(HPĐT)- Trước dư luận xôn xao về nội dung tăng học phí được đề cập trong dự thảo nghị định mới thay thế Nghị định số 86/2015/NĐ-CP của Chính phủ quy định về cơ chế thu, quản lý học phí từ năm học 2015-2016 đến năm học 2020-2021, Bộ Giáo dục-Đào tạo (GD-ĐT)- đơn vị được giao chủ trì xây dựng ngay lập tức có văn bản đề xuất Chính phủ cho phép giữ nguyên mức học phí hiện hành ở các cấp học năm học 2021-2022, nếu có tăng vào các năm sau cũng xem xét mức độ phù hợp thực tế đời sống kinh tế - xã hội. Như vậy, các gia đình, cha mẹ học sinh “tạm yên lòng” thêm 1 năm học nữa.
Ảnh minh họa.
Dù “chữa cháy” kịp thời, song nhiều người vẫn không khỏi băn khoăn, nếu dư luận không phản ứng, liệu có đề xuất “giữ nguyên” kia không? Đại diện Bộ GD-ĐT lý giải việc tăng học phí là do Nghị định 86 hiện hành sẽ hết hạn vào cuối năm học này, đồng thời học phí không còn là “phí” mà trở thành “giá” dịch vụ học tập, nên phải xây dựng nghị định mới thay thế. Tuy nhiên, câu hỏi đặt ra là phải chăng Nghị định 86 quy định học phí “năm sau cao hơn năm trước”, nên dự thảo nghị định mới cũng cứ “lối cũ ta về” mà thẳng tiến tăng? Trong khi đời sống người dân gặp rất nhiều khó khăn do đại dịch Covid-19 gây suy thoái kinh tế toàn cầu, mất việc làm, giảm thu nhập..., dự báo chưa thể khắc phục hoàn toàn trong vài năm tới. Chưa kể nhiều nơi bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi và mưa bão, lũ lụt. Dù gọi là “phí hay “giá”, đối với phần lớn người dân vẫn là khoản tiền không nhỏ mà họ phải co kéo để cân đối với bao nhu cầu khác trong cuộc sống hằng ngày. Cùng với học phí, các khoản chi khác cho con cái đi học như: sách giáo khoa, đồ dùng học tập, học thêm hay các loại quỹ của nhà trường... cũng luôn có xu hướng gia tăng, là áp lực thường trực đối với cha mẹ học sinh.
Khi xây dựng chính sách, nếu máy móc, theo “lối mòn” mà không xem xét thực tế điều kiện kinh tế -xã hội, sẽ dẫn đến, quan liêu, “xa dân” như vậy. Và “bệnh này” thì không ít đơn vị, địa phương còn mắc phải.
Đặt câu chuyện học phí trên trong bối cảnh Hải Phòng mới thấy chủ trương của thành phố miễn học phí cho toàn bộ học sinh mầm non và THCS từ năm nay và khối THPT từ năm sau là bứt phá trong tư duy lập chính sách. Dù có tốc độ tăng thu ngân sách khá cao, song tổng thu nội địa của Hải Phòng (đạt 27.000 tỷ đồng năm 2019) vẫn thấp so với một số địa phương, còn thiếu nhiều so với đòi hỏi vốn để đáp ứng yêu cầu phát triển. Nhưng thành phố vẫn quyết dành khoản chi khoảng 400 tỷ đồng/năm để “bao học phí” cho học sinh, là nỗ lực rất lớn, giá trị an sinh cao, thể hiện rõ tính “vì dân” trong quan điểm phát triển. Chủ trương đó không những giúp chia sẻ bớt gánh nặng với nhiều gia đình, mà còn đặt những “viên gạch” đầu tiên cho ước vọng về một thành phố Cảng hiện đại, văn minh, có những dịch vụ miễn phí với người dân như giáo dục, y tế tương tự như như một số quốc gia tiên tiến trên thế giới./.
Mạnh Cường
