(HPĐT)- Với sự phát triển của công nghệ thông tin hiện nay, thế hệ trẻ ngày càng có nhiều điều kiện thuận lợi để tiếp cận, tìm hiểu những giá trị văn hóa, lịch sử truyền thống. Đáng mừng là, ngày càng nhiều bạn trẻ sáng tạo, ứng dụng công nghệ 4.0, góp phần đưa thông tin, kiến thức lịch sử lan tỏa, đến gần hơn với thế hệ trẻ.
Hướng dẫn du khách tìm hiểu thông tin lịch sử qua mã QR tại nhà thờ Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Đoàn Đức Thái, thị trấn Cát Hải.
Tìm hiểu lịch sử từ phương pháp 4.0
Cuối tháng 7 vừa qua, em Hoàng Thái Hà, ở tổ dân phố Đống Khê, phường Đồng Hòa (quận Kiến An) cùng gia đình tới khu du lịch Cát Bà (huyện Cát Hải) nghỉ dưỡng, đồng thời thắp nén hương tưởng nhớ Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Đoàn Đức Thái, tại thị trấn Cát Hải. Với điện thoại thông minh, chỉ quét mã QR code tại điểm này, thông tin về anh hùng Đoàn Đức Thái được phản ánh đầy đủ. Trong đó có đoạn viết “Ngày 14-12-1974, tại trận đánh Chi khu quân sự Đức Phong (nay là huyện Bù Đăng, tỉnh Bình Dương) trong cuộc kháng chiến chống đế quốc Mỹ, Anh hùng Đoàn Đức Thái dũng cảm nằm đè lên ống bộc phá cuối cùng giữ cho khối thuốc nổ không bị tuột khỏi triền dốc. Một tay anh giật nụ xòe, tay còn lại anh vẫy gọi đồng đội xung phong. Tiếng bộc phá nổ vang xé toang hàng rào thứ 8 - hàng rào cuối cùng để đại quân ta xông lên chiếm gọn Chi khu quân sự Đức Phong”. Hoàng Thái Hà bày tỏ: Đây là lần đầu em biết tới Anh hùng Đoàn Đức Thái và sự hy sinh dũng cảm của liệt sĩ. Thế hệ trẻ chúng em hiện nay có thể tìm kiếm thông tin qua điện thoại thông minh với hình ảnh tích hợp ngắn gọn, dễ nhớ. Việc số hóa lịch sử theo cách này bắt kịp xu hướng hiện đại và nhu cầu của thế hệ trẻ.
Cũng áp dụng công nghệ thông tin, quét mã QR code để giới thiệu về Đền liệt sĩ quận Hồng Bàng, song Quận Đoàn Hồng Bàng mạnh dạn sử dụng mô hình không gian thực tế ảo, kết hợp hình ảnh 3D, âm thanh, giọng đọc, thu hút người xem hơn khi truy cập.
Tương tự, tại Bảo tàng Hải quân, không chỉ dừng lại ở việc chuyển đổi số trong kiểm kê, bảo quản hiện vật, mà nơi đây đang thử nghiệm công nghệ 3D để các hiện vật trưng bày được tiếp cận dưới nhiều hình thức khác nhau trên môi trường số, góp phần tăng sức hút cho các “minh chứng” lịch sử. Giám đốc Bảo tàng Hải quân Lê Hồng Tiến chia sẻ: Trong tiến trình lưu trữ, phát huy giá trị di sản văn hóa, công nghệ số là một phần không thể thiếu. Để làm tốt hơn điều này, việc “số hóa” di sản là bước đi quan trọng vừa góp phần lưu giữ hình ảnh, tư liệu, vừa mang di sản đến gần hơn với công chúng và thế hệ trẻ.
Đổi mới cách truyền tải
Tiến sĩ Đoàn Trường Sơn, Chủ tịch Hội Khoa học lịch sử thành phố cho biết, vài năm trở lại đây, các trường học, các tổ chức Đoàn Thanh niên chú trọng hơn việc ứng dụng các phương pháp hiện đại trong truyền tải kiến thức lịch sử. Nhiều chương trình học Lịch sử dưới hình thức trải nghiệm thực tế tại các không gian lịch sử - văn hóa được tổ chức thường xuyên giúp các bạn trẻ chủ động hơn trong tìm hiểu những kiến thức gần gũi, gắn bó với chính mảnh đất mình sinh ra và lớn lên. Vừa qua, các chuyên gia, nhà nghiên cứu khoa học xã hội phối hợp ngành Giáo dục - Đào tạo thành phố biên soạn bộ Tài liệu giáo dục địa phương tương ứng với mỗi khối lớp. Trong đó, bộ tài liệu có tích hợp môn Lịch sử, thiết kế dưới dạng sơ đồ tư duy; sử dụng nhiều hình ảnh sinh động; khắc phục hạn chế dàn trải, nhiều chữ.
Phó trưởng ban phụ trách Ban tuyên giáo Thành đoàn Hải Phòng Nguyễn Thị Kim Oanh thông tin: Các bạn trẻ thường thích tự khám phá các điểm đến, ít phụ thuộc vào hướng dẫn viên, bởi vậy, phương pháp “quét mã QR code” tại di tích trở nên gần gũi và nhận được nhiều sự ủng hộ. Dự kiến đến hết tháng 4-2025, các cấp bộ Đoàn thành phố “phủ sóng” công trình này tại 378 điểm di tích lịch sử cấp thành phố.
Hiểu biết về lịch sử sẽ giúp khơi dậy tinh thần dân tộc, niềm tự hào về truyền thống của đất nước. Mong rằng các cấp bộ Đoàn, đơn vị, nhà trường tiếp tục có nhiều hơn nữa những đổi mới sáng tạo trong việc đưa lịch sử đến gần hơn với thế hệ trẻ. Để từ đó, mỗi người trẻ thêm khát vọng, cống hiến hơn nữa vào sự nghiệp xây dựng thành phố, đất nước./.
bài và ảnh: tuệ minh
