Từ các vụ việc bị đánh tráo hàng hóa khi mua online: Người mua cần được đồng kiểm khi nhận hàng

Người mua cần kiểm tra uy tín của các shop trên sàn thương mại điện tử trước khi đặt hàng.  

Đặt hàng một đằng, nhận một nẻo

Mới đây, ngày 9- 12, chị K.P. ở Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp đặt mua online chiếc điện thoại iPhone 12 Pro Max tại hệ thống bán lẻ Di Động Việt (thành phố Hồ Chí Minh), thanh toán trước 100% giá trị sản phẩm và nhận hàng qua đơn vị vận chuyển trung gian. Tuy nhiên, khi mở gói hàng ra, chị K.P. phát hiện bên trong không phải  chiếc iPhone đã đặt mua mà là một cục gạch. Mặc dù, các bên liên quan đứng ra nhận trách nhiệm và đền bù thỏa đáng, song chị K.P.  tốn nhiều thời gian để khiếu nại và mất niềm tin vào hình thức mua sắm trực tuyến.

Trong khi đó, tại Hải Phòng, gần đây, nhiều người cũng “kêu trời” vì thứ nhận được không phải loại hàng hoá đặt mua trước đó hoặc không bảo đảm chất lượng. Chị Bùi Thu Thủy, ở phường An Biên (quận Lê Chân) cho biết: Những ngày cuối năm này, trên các trang thương mại điện tử thường có chương trình "rẻ vô địch" với giá chỉ từ 1.000- 12.000 đồng/sản phẩm. Tôi đặt mua 3 chiếc áo giữ nhiệt và 2 chiếc ốp điện thoại, tổng trị giá 54.000 đồng. Do không được phép kiểm hàng trước khi thanh toán nên khi mở bưu kiện, mới tá hỏa vì bên trong chỉ có 1 áo giữ nhiệt đúng mẫu chọn, còn các sản phẩm khác bị thay bằng 2 chiếc khăn mặt và vài  kẹp tóc.

Ông Trần Ly Cơ, tư vấn viên Hội Đo lường và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng Hải Phòng cho biết: Từ đầu năm 2020 đến nay, Hội tiếp nhận nhiều phản ánh của người dân về việc mua hàng trực tuyến bị giao sai mẫu mã, không đúng sản phẩm đã chọn hay người bán không cho kiểm hàng trước khi thanh toán. Trong đó, phần lớn các vụ việc được người dân phản hồi qua điện thoại và nhờ tư vấn trực tiếp, chỉ có khoảng 5 vụ liên quan đến các mặt hàng có giá trị cao như điện thoại, laptop, đồng hồ… được Hội lập hồ sơ và tiến hành các bước giải quyết theo quy định do người dân làm đơn khiếu nại.

Đẩy mạnh chính sách bảo vệ khách hàng

Hoạt động bán hàng online trải qua  nhiều khâu như đóng gói, chuyển hàng về kho, vận chuyển, giao tới người mua... Bởi vậy, khi người mua phát hiện hàng bị tráo, không đúng chủng loại, mẫu mã, sẽ rất khó để tìm hiểu lỗi xuất phát từ ai,  khâu nào.

Về vấn đề này, ông Trần Ly Cơ cho biết: Ngay khi nhận thấy sản phẩm mình mua có dấu hiệu hàng giả, kém chất lượng hay bị đánh tráo, người mua không nên im lặng, mà cần thông báo ngay đến Hội Đo lường và Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng thành phố để được hướng dẫn quy trình khiếu nại. Trên thực tế, với những đơn hàng giá trị không lớn, người mua thường ngại thực hiện các thủ tục đổi, trả hàng, hoàn tiền mất nhiều thời gian, nên ngậm ngùi bỏ qua. Điều này tạo điều kiện cho các hành vi xấu tiếp diễn. Thời gian tới, để bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng đồng thời duy trì môi trường kinh doanh trực tuyến lành mạnh, các cơ quan chức năng cần quy định rõ trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân tham gia, từ chủ sàn giao dịch, chủ gian hàng, đơn vị vận chuyển, đơn vị thanh toán... Đặc biệt, cần sớm có quy định về việc người mua được đồng kiểm hàng trước khi nhận, cũng như có biện pháp xử phạt nghiêm các nhà cung cấp hàng hóa, đơn vị giao nhận để xảy ra tình trạng tráo hàng, sai sản phẩm hoặc sản phẩm kém chất lượng.

Anh Nguyễn Huy Hùng, ở phường Đồng Quốc Bình (quận Ngô Quyền)- người làm công việc giao hàng nhiều năm- tư vấn: Theo quy định, người giao hàng không nắm rõ về sản phẩm để giải thích với người mua, cũng như không có quyền tự mở đồ cho khách kiểm tra. Bởi vậy, người mua hàng cần nắm một số nguyên tắc “vàng” để bảo vệ quyền lợi của chính mình.  Đó là, nếu mua sắm trên Facebook, cần thỏa thuận với bên bán về việc xem hàng khi nhận, rồi thanh toán sau, đồng thời chụp lại nội dung đặt hàng về số lượng, màu sắc, kiểu dáng… để có căn cứ kiểm định hàng. Còn tại các sàn thương mại điện tử, người mua cần kiểm tra mã vận đơn trên hộp, khớp với thông báo đơn hàng được gửi qua email hay ứng dụng của các sàn giao dịch; chủ động tra uy tín (số sao) của người bán trước khi mua. Ngoài ra, người mua có thể không đồng kiểm nhưng khi nhận hàng cần quay video quá trình mở hộp để chắc chắn với bên vận chuyển và người bán rằng mình không tráo sản phẩm bên trong, từ đó truy trách nhiệm của bên giao hàng hoặc của chủ cửa hàng./.

Người bán hàng có hành vi gian dối trong việc mua bán gây thiệt hại cho khách hàng bị xử lý về tội lừa dối khách hàng, bị phạt cảnh cáo, phạt tiền từ 10 đến 100 triệu đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm theoĐiều 198, Bộ luật Hình sự (BLHS) . Còn đối với hành vi đánh tráo hàng hóa nhằm chiếm đoạt tài sản của khách hàng sẽ bị xử lý về tội lừa đảo, phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 20 năm tùy vào giá trị tài sản chiếm đoạt và ngoài ra, có thể bị phạt tiền từ 10 đến 100 triệu đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 1 - đến 5 năm hoặc tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản theo Điều 174, Bộ luật Hình sự năm 2015,Bộ luật Hình sự sửa đổi bổ sung năm 2017.