theo dõi các khu vực có nguy cơ sạt lở băng ở độ cao lớn gặp nhiều khó khăn do nhiệt độ thấp, thiếu oxy và địa hình hiểm trở. Các lưu vực sông xuyên biên giới cũng còn những khoảng trống trong quan trắc, trong khi thiết bị tại hiện trường có thể gặp sự cố về nguồn điện và liên lạc.
Ông Su cho rằng tín hiệu cảnh báo sớm nhiều khi rất khó nhận biết, trong khi khoảng thời gian từ lúc phát hiện dấu hiệu bất thường đến khi xảy ra thảm họa có thể chỉ tính bằng vài phút. Do đó, phương thức quan trắc truyền thống tại một điểm cố định khó có thể bao quát toàn bộ lưu vực sông.
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu làm gia tăng tần suất các hiện tượng thiên tai hiếm gặp nhưng nghiêm trọng, chuyên gia Trung Quốc nhấn mạnh sự cần thiết phải đánh giá nguy cơ mất ổn định của sông băng, khắc phục những khoảng trống quan trắc ở thượng nguồn và ứng dụng các công nghệ địa vật lý mới để giám sát toàn diện.
Ông Su cũng kêu gọi tăng cường hợp tác khoa học xuyên biên giới, xây dựng cơ chế cảnh báo sớm chung, chia sẻ dữ liệu và kết quả đánh giá rủi ro giữa các quốc gia trong khu vực Himalaya. Đồng thời, cần thiết lập các kênh thông báo nhanh để mở rộng cảnh báo sớm trên toàn bộ lưu vực sông, từ thượng nguồn xuống hạ lưu.
Theo cơ quan chức năng Trung Quốc, nước này đã thiết lập cơ chế liên lạc và chia sẻ thông tin với các quốc gia có công dân bị ảnh hưởng. Hiện 261 công dân nước ngoài đến từ 23 quốc gia vẫn mất tích sau vụ lũ quét tại cửa khẩu Gyirong.
Thông qua cơ chế trao đổi thông tin về thảm họa giữa Trung Quốc và Nepal, các dữ liệu về khí tượng, thủy văn, hồ băng và sông băng được cập nhật hằng ngày cho phía Nepal.
Đến 18 giờ ngày 5/9, Trung Quốc xác nhận 43 người thiệt mạng và 519 người vẫn mất tích sau thảm họa tại Gyirong. Hơn 2.500 nhân lực cùng hơn 500 phương tiện đã được huy động tham gia cứu hộ. Các thiết bị bay không người lái thực hiện hơn 1.000 chuyến bay, thả 5,43 tấn hàng cứu trợ xuống khu vực bị ảnh hưởng.
Chính quyền địa phương cũng hỗ trợ 1.720 cư dân biên giới Nepal tại Gyirong. Chính phủ Trung Quốc đã cử các chuyên gia cứu hộ trong hầm và giám định ADN sang Nepal, đồng thời cung cấp hàng cứu trợ khẩn cấp cho nước này.
Hiện công tác tìm kiếm, cứu nạn và khắc phục hậu quả vẫn được ưu tiên triển khai tại khu vực bị ảnh hưởng.
H.A - TTXVN
