(HPĐT)- Ra đời ngay dưới hầm trú bom của Đài Tiếng nói Việt Nam vào đêm 27-12-1972, giữa thời điểm Hà Nội đỏ rực lửa chiến đấu, ca khúc “Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không” của nhạc sĩ Phạm Tuyên là bài hát đầu tiên viết về Hà Nội trong chiến dịch 12 ngày đêm lịch sử.
Đêm 26-12, bộ đội ta bắn rơi 8 chiếc B52. Từ Sở Chỉ huy tối cao, Đại tướng Võ Nguyên Giáp ra lời kêu gọi: “Kẻ địch thua đau và nhất định sẽ thất bại hoàn toàn. Nhưng, chúng vẫn ngoan cố kéo dài cuộc tập kích. Các đơn vị hãy bắn rơi nhiều B52 hơn nữa, hãy giáng cho không quân Mỹ một đòn “Điện Biên Phủ” ngay trên bầu trời Hà Nội”.
Sáng 27-12-1972, trong cuộc giao ban của Đài Tiếng nói Việt Nam, đồng chí Trần Lâm, Tổng Biên tập khẳng định lại quyết tâm của Quân ủy Trung ương: “Ta sẽ dành cho địch một “Điện Biên Phủ trên không””. Từng đi qua những năm kháng chiến chống thực dân Pháp, cái tứ “Điện Biên Phủ trên không” gợi mở trong nhạc sĩ Phạm Tuyên bao xúc cảm... Ngay đêm đó, trong căn hầm của cơ quan ở số 58 phố Quán Sứ, trong một đợt báo động kéo dài, ông viết xong bài “Hà Nội- Điện Biên Phủ” chỉ trong hai giờ đồng hồ.
Lời kêu gọi của Đại tướng tác động sâu sắc tới Phạm Tuyên, khiến nhạc sĩ vô cùng xúc động. “Khi nghe chữ Điện Biên Phủ tôi có cảm giác rất khác và ngay đêm hôm ấy, ngồi trong hầm tôi đã viết. Âm điệu ở đây không du dương mà quyết liệt bởi tôi muốn tỏ cho đế quốc Mỹ biết Hà Nội quyết liệt như thế nào”, ông chia sẻ.
Hôm sau, ông nhờ nhạc sĩ Phan Nhân chép lại bản nhạc bằng tay cho đẹp, rồi gửi bài hát đăng trên Báo Nhân Dân sáng 29-12-1972. Đến chiều, bài hát được lên sóng trong chương trình văn nghệ của Đài.
Trong ca khúc âm hưởng lúc rắn rỏi, khi lại hào hùng tha thiết: “Bê năm hai tan xác cháy sáng bầu trời/ Hào khí Thăng Long ánh lên ngời ngợi… Hà Nội đây! Đế quốc Mỹ có nghe chăng câu trả lời của Hà Nội chúng ta? Đâu chỉ vì non nước riêng này. Phất ngọn cờ sao chính nghĩa”…
Nhạc sĩ Phạm Tuyên cũng cho biết, sự tự tin mãnh liệt vào chiến thắng của dân tộc từ trận đánh "Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không" chính là mạch nguồn cảm xúc khiến không lâu sau đó, ông viết nên bài ca chiến thắng "Như có Bác Hồ trong ngày vui đại thắng" năm 1975./.
hà linh
