Truyền thông chuyển đổi hành vi, nâng cao chất lượng dân số

Tư vấn cho trẻ vị thành niên về chăm sóc sức khỏe sinh sản tại trạm y tế phường Đồng Hòa (quận Kiến An).

-10 năm qua, thực hiện công tác dân số-kế hoạch hóa gia đình (DS-KHHGĐ), Hải Phòng đạt được nhiều kết quả nổi bật. Trong đó đáng chú ý, Hải Phòng đạt mức sinh thay thế, số con trung bình của một phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ là 2,1; duy trì ổn định tỷ lệ phát triển dân số tự nhiên dưới 1%; bước đầu khống chế thành công sự gia tăng tỷ số mất cân bằng giới tính khi sinh; hoạt động tầm soát các tật, bệnh bẩm sinh ở thai nhi và trẻ sơ sinh được đẩy mạnh; tuổi thọ bình quân của người dân tăng dần, năm 2018 đạt 75 tuổi, cao hơn mức chung của cả nước. Trẻ sinh ra khỏe mạnh hơn nhờ làm tốt công tác sàng lọc trước sinh và sơ sinh. Năm 2018, tỷ lệ các bà mẹ mang thai tham gia sàng lọc trước sinh đạt hơn 50%; tỷ lệ trẻ em sinh ra được sàng lọc sơ sinh đạt 35%. Để đạt được những kết quả đó, có vai trò to lớn của công tác truyền thông chuyển đổi hành vi, nâng cao nhận thức của người dân về công tác DSKHHGĐ. Công tác truyền thông được các cấp, ngành, đoàn thể, tổ chức xã hội tham gia tích cực. Hình thức truyền thông đa dạng trực tiếp đến các đối tượng, kết hợp với việc cung cấp các dịch vụ KHHGĐ thường xuyên và trong các đợt chiến dịch; chú trọng, tập trung hơn cho những địa bàn vùng sâu, vùng xa, vùng biển, đảo; những người có nguy cơ sinh cao. Nội dung tuyên truyền cũng chuyển hướng từ giảm sinh sang duy trì ổn định mức sinh, nâng cao chất lượng dân số và kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh…

- Hiện nay, công tác dân số chuyển trọng tâm từ DS-KHHGĐ sang dân số và phát triển. Ngành dân số thành phố có những thuận lợi và gặp thách thức gì?

 - Hải Phòng đạt mức sinh thay thế nhờ thành công của chương trình KHHGĐ. Thành phố đang nằm trong giai đoạn cơ cấu dân số vàng, số người trong độ tuổi lao động chiếm gần 70% giúp thúc đẩy nền kinh tế phát triển. Tuy nhiên, công tác DSKHHGĐ của thành phố hiện nay cũng đang gặp nhiều thách thức với những vấn đề mới về cơ cấu dân số, chất lượng dân số. Đó là tỷ số giới tính khi sinh vẫn ở mức cao (số bé trai sinh ra nhiều hơn số bé gái). Hải Phòng nằm trong cơ cấu dân số vàng nhưng đồng thời cũng bước vào thời kỳ già hóa (người cao tuổi chiếm trên 10% tổng dân số). Chất lượng dân số từng bước được cải thiện, tuổi thọ trung bình của người dân là 75, song tuổi thọ khỏe mạnh bình quân chỉ đạt 67,5 tuổi. Tỷ lệ vi phạm sinh con thứ 3 trở lên ở một số địa phương có nguy cơ tăng trở lại. Trong tình hình mới, bước chuyển quan trọng của công tác dân số là từ đặt trọng tâm vấn đề quy mô dân số sang giải quyết toàn diện các vấn đề về dân số bao gồm cả quy mô, cơ cấu, phân bổ và nâng cao chất lượng dân số trong mối quan hệ với sự phát triển kinh tế- xã hội, quốc phòng- an ninh. Chuyển trọng tâm công tác dân số sang dân số và phát triển không có nghĩa là xem nhẹ công tác KHHGĐ, mà đây vẫn là nội dung quan trọng bởi quy mô dân số trong độ tuổi sinh đẻ vẫn ở mức cao, tỷ lệ sinh con thứ 3 có chiều hướng gia tăng, nhu cầu về cung ứng các dịch vụ KHHGĐ vẫn rất lớn.

- Để nâng cao chất lượng dân số, thời gian tới, cán bộ, viên chức, cộng tác viên ngành Dân số Hải Phòng cần làm những gì?

 - Để duy trì kết quả mức sinh thay thế, góp phần nâng cao chất lượng dân số, thực hiện tốt Nghị quyết 21 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng và Chương trình hành động số 51 của Ban Thường vụ Thành ủy; Kế hoạch hành động của UBND thành phố về công tác dân số, thời gian tới, ngành dân số Hải Phòng xác định tiếp tục làm tốt công tác tham mưu với Thành ủy, UBND thành phố, Ban chỉ đạo công tác DS-KHHGĐ bám sát Nghị quyết 21 để thực hiện công tác dân số phù hợp thực tế và đạt kết quả cao nhất. Bên cạnh đó, đổi mới, nâng cao hiệu quả công tác truyền thông, vận động mỗi cặp vợ chồng sinh đủ 2 con để nuôi dạy cho tốt. Thực hiện tuyên truyền nâng cao nhận thức về bình đẳng giới, giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh, thực hiện hiệu quả cao các mô hình, đề án sàng lọc trước sinh, sơ sinh, mô hình tư vấn khám sức khỏe tiền hôn nhân, chăm sóc người cao tuổi dựa vào cộng đồng, đề án kiểm soát dân số vùng biển đảo. Đồng thời, ngành dân số tiếp tục nâng cao chất lượng đáp ứng dịch vụ KHHGĐ thường xuyên, thuận lợi, an toàn, đẩy mạnh hoạt động tiếp thị xã hội các phương tiện tránh thai hiệu quả, đánh giá và quản lý chất lượng dịch vụ một cách tốt nhất, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân và góp phần nâng cao chất lượng dân số.

- Trân trọng cảm ơn bà.