Từ giấc mơ nghỉ dưỡng đến nỗi lo mất tiền

Tại phiên họp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội sáng 10/6, một nội dung thu hút sự quan tâm đặc biệt là những hệ lụy từ các hợp đồng kỳ nghỉ, hay còn gọi là mô hình “sở hữu kỳ nghỉ”. Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội Nguyễn Thanh Hải đã thẳng thắn chỉ ra thực trạng đáng lo ngại khi nhiều người cao tuổi, người nghỉ hưu có điều kiện kinh tế đang trở thành mục tiêu của những chiêu thức tiếp thị tinh vi.

Từ những vụ việc thực tế, việc nhận diện sớm các chiêu thức tiếp thị và điều khoản bất lợi là cách để tránh mất tiền oan.

Các đối tượng thường mời khách hàng tham gia hội thảo, nhận quà miễn phí, giới thiệu cơ hội nghỉ dưỡng đẳng cấp hoặc đầu tư sinh lời. Họ tạo cảm giác khan hiếm, thúc giục khách hàng đưa ra quyết định ngay tại chỗ. Đáng lo ngại hơn, nhiều người cao tuổi sống cô đơn trở thành đối tượng dễ bị tác động bởi những cuộc gọi, tin nhắn và sự chăm sóc thường xuyên từ đội ngũ tư vấn.

Không ít người đã bỏ ra hàng trăm triệu đồng, thậm chí hàng tỷ đồng để ký các hợp đồng nghỉ dưỡng dài hạn. Khi muốn chấm dứt hợp đồng hoặc bán lại, họ lại được giới thiệu đến những đơn vị khác hứa hẹn hỗ trợ chuyển nhượng nhưng yêu cầu tiếp tục đóng thêm tiền. Cứ như vậy, người mua bị cuốn vào vòng xoáy không lối thoát.

Những cảnh báo này không phải là câu chuyện ở đâu xa. Tại Hải Phòng từng có trường hợp người dân tham gia mô hình sở hữu kỳ nghỉ và sau đó khởi kiện doanh nghiệp yêu cầu hủy hợp đồng, đòi lại gần 140 triệu đồng đã đóng. Tuy nhiên, tòa án không chấp nhận yêu cầu này.

Nhiều người thắc mắc vì sao khách hàng mất tiền mà vẫn thua kiện. Câu trả lời nằm ở chính bản hợp đồng. Theo hồ sơ vụ việc, người mua cho rằng nội dung được tư vấn ban đầu khác với các điều khoản thể hiện trong hợp đồng. Tuy nhiên, khi tranh chấp được đưa ra xét xử, tòa án căn cứ vào những gì đã được các bên ký kết bằng văn bản. Do không chứng minh được doanh nghiệp có hành vi lừa dối hoặc vi phạm nghĩa vụ hợp đồng, yêu cầu đòi lại tiền không được chấp nhận.

Đây cũng là rủi ro lớn nhất của loại hình này. Nhiều người quyết định ký hợp đồng dựa trên những lời giới thiệu hấp dẫn về kỳ nghỉ sang trọng, khả năng chuyển nhượng hoặc lợi ích kinh tế trong tương lai. Nhưng khi phát sinh tranh chấp, những lời tư vấn bằng miệng rất khó trở thành chứng cứ pháp lý. Điều được xem xét cuối cùng vẫn là nội dung trong hợp đồng và các tài liệu liên quan.

Không phải ai tham gia hợp đồng kỳ nghỉ cũng thiếu hiểu biết. Nhiều người có điều kiện kinh tế, có tích lũy và kinh nghiệm sống. Song trước những chiến dịch tiếp thị bài bản, tâm lý muốn được hưởng thụ, chăm lo cho gia đình hoặc tìm kiếm một khoản đầu tư an toàn khiến họ dễ đưa ra quyết định thiếu cân nhắc.

Bên cạnh việc tăng cường quản lý nhà nước, điều quan trọng nhất vẫn là nâng cao khả năng nhận diện rủi ro của người dân. Bất kỳ hợp đồng nào có giá trị lớn cũng cần được đọc kỹ trước khi ký. Những nội dung liên quan đến phí duy trì, quyền chuyển nhượng, điều kiện hủy hợp đồng, trách nhiệm của các bên phải được làm rõ bằng văn bản. Không nên ký kết chỉ vì lời giới thiệu hấp dẫn hoặc áp lực “ưu đãi chỉ có trong hôm nay”.

Các cơ quan chức năng cũng cần đẩy mạnh cảnh báo sớm, công khai thông tin về những hình thức kinh doanh tiềm ẩn rủi ro, tăng cường kiểm tra hoạt động quảng bá, tư vấn sản phẩm nghỉ dưỡng dài hạn. Những phản ánh, kiến nghị của người dân cần được tiếp nhận, xử lý kịp thời để ngăn chặn các hệ lụy phát sinh.

Một chữ ký có thể chỉ diễn ra trong vài phút, nhưng hậu quả tài chính có thể kéo dài nhiều năm. Nhận diện đúng rủi ro, tìm hiểu kỹ thông tin và thận trọng trước mọi lời hứa hẹn lợi nhuận hay nghỉ dưỡng “trong mơ” chính là cách tốt nhất để không phải trả giá bằng những khoản tiền tích cóp cả đời.