(HPĐT)- Những năm 80 của thập kỷ trước, Hải Phòng đi đầu cả nước, “xé rào” thực hiện phong trào “khoán chui” là cơ sở để sau này Trung ương Đảng ra các chỉ thị, nghị quyết về cơ chế khoán sản phẩm, tạo quyền chủ động cho nông dân, đổi mới quản lý nông nghiệp, sắp xếp lại tổ chức sản xuất... Bước sang thời kỳ đổi mới, nông dân Hải Phòng lại mạnh dạn đi đầu chuyển hướng làm kinh tế nông nghiệp hiệu quả với các mô hình nông nghiệp công nghệ cao, nối tiếp sự đột phá, sáng tạo như thời kỳ làm khoán sản phẩm tại Đoàn Xá.

Gió từ Đoàn Xá gió lên...
Con đường vào nhà cụ Đỗ Văn Cự, ở thôn Lộc Xá, xã Đoàn Xá trải nhựa thẳng tắp. Đã gần 90 tuổi nhưng cụ vẫn minh mẫn. Cụ Cự tự hào khoe, thời kỳ nào, người dân Đoàn Xá cũng đi đầu trong các phong trào làm đổi thay diện mạo quê hương. Năm 2024, Đoàn Xá xây dựng xong NTM kiểu mẫu. Những ngày cùng người dân Đoàn Xá xây dựng NTM và NTM kiểu mẫu, cụ Cự như được sống lại không khí năm 1976, khi người dân Đoàn Xá thực hiện "khoán chui". Khi ấy, ông Cự là thành viên của HTX nông nghiệp Đoàn Xá, mạnh dạn tham gia làm khoán chui.
Dẫn chúng tôi đi thăm các công trình NTM kiểu mẫu ở xã Đoàn Xá, Phó chủ tịch UBND xã Phạm Danh Tuyên khẳng định, năm xưa, người dân Đoàn Xá mạnh dạn làm khoán chui dưới sự chỉ đạo của Ban Thường vụ Đảng ủy xã, việc khoán cho từng hộ sản xuất triển khai tại 9 đội sản xuất... Dưới sự chỉ đạo của Ban Thường vụ Đảng ủy xã, phong trào làm khoán chui đưa năng suất lúa của địa phương lên 1,5 tạ/sào, không còn tình trạng nông dân làm theo phong trào HTX tính công điểm, không hiệu quả, thậm chí có người còn bỏ ruộng không cấy...Thành công của xã Đoàn Xá sau này là cơ sở để Huyện ủy Kiến Thụy ra nghị quyết cho khoán 50% diện tích đối với các HTX. Ban Thường vụ Thành ủy ra các nghị quyết về củng cố quản lý HTX nông nghiệp ở Hải Phòng, cho khoán 100% diện tích. Đặc biệt; Trung ương ra các Chỉ thị 100-CT/TW của Ban Bí thư (năm 1981) về cơ chế khoán, tạo quyền chủ động cho nông dân; Nghị quyết 10-NQ/TW (gọi tắt là khoán 10) năm 1988 về đổi mới quản lý nông nghiệp, sắp xếp lại tổ chức sản xuất...
Nhân rộng mô hình sản xuất nông nghiệp công nghệ cao
Trong những năm đổi mới, nông nghiệp Hải Phòng đã mạnh dạn ứng dụng công nghệ cao, từng bước hình thành các vùng sản xuất hàng hóa tập trung. Tính đến đầu tháng 4-2025, toàn thành phố có hơn 2.000 ha diện tích canh tác áp dụng tiến bộ kỹ thuật cao trong sản xuất nông nghiệp. Trước đây, thành phố chỉ có doanh nghiệp VinEco đầu tư khu nông nghiệp công nghệ cao tại xã Tân Liên (huyện Vĩnh Bảo). Tuy nhiên, đến nay, mô hình này đã được mở rộng sang xã Tam Đa với nhiều loại rau được trồng theo quy trình công nghệ cao. Tiếp nối sự phát triển từ mô hình của VinEco, nhiều hợp tác xã như Thụy Hương, Thắng Thủy… cũng mạnh dạn ứng dụng công nghệ cao, tổ chức sản xuất một số nông sản theo tiêu chuẩn VietGAP. Giám đốc Hợp tác xã nông nghiệp Thụy Hương Nguyễn Thị Hà, cho biết: để phát triển thương hiệu gạo ruộng rươi, HTX tập trung nâng cao chất lượng sản phẩm, đồng thời đầu tư nhiều thiết bị hiện đại như máy bay phun thuốc, máy cấy không người lái được điều khiển tự động nhằm tăng năng suất và hiệu quả sản xuất.
Thời gian gần đây, mô hình nông nghiệp công nghệ cao ngày càng được người dân đón nhận và đưa vào sản xuất phổ biến hơn. Tại phường Hồng Thái (quận An Dương), anh Nguyễn Đức Thành là một trong những nông dân tiên phong chuyển đổi theo hướng này. Trước kia, anh chủ yếu trồng hoa hồng cổ. Tuy nhiên, nhận thấy xu hướng người tiêu dùng ưa chuộng sản phẩm nông nghiệp sạch, ứng dụng kỹ thuật hiện đại, anh đã mạnh dạn đầu tư sản xuất theo hướng công nghệ cao. Ban đầu, anh Thành chỉ đủ vốn xây dựng một nhà lưới rộng hơn 400 m² để trồng các giống cà chua sạch. Sau một thời gian, mô hình này cho thấy hiệu quả rõ rệt khi sản phẩm dễ tiêu thụ, giá thành ổn định. Từ đó, anh tiếp tục mở rộng thêm 2–3 nhà lưới, đồng thời tích cực tuyên truyền, chia sẻ kinh nghiệm với bạn bè và bà con nông dân trong vùng để cùng nhau phát triển sản xuất nông nghiệp an toàn.
Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Bùi Thanh Tùng thông tin, để sản xuất nông nghiệp công nghệ cao hiệu quả bền vững, cần thí điểm các mô hình sản xuất nông nghiệp hữu cơ, tuần hoàn, thông minh kết hợp với phát triển công nghiệp, dịch vụ và du lịch; chuyển mạnh từ xây dựng các chuỗi cung ứng nông sản sang phát triển các chuỗi giá trị ngành hàng, ưu tiên các chuỗi giá trị cho các ngành hàng chủ lực của thành phố, đặc sản của địa phương...
Bài và ảnh: HƯƠNG AN