(HPĐT)- Kiểm soát chặt chẽ nguồn thải có nguồn phát thải lớn là nhiệm vụ được Sở Tài nguyên và Môi trường tập trung thực hiện. Song song các biện pháp kiểm tra, giám sát, việc ứng dựng công cụ kiểm soát tự động được ngành chức năng chú trọng thực hiện.
Đầu năm 2024, Công ty cổ phần đầu tư bất động sản Minh Phương nhận quyết định xử phạt hơn 700 triệu đồng vì có hành vi thực hiện không đúng, không đầy đủ nội dung về quan trắc nước thải công nghiệp định kỳ và xả nước thải có chứa các thông số môi trường thông thường vào môi trường (cụ thể Coliform, BOD5, COD, Amoni, TSS bị vượt QCVN). Trước đó, năm 2019, Bộ Tài nguyên và Môi trường kiểm tra, xử phạt hành chính Công ty cổ phần đầu tư bất động sản Minh Phương 1,1 tỷ đồng với hành vi hệ thống xử lý nước thải không bảo đảm theo quy định. Theo quy định bảo vệ môi trường, doanh nghiệp phải định kỳ thực hiện quan trắc môi trường. Tuỳ quy mô, mức độ xả thải, tần suất quan trắc định kỳ 3 tháng hoặc 6 tháng/lần. Song thực tế thời gian qua, việc phát hiện các vi phạm liên quan đến quan trắc định kỳ chưa được phát hiện sớm nên các doanh nghiệp không tuân thủ nghiêm việc quan trắc, làm gia tăng mức độ vi phạm.
Phó chi cục trưởng Chi cục Bảo vệ Môi trường (Sở Tài nguyên và Môi trường) Đỗ Thị Hương cho biết: Sở Tài nguyên và Môi trường xác định rõ nhiệm vụ cần tập trung kiểm soát đối với các dự án, nhà máy có nguồn thải lớn, có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường. Từ năm 2022, Sở Tài nguyên và Môi trường ban hành Kế hoạch số 42/KHSTNMT thực hiện giám sát 46 cơ sở có nguồn thải lớn, nguồn thải có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường trên địa bàn thành phố. Sở ban hành các Văn bản số 3580/STNMT-CCBVMT, ngày 25-8-2022, số 4069/STNMT-CCBVMT, ngày 27-9-2022 yêu cầu một số doanh nghiệp có nguy cơ xảy ra sự cố môi trường chủ động phòng ngừa, ứng phó các sự cố môi trường, ô nhiễm môi trường có thể xảy ra, nhất là trong mùa mưa bão. Cơ sở được giám sát bằng hình thức lấy mẫu nước thải, khí thải đột xuất. Qua kiểm tra, Sở thực hiện chấn chỉnh, xử lý kịp thời những cơ sở không tuân thủ đầy đủ quy định bảo vệ môi trường.
Ứng dụng công nghệ tự động kiểm soát
Căn cứ số liệu rà soát, thống kê các nguồn thải của Ban Quản lý Khu Kinh tế Hải Phòng, Sở Tài nguyên và Môi trường và UBND các quận huyện, trên địa bàn thành phố, hiện có 1.827 cơ sở đang hoạt động sản xuất, trong đó, 449 cơ sở hoạt động trong 12 khu công nghiệp, khu kinh tế; 1.378 cơ sở hoạt động ngoài khu công nghiệp, khu kinh tế, trên địa bàn các quận, huyện. Trong đó, quận Ngô Quyền có số cơ sở hoạt động nhiều nhất với 198 cơ sở. Cùng với đó, trên địa bàn thành phố có 50 cơ sở có nguồn phát thải lớn, 100 cơ sở sản xuất thuộc lĩnh vực có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường cao như sản xuất gang, thép, luyện kim; bột giấy, giấy; sản xuất hóa chất vô cơ cơ bản; nhiệt điện than; thủy tinh; phá dỡ tàu biển; tái chế, xử lý chất thải; sản xuất có công đoạn mạ; pin, ắc quy; xi măng; chăn nuôi giết mổ gia súc, gia cầm; linh kiện điện điện tử... Với việc còn số lượng lớn cơ sở nằm ngoài khu công nghiệp, khu kinh tế, xen kẽ khu dân cư, nếu lơ là kiểm soát, nguy cơ ô nhiễm là không nhỏ. Từ năm 2016, Sở Tài nguyên và Môi trường xây dựng Trung tâm tích hợp dữ liệu quan trắc môi trường, đồng thời yêu cầu doanh nghiệp có nguồn thải lớn, có nguy cơ ô nhiễm lắp đặt quan trắc nước, khí thải tự động và truyền dữ liệu về trung tâm. Hiện, trung tâm tiếp nhận dữ liệu từ 47 trạm quan trắc môi trường tự động, liên tục của 34 chủ nguồn thải, bao gồm 19 trạm quan trắc nước thải, 28 trạm quan trắc khí thải... Tuy nhiên, kết quả này còn khiêm tốn so với số lượng doanh nghiệp cần kiểm soát.
Theo Phó giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường Phạm Văn Thuấn, để giám sát tốt các nguồn thải này cần sự thay thế từ quản lý kiểm soát bằng công cụ thủ công sang quản lý kiểm soát bằng công cụ tự động. Năm 2023, thành phố bố trí gần 100 tỷ đồng thực hiện dự án Trung tâm điều khiển tích hợp quản lý số liệu quan trắc tự động giai đoạn 1 với 15 trạm quan trắc môi trường tự động, gồm 9 trạm nước và 6 trạm khí). Hiện, dự án xây dựng, vận hành thử nghiệm xong và đang trong giai đoạn bàn giao để vận hành chính thức vào quý 4 năm 2024. Khi vận hành chính thức dự án có 3 lợi ích lớn đó là đánh giá, cảnh báo kịp thời, chính xác các thay đổi về chất lượng không khí và chất lượng nước sông; bảo đảm cung cấp đầy đủ số liệu tin cậy làm cơ sở cho công tác quản lý và hoạch định các chính sách. Qua đó, tăng cường hoạt động kiểm soát các nguồn thải nhằm phát hiện, ngăn chặn, xử lý kịp thời những trường hợp vi phạm pháp luật về môi trường, bảo đảm pháp luật được thực hiện đầy đủ, đúng quy định.
BÀI: HUY VŨ
