(HPĐT)- Trung tâm điều khiển, tích hợp dữ liệu quan trắc môi trường (Sở Tài nguyên-Môi trường) hiện tiếp nhận hình ảnh giám sát của 29 doanh nghiệp thông qua 47 camera giám sát nguồn thải, trong đó có 25 nguồn thải lỏng và 22 nguồn thải khí; tiếp nhận dữ liệu quan trắc tự động của 9 doanh nghiệp. Nhưng hiện nay, việc tiếp nhận dữ liệu của doanh nghiệp truyền tải về không bảo đảm do cơ sở hạ tầng kỹ thuật của trung tâm chưa đáp ứng yêu cầu.
Cơ sở vật chất, trang thiết bị của Trung tâm tích hợp dữ liệu quan trắc môi trường của Sở Tài nguyên – Môi trường còn nhiều hạn chế.
Hạ tầng kỹ thuật chưa bảo đảm
Giám đốc Trung tâm quan trắc môi trường (Sở Tài nguyên-Môi trường) Đàm Quang Quỳnh thông tin: Năm 2016, để bảo đảm yêu cầu công tác giám sát bảo vệ môi trường, Sở Tài nguyên-Môi trường chủ động huy động các trang thiết bị công nghệ thông tin hiện có của các Trung tâm quan trắc môi trường, Trung tâm công nghệ thông tin trực thuộc sở để thiết lập Trung tâm điều khiển, tích hợp dữ liệu quan trắc môi trường. Nhiệm vụ chính của trung tâm này là tiếp nhận hình ảnh giám sát xả thải qua camera, qua hệ thống quan trắc tự động của những cơ sở sản xuất có nguồn thải lớn. Nhưng sau thời gian vận hành, từ cuối năm 2020 đến nay, các trang thiết bị hiện có của trung tâm không bảo đảm yêu cầu tiếp nhận, xử lý những hình ảnh và dữ liệu tiếp nhận được từ các nguồn thải.
Do hệ thống máy chủ, phần mềm ứng dụng có cấu hình tương đối thấp, dẫn đến việc nhận số liệu từ các trạm quan trắc môi trường tự động bị hạn chế. Cùng với đó, do hoạt động tần suất cao, liên tục nên máy chủ của trung tâm thường xuyên trục trặc. Đầu ghi dữ liệu camera hiện hết cổng để tiếp nhận thêm dữ liệu từ các chủ nguồn thải. Cùng với đó, mức độ bảo mật các số liệu tiếp nhận trên hệ thống máy chủ không cao do chưa sử dụng phần mềm chuyên dụng hỗ trợ công tác quản lý dữ liệu truyền. Hầu hết thiết bị của trung tâm gồm: máy chủ, máy trạm và một số trang thiết bị kỹ thuật xuống cấp, lạc hậu, chỉ được sửa chữa nhỏ lẻ. Đến thời điểm này các cấu hình không còn đáp ứng việc cài đặt, vận hành các phần mềm quản lý chuyên ngành và các hệ quản trị cơ sở dữ liệu. Bên cạnh đó, có một số cơ sở thực hiện lắp đặt hệ thống quan trắc tự động trước thời điểm Thông tư số 24/2017 quy định kỹ thuật quan trắc môi trường có hiệu lực thi hành, nên không đáp ứng về chuẩn dữ liệu theo quy định.
Do cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin chưa hoàn thiện, nên việc theo dõi giám sát toàn bộ dữ liệu được truyền về từ các chủ nguồn thải chưa bảo đảm sự chính xác, không đáp ứng yêu cầu giám sát môi trường thường xuyên, liên tục. Số liệu thu nhận được thường xuyên bị gián đoạn, chỉ truy xuất được trong thời gian ngắn. Khi có sự cố xảy ra, việc kiểm tra, lấy số liệu, hình ảnh để xử lý gặp khó khăn, bởi hạ tầng công nghệ hiện có không đáp ứng việc truy cập vào dữ liệu nguồn, truy xuất kết quả giám sát.
Khẩn trương hoàn thiện dự án
Trên địa bàn thành phố hiện có hàng nghìn cơ sở sản xuất công nghiệp, trong đó, 124 cơ sở sản xuất phát sinh 162 nguồn thải lưu lượng lớn là khí thải và nước thải. Trong đó, tập trung chủ yếu ở các lĩnh vực sản xuất điện năng, xi măng, cơ khí, luyện kim, hóa chất, vật liệu xây dựng, hóa chất, phân bón, chế biến thực phẩm, giầy da, may mặc, y tế... Với lưu lượng nguồn thải trên, Trung tâm điều khiển tích hợp dữ liệu quan trắc môi trường cần sớm được hoàn thiện về cơ sở hạ tầng, thiết bị, giúp việc kiểm soát, giám sát công tác bảo vệ môi trường đạt hiệu quả cao hơn.
Để đáp ứng yêu cầu trên, ngày 21-4-2020, UBND có văn bản số 2964, giao Sở Tài chính chủ trì, cùng các Sở Kế hoạch và Đầu tư, Tài nguyên-Môi trường bố trí kinh phí thực hiện dự án đầu tư trang thiết bị kỹ thuật cho Trung tâm điều khiển tích hợp dữ liệu quan trắc môi trường vận hành hiệu quả hơn, khắc phục hạn chế trong thời gian qua. Thực hiện chỉ đạo của thành phố, trong quý 1-2021, Sở Tài nguyên-Môi trường phối hợp với các Sở Kế hoạch-Đầu tư, đơn vị tư vấn rà soát toàn bộ quy trình thực hiện dự án, hoàn thiện hồ sơ dự án. Kết quả, dự án Trung tâm điều khiển tích hợp dữ liệu quan trắc môi trường và lắp đặt quan trắc môi trường tự động được bố trí vốn đầu tư công giai đoạn 2020-2025. Dự kiến, trong năm 2021, trung tâm được bố trí kinh phí để thực hiện việc nâng cấp trang thiết bị hạ tầng máy chủ, phần mềm vận hành hiệu chỉnh đúng quy định....
Việc khẩn trương hoàn thiện dự án sẽ sớm khắc phục hạn chế về việc tiếp nhận cơ sở dữ liệu từ nguồn thải. Tuy nhiên, trong giai đoạn này, Sở tiếp tục duy trì việc tiếp nhận dữ liệu video và dữ liệu quan trắc tự động từ các chủ nguồn thải trên địa bàn thành phố, thêm kênh để giám sát công tác bảo vệ môi trường của cơ sở sản xuất, nhất là nguồn thải có lưu lượng lớn. Đối với một số trạm quan trắc tự động của doanh nghiệp mà số liệu truyền dẫn chưa đạt chuẩn, Sở Tài nguyên-Môi trường hướng dẫn hiệu chuẩn thiết bị bảo đảm việc truyền tải dữ liệu chính xác hơn./.
Nguyên Mai
