Từ “Cát Bi rực lửa” đến cảng hàng không quốc tế hiện đại

Nhà ga sân bay Cát Bi.  

Những năm 1953, 1954, để phục vụ tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ, sân bay Cát Bi là cơ sở của Pháp để tiếp tế theo đường hàng không. Đây là sân bay lớn của Pháp ở Bắc Đông Dương, có trên dưới 200 máy bay các loại, với hệ thống bố phòng rất kiên cố. Lực lượng của địch thời điểm cao nhất tới 7 tiểu đoàn chủ yếu là Âu - Phi, lê dương, lực lượng thám báo người Việt. Chung quanh sân bay gồm 78 đồn bốt, tháp canh chia làm 3 tuyến vành ngoài, vành đai và trung tâm, 13 vị trí đề phòng tập kích phòng không, có 6 hàng rào dây thép gai bãi mìn, hàng nghìn đèn điện, mấy chục ngọn đèn pha chiếu quét làm sân bay đêm cũng như ngày. Ngoài ra, hệ thống đồn bốt dọc trục đường đi Đồ Sơn cũng là lực lượng bảo vệ sân bay từ xa.

Với quyết tâm phải đánh bằng được sân bay, làm tê liệt “dạ dày” của tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ, ta tổ chức nghiên cứu, trinh sát mục tiêu, xây dựng kế hoạch tác chiến trong 8 tháng và quyết định chọn giờ G vào đêm 6-3-1954. Lực lượng tập kích sân bay gồm 32 người. Sau bao ngày đêm nằm gai nếm mật vòng ngoài sân bay, đúng giờ G, toàn đội được lệnh nổ súng. Cả sân bay chìm trong bão lửa. Quân địch trong sân bay chống trả quyết liệt nhưng không thể dập tắt được cơn bão lửa đang tràn ngập toàn bộ sân bay! Hoàn thành nhiệm vụ, đơn vị đã rút ra ngoài an toàn. Trận đánh này, ta phá hủy 59 chiếc máy bay, chủ yếu là máy bay chiến đấu. Một cầu hàng không chi viện cho tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ bị chia cắt, tạo điều kiện để quân ta tấn công, giành thắng lợi cuối cùng trên chiến trường Điện Biên Phủ.

Trận đánh đầy mưu trí, sáng tạo vào sân bay Cát Bi của quân và dân ta giáng đòn nặng nề vào quân Pháp với tư tưởng huênh hoang tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ bất khả chiến bại. Khi bị chia cắt, cái “dạ dầy” của Pháp ở Đông Dương bị co lại, không còn dễ dàng tăng chi viện cho chiến trường Điện Biên Phủ. Đây còn là trận đánh có ý nghĩa lớn trong việc  nghiên cứu trang bị vũ khí, tìm ra cách đánh cho lực lượng đặc công, biệt động sau này. Bác Hồ tặng lực lượng tham gia đánh sân bay Cát Bi danh hiệu “Dũng sĩ Cát Bi”. Chiến thắng Cát Bi là bản anh hùng ca bất diệt trong lòng người dân Hải Phòng, làm nên truyền thống “Cát Bi rực lửa” đến bây giờ…

Máy bay đón khách tại sân bay Cát Bi. 

Cát Bi nay ngày càng hiện đại

Sau bao thăng trầm, vào cuối những năm 80 của thế kỷ trước, sân bay Cát Bi bắt đầu khai thác những chuyến bay thương mại kết nối trong nước và vào những năm 2000, bắt đầu những chuyến bay quốc tế, trở thành Cảng hàng không quốc tế. Trong thời gian ấy, Hải Phòng đang vươn lên phát triển mạnh mẽ, sân bay Cát Bi lại nhỏ, không đủ điều kiện để phát triển đưa đón những chiếc máy bay cỡ lớn, những chuyến bay quốc tế thương mại. Ngày 19-3-2013, dự án đầu tư mở rộng khu bay- Cảng hàng không quốc tế Cát Bi do UBND thành phố Hải Phòng là cấp quyết định đầu tư chính thức được khởi công với tổng mức đầu tư hơn 3.600 tỷ đồng. Dự án bao gồm: xây dựng đường cất hạ cánh mới và trang bị những thiết bị cần thiết để điều hành, quản lý bay. Cùng với đường cất hạ cánh đang sử dụng, Cảng hàng không quốc tế Cát Bi xây dựng đường cất hạ cánh (đường băng) số 2 dài 3.050m, đường lăn, sân đỗ máy bay, nâng cấp đường băng hiện thời thành đường lăn song song… Với mức đầu tư này, Cảng hàng không Quốc tế Cát Bi đạt cấp 4E, sản lượng vận chuyển hành khách 2 triệu lượt người/năm, tương đương 800 hành khách/giờ cao điểm; vận chuyển 20.000 tấn hàng hóa/năm. Sân bay có thể tiếp nhận máy bay B747 hạn chế tải trọng, B777-300, B777-200, A321…

Để đồng bộ hóa và phát huy hiệu quả của khu bay, đài kiểm soát không lưu của Tổng công ty Quản lý bay tiếp tục được xây dựng và năm 2014, dự án xây dựng nhà ga do Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam làm chủ đầu tư được khởi công với tổng mức đầu tư 1.500 tỷ đồng. Ngày 12-5-2016, các dự án tại Cảng hàng không quốc tế Cát Bi được khánh thành và đưa vào khai thác. Sau 4 năm hoạt động, giờ đây, Cảng hàng không quốc tế Cát Bi trở thành cảng hàng không lớn, vừa khai thác, vừa hỗ trợ Cảng hàng không quốc tế Nội Bài. Từ vài lượt chuyến/tuần, đến nay Cảng hàng không quốc tế Cát Bi có 50-60 lượt chuyến/tuần với 12 đường bay, trong đó có 4 đường bay quốc tế. Lượng hành khách qua Cát Bi tăng gần 20%/năm. Riêng năm 2019 đạt hơn 2,7 triệu lượt khách, vượt công suất thiết kế.

Trong thời gian ngắn nữa, Cảng hàng không quốc tế Cát Bi sẽ tiếp tục đầu tư 5 dự án, trong đó lớn nhất là nhà ga T2 tại nhà ga cũ, để tách biệt giữa nhà ga nội địa và quốc tế. Cùng đó là hệ thống sân đỗ, đường lăn song song, nhà ga hàng hóa và hàng loạt công trình phụ trợ khác, với tổng mức đầu tư hơn 5.000 tỷ đồng. Đến năm 2025, Cảng Hàng không quốc tế Cát Bi sẽ trở thành cảng hàng không hiện đại không chỉ ở Việt Nam mà còn vươn ra khu vực và trên thế giới.