Không ít phụ huynh chạy theo trường điểm, lớp chọn, trong khi điều quan trọng hơn là môi trường phù hợp với mỗi học sinh.
Cuối tháng 6, đầu tháng 7 là thời điểm ngành giáo dục và đào tạo chuẩn bị cho mùa tuyển sinh đầu cấp. Đây cũng là giai đoạn một “cuộc đua” âm thầm tăng tốc. Đó là "cuộc đua" vào trường điểm, lớp chọn - nơi nhiều phụ huynh đặt kỳ vọng mang đến cho con xuất phát điểm tốt hơn trên hành trình học tập.
Những ngày này, trong các cuộc trò chuyện của các nhóm phụ huynh, thông tin về chỉ tiêu tuyển sinh trường A, trường B, thầy cô giáo nào đón lớp như “nóng” lên từng ngày. Đằng sau những cuộc điện thoại nhờ vả, những mối quan hệ được huy động là một niềm tin gần như mặc định của nhiều phụ huynh: chỉ cần vào được trường tốt, lớp tốt thì con sẽ có tương lai tốt!?
Điều đáng suy ngẫm là trong cuộc đua này, người chịu áp lực lớn nhất lại chính là những đứa trẻ. Các em không tạo ra cuộc đua ấy, cũng không phải người quyết định đích đến.
Nhưng chính các em lại là người mang theo những kỳ vọng của cha mẹ. Không ít học sinh được đặt vào môi trường học tập vượt quá khả năng bản thân. Nếu ở một lớp học phù hợp, các em có thể là những học sinh khá, tự tin và chủ động.
Khi bước vào môi trường tập trung toàn những bạn xuất sắc, khoảng cách về năng lực dễ khiến các em rơi vào cảm giác thua kém, tự ti. Việc liên tục phải chạy theo thành tích, điểm số của bạn bè có thể tạo ra áp lực tâm lý kéo dài, làm giảm hứng thú học tập, thậm chí ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần.
Nhiều chuyên gia giáo dục cho rằng, thành công của một đứa trẻ không phụ thuộc hoàn toàn vào việc học ở trường nào, mà quan trọng hơn là sự phù hợp giữa năng lực cá nhân, phương pháp giáo dục của nhà trường và sự đồng hành của gia đình. Khi kỳ vọng vượt quá khả năng hoặc nhu cầu thực tế của trẻ, áp lực có thể trở thành gánh nặng, ảnh hưởng đến tâm lý và niềm vui học tập của các em.
Thực tiễn đã chứng minh, rất nhiều học sinh trưởng thành, thành đạt đều xuất phát từ môi trường giáo dục bình thường nhưng có tinh thần tự học, sự kiên trì và được gia đình đồng hành đúng cách. Ngược lại, không ít em dù được đầu tư vào học trong những môi trường tốt nhất vẫn đánh mất động lực khi phải sống dưới sức nặng của kỳ vọng.
Mùa tuyển sinh đầu cấp là khởi đầu chặng đường học tập mới. Đó nên là khoảng thời gian của sự chuẩn bị tích cực, của niềm háo hức trước những trải nghiệm mới, thay vì trở thành cuộc đua căng thẳng ngay từ vạch xuất phát. Điều mà phụ huynh cần lựa chọn không chỉ là một ngôi trường nổi tiếng, mà còn là môi trường phù hợp nhất, để mỗi đứa trẻ được phát triển theo khả năng, sở thích và năng lực của mình.
Việc cha mẹ mong muốn dành những điều tốt đẹp nhất cho con là hoàn toàn chính đáng. Tuy nhiên, yêu thương không nên được đo bằng việc con học ở đâu, đứng thứ mấy trong lớp hay có trở thành "niềm tự hào" theo khuôn mẫu của người lớn hay không.
Mỗi đứa trẻ có một hành trình riêng. Điều các em cần không phải là gánh trên vai những kỳ vọng quá lớn, mà là một môi trường học tập phù hợp để trưởng thành, để được khích lệ khi tiến bộ và được cảm thông khi vấp ngã.
Bởi suy cho cùng, mục tiêu cao nhất của giáo dục không phải tạo ra những học sinh luôn đứng đầu, mà là nuôi dưỡng những con người biết học tập, biết phát huy tối đa giá trị của bản thân, từ đó tích cực cống hiến cho xã hội.
BÙI HẠNH
