Tư duy phát triển mới chuyển mạnh sang 'quản trị nguồn lực quốc gia'

Sau 40 năm đổi mới, Việt Nam đã tích lũy được những tiền đề quan trọng để bước vào một giai đoạn phát triển mới với khát vọng vươn lên trở thành quốc gia phát triển, có thu nhập cao. Quy mô nền kinh tế đã vượt mốc 514 tỷ USD, tăng trưởng duy trì ở mức cao. Khu vực kinh tế tư nhân ngày càng khẳng định vai trò quan trọng. Khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành những động lực phát triển mới. Tuy nhiên, trước yêu cầu phát triển nhanh và bền vững trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt, việc nhận diện đầy đủ, khơi thông và phát huy hiệu quả mọi nguồn lực của đất nước đang trở thành yêu cầu cấp thiết.

Thông báo số 67-TB/VPTW ngày 26/5/2026 của Văn phòng Trung ương Đảng về kết luận của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại buổi làm việc với các cơ quan về đánh giá nguồn lực phát triển đất nước đã chỉ rõ một tư duy phát triển mới: không chỉ dừng lại ở việc “huy động nguồn lực”, mà phải chuyển mạnh sang “quản trị nguồn lực quốc gia”, biến mọi tiềm năng thành động lực, mọi lợi thế thành sức mạnh phát triển.

Theo kết luận của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, trong nhiều năm qua, chúng ta chủ yếu dựa vào các động lực tăng trưởng truyền thống. Trong giai đoạn phát triển mới, nếu chỉ tiếp tục mở rộng quy mô theo cách cũ sẽ khó tạo được bước đột phá. Điều quan trọng hơn là phải chuyển từ coi nguồn lực là những gì đang có sang kiến tạo những nguồn lực mới, biết làm giàu từ tri thức, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, dữ liệu và chuyển đổi số. Đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị Đảng uỷ Chính phủ phối hợp Ban Chính sách, chiến lược Trung ương chỉ đạo các cơ quan liên quan tập trung các nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm sau:

Thứ nhất, hoàn thiện thể chế và thực thi pháp luật phải được coi là nguồn lực đặc biệt quan trọng, là điều kiện để khơi thông các nguồn lực khác. Trong đó, trọng tâm là thể chế và năng lực thực thi trong lĩnh vực đất đai, tài sản công, đầu tư, quy hoạch, xây dựng, thị trường vốn, hợp tác công tư, dữ liệu, sở hữu trí tuệ, khoa học, công nghệ, cơ chế thử nghiệm có kiểm soát gắn với mô hình kinh tế mới. Điều phối nguồn lực quốc gia theo hướng: Trung ương tập trung vào chiến lược, thể chế, quy chuẩn, quy hoạch, điều phối và giám sát; địa phương tập trung tổ chức không gian phát triển, huy động nguồn lực, giải phóng mặt bằng, phát triển hạ tầng và hệ sinh thái doanh nghiệp; doanh nghiệp là chủ thể đầu tư, đổi mới sáng tạo, sản xuất và mở rộng thị trường; viện, trường là nguồn cung tri thức, nhân lực và công nghệ.

Thứ hai, tổ chức kiểm kê, số hoá, rà soát, phân loại và xử lý dứt điểm các nguồn lực chậm đưa vào sử dụng như quy hoạch treo, dự án tồn đọng, chậm triển khai, tài sản công khai thác sử dụng kém hiệu quả. Phải làm rõ 5 câu hỏi lớn: (1) Nguồn lực nào đang bị đóng lại? (2) Nguồn lực nào đang phân bổ sai? (3) Nguồn lực nào chưa định giá đúng? (4) Nguồn lực nào phải kiến tạo mới? (5) Ai chịu trách nhiệm tháo gỡ, trong thời hạn nào, bằng công cụ gì và đo kết quả ra sao?

Thứ ba, ưu tiên tập trung nguồn lực cho các cực tăng trưởng, hành lang kinh tế, kinh tế biển, liên kết vùng, ngành có sức lan toả cao, các hạ tầng chiến lược, logistics, năng lượng, dữ liệu, đô thị, trung tâm tài chính, khu thương mại tự do, khu công nghiệp công nghệ cao.

Thứ tư, làm rõ vai trò của doanh nghiệp, thị trường và khu vực tư nhân. Kinh tế tư nhân trong nước cần được coi là chủ thể trung tâm trong chuyển hoá nguồn lực thành tăng trưởng. Khuyến khích phát triển doanh nghiệp, thị trường vốn để khơi thông, huy động mọi nguồn lực trong dân cho phát triển kinh tế.

Thứ năm, triển khai chương trình năng suất quốc gia gắn với TFP, chuyển đổi số doanh nghiệp, tự động hoá, tiêu chuẩn hoá, quản trị hiện đại, nâng cấp nhà cung ứng nội địa, nâng cao tỷ lệ nội địa hoá. Chuẩn bị nhân lực chiến lược cho trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, khoa học dữ liệu, an ninh mạng, logistics, năng lượng mới, hydrogen xanh, điện hạt nhân, công nghệ sinh học, vật liệu mới, đường sắt tốc độ cao, tài chính hiện đại, quản trị công và quản trị doanh nghiệp.

Thứ sáu, xây dựng chiến lược thương hiệu quốc gia thế hệ mới, chuyển định vị Việt Nam từ điểm đến với chi phí cạnh tranh sang quốc gia đổi mới sáng tạo, xanh, tin cậy, có năng lực công nghệ và bản sắc văn hoá.

Thông báo số 67-TB/VPTW không chỉ đưa ra những định hướng lớn về quản trị nguồn lực mà còn thể hiện quyết tâm chính trị cao trong việc tạo lập mô hình tăng trưởng mới dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phát huy tối đa nội lực quốc gia. Khi mọi nguồn lực được nhận diện đúng, được quản trị hiệu quả và được khơi thông kịp thời, Việt Nam sẽ có thêm động lực mạnh mẽ để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng nhanh, bền vững.