ASIAD 20 là thử thách để thể thao Việt Nam vượt thành tích Hàng Châu, hướng tới mục tiêu 4 - 6 huy chương vàng và tạo đà cho Olympic 2028.

Đoàn Thể thao Việt Nam tham dự ASIAD 20 với 498 thành viên, trong đó có 348 vận động viên, tranh tài ở 33 môn và phân môn. Mục tiêu được đặt ra là giành từ 4 - 6 huy chương vàng , qua đó vượt thành tích 3 huy chương vàng tại ASIAD 19.
Mục tiêu 4 huy chương vàng có thể tạo cảm giác khiêm tốn nếu đặt cạnh những thành tích của thể thao Việt Nam tại đấu trường Đông Nam Á. Tuy nhiên, SEA Games và ASIAD là hai đấu trường rất khác biệt.
Tại châu Á, nhiều quốc gia sở hữu lực lượng vận động viên hàng đầu thế giới ở các môn Olympic. Vì vậy, 4 huy chương vàng được xem là “ngưỡng an toàn” mà thể thao Việt Nam phải nỗ lực để chạm tới, trong khi mục tiêu 6 huy chương vàng đòi hỏi những màn trình diễn xuất sắc cùng sự đột phá ở các nội dung tiềm năng.
Cơ sở cho mục tiêu huy chương vàng trước hết đến từ những môn từng mang lại thành công tại Hàng Châu. Bắn súng, karate và cầu mây tiếp tục là những điểm tựa quan trọng.
Phạm Quang Huy bước vào ASIAD 20 với mục tiêu bảo vệ huy chương vàng cư ly 10 m súng ngắn hơi nam; Trịnh Thu Vinh cũng được kỳ vọng sau những màn thể hiện ấn tượng trên đấu trường quốc tế. Karate duy trì quá trình chuẩn bị chuyên sâu, trong khi cầu mây tiếp tục đặt kỳ vọng vào đội nữ từng giành huy chương vàng nội dung 4 người tại ASIAD 19.
Để chạm mốc 6 huy chương vàng, Việt Nam không thể chỉ trông chờ vào những mũi nhọn này. Rowing, canoeing, điền kinh và thể thao điện tử được kỳ vọng tạo thêm cơ hội, nhất là ở những nội dung có thông số chuyên môn tương đối gần nhóm cạnh tranh huy chương hàng đầu châu Á.

Việc hướng tới mục tiêu 4 - 6 huy chương vàng cho thấy cách tiếp cận của thể thao Việt Nam đã rõ mục tiêu hơn. Thay vì dàn trải lực lượng, quá trình chuẩn bị tập trung nguồn lực cho những vận động viên, nội dung có khả năng tiến gần nhóm đầu châu lục.
Theo Cục Thể dục Thể thao Việt Nam, công tác chuẩn bị cho ASIAD 20 được triển khai từ sau ASIAD 19, với việc rà soát lực lượng, hệ thống huấn luyện và phương thức đầu tư.
Các vận động viên trọng điểm được theo dõi thường xuyên về phong độ, thể lực và tâm lý. Một số đội tuyển được tập huấn dài ngày tại những nền thể thao phát triển; nhiều vận động viên được tạo điều kiện thi đấu quốc tế để tích lũy kinh nghiệm, nâng khả năng cạnh tranh.
Cách làm này cho thấy mục tiêu không còn đơn thuần là đưa lực lượng đông đảo tới ASIAD để tìm kiếm cơ hội huy chương, mà tập trung nguồn lực cho những nội dung có khả năng cạnh tranh thực sự.
Cùng với công tác chuyên môn, cơ chế thưởng cũng được kỳ vọng tạo thêm động lực cho vận động viên. Người giành huy chương vàng dự kiến nhận thêm 100 triệu đồng, bên cạnh mức thưởng 280 triệu đồng theo chế độ của Nhà nước. Như vậy, 1 huy chương vàng có thể mang về tối thiểu 380 triệu đồng, chưa tính tiền thưởng từ địa phương, liên đoàn, đơn vị chủ quản hoặc các nguồn khác.
ASIAD 20 diễn ra từ ngày 19/9 đến 4/10 tại Aichi - Nagoya (Nhật Bản), quy tụ những nền thể thao hàng đầu châu lục.
Tại ASIAD 19 ở Hàng Châu, đoàn Việt Nam giành 3 huy chương vàng, 5 huy chương bạc và 19 huy chương đồng, xếp thứ 21 toàn đoàn và thứ 6 Đông Nam Á, sau Thái Lan, Indonesia, Malaysia, Singapore và Philippines. Ba huy chương vàng thuộc về Phạm Quang Huy ở nội dung 10 m súng ngắn hơi nam, đội cầu mây nữ nội dung 4 người và đội kata nữ môn karate.
Với mục tiêu vượt thành tích tại Hàng Châu, ASIAD 20 không chỉ là cuộc đua về số lượng huy chương. Điều được chờ đợi còn là chất lượng chuyên môn trong từng cuộc tranh tài, qua đó kiểm nghiệm thực chất vị trí của thể thao Việt Nam trong cuộc cạnh tranh cấp độ châu lục.
ASIAD 20 cũng diễn ra chỉ hai năm trước Olympic Los Angeles 2028. Đây là thời điểm quan trọng để ngành Thể dục Thể thao đánh giá, sàng lọc lực lượng cho chu kỳ Olympic tiếp theo.
Vì vậy, hiệu quả của kỳ ASIAD này cần được nhìn rộng hơn số huy chương vàng đạt được: Việt Nam có bao nhiêu huy chương ở các nội dung Olympic; bao nhiêu nội dung tiệm cận thông số huy chương ASIAD, Olympic; bao nhiêu gương mặt trẻ đủ khả năng bước vào nhóm tranh chấp huy chương châu Á trong 2 - 4 năm tới?
Những vận động viên có thành tích và tiềm năng tốt tại Nhật Bản sẽ là cơ sở để tiếp tục đầu tư, hướng tới Olympic 2028. ASIAD 20 vì thế không chỉ là nơi thể thao Việt Nam tìm kiếm thành tích, mà còn là phép thử để xác định chúng ta đang ở đâu và cần đi như thế nào trên hành trình vươn lên ở đấu trường quốc tế.
ASIAD 20 có 43 môn (71 phân môn) tổ chức thi đấu. Thể thao Việt Nam sẽ có vận động viên thi đấu tại 33 môn, phân môn gồm: điền kinh, bắn súng, rowing, cầu mây, karate, canoeing, bơi, thể dục dụng cụ, taekwondo, bắn cung, boxing, cử tạ, vật, xe đạp, wushu, kurash, jujitsu, judo, golf, bóng ném, cầu lông, đấu kiếm, sailing, Esports, nhảy breaking, võ thuật tổng hợp - MMA, bóng chuyền trong nhà nữ, bóng chuyền trong nhà nam, bóng chuyền bãi biển nữ, bóng chuyền bãi biển nam, bóng đá nữ, bóng đá nam.