Chương trình tư vấn pháp luật miễn phí do Báo và phát thanh, truyền hình Hải Phòng phối hợp tổ chức giúp người dân tháo gỡ khó khăn, tìm lại niềm tin.

Sáng 4/11, anh Nguyễn Văn T. (sinh năm 1982, trú tại xã Yên Lãng, Hà Nội) tìm đến điểm tư vấn pháp luật miễn phí tại Cơ sở 2 Báo và phát thanh, truyền hình Hải Phòng ở số 8 đường Đà Nẵng, phường Gia Viên với vẻ mặt căng thẳng, buồn bã. Được phóng viên hướng dẫn, anh gặp luật sư, giãi bày câu chuyện khiến bản thân suy sụp suốt thời gian qua.
Trước đây, trong thời gian làm việc tại Hải Phòng, anh T. quen biết chị Nguyễn Thị Như Q. ở thị trấn Cát Hải (nay thuộc đặc khu Cát Hải), là nhân viên nấu bếp tại công ty. Lợi dụng tình cảm của anh T., chị Q. với lý do cần chứng minh tài sản cho con đi du học ở nước ngoài, từ tháng 3/2024 - 2/2026 đã vay của anh T. tổng số tiền gần 7 tỷ đồng. Tin vào lời hứa sẽ hoàn trả đầy đủ, anh T. không lập giấy tờ vay mượn. Tuy nhiên, đến nay, người vay tuyên bố không trả lại số tiền trên.
Khoản tiền lớn tích cóp, dành dụm, nay đứng trước nguy cơ không thể thu hồi, trong khi không có giấy vay nợ, khiến anh T. nhiều lúc nghĩ đến việc buông xuôi. Luật sư Nguyễn Văn Bền, Đoàn Luật sư thành phố Hải Phòng trực tiếp lắng nghe và tư vấn cho anh. Không chỉ phân tích các khía cạnh pháp lý, luật sư còn động viên, giúp anh bình tĩnh nhìn nhận vụ việc và xác định hướng giải quyết.

Luật sư Nguyễn Văn Bền phân tích việc không lập giấy vay tiền không đồng nghĩa với mất quyền đòi nợ, bởi hợp đồng vay tài sản có thể được xác lập bằng lời nói, văn bản hoặc hành vi cụ thể. Anh T. được hướng dẫn thu thập chứng cứ như sao kê chuyển khoản, tin nhắn, ghi âm, người làm chứng để yêu cầu hoàn trả tiền qua con đường dân sự; đồng thời xem xét tố giác cơ quan chức năng nếu có căn cứ về dấu hiệu lừa đảo hoặc lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản.
Kết thúc buổi tư vấn, anh T. phần nào nhẹ nhõm hơn. Anh T. chia sẻ trước đó từng nghĩ sẽ phải chấp nhận mất số tiền lớn vì không có giấy vay nợ. Nay được luật sư phân tích, hướng dẫn cụ thể, anh hiểu mình vẫn có những cơ sở pháp lý để bảo vệ quyền lợi.
Điều khiến anh xúc động không chỉ là những hướng dẫn chuyên môn mà còn ở sự tận tình, cặn kẽ của luật sư dù đây là hoạt động tư vấn miễn phí. Với anh, buổi gặp gỡ đã mở ra hy vọng sau một thời gian dài bế tắc, thất vọng.
Chị Nguyễn Thị Ánh D. ở phường Đông Hải cùng người thân có mặt tại Cơ sở 2 của Báo và phát thanh, truyền hình Hải Phòng từ sáng sớm. Biết đến chương trình qua Fanpage Báo và phát thanh, truyền hình Hải Phòng, chị chủ động đăng ký tư vấn về việc phân chia di sản thừa kế.

Qua trao đổi, luật sư hướng dẫn cụ thể về quy định lập di chúc, điều kiện để di chúc hợp pháp, cách thể hiện ý chí của người để lại di sản và những vấn đề gia đình cần lưu ý khi thực hiện. Không chỉ giải thích thủ tục, luật sư còn phân tích những tranh chấp có thể phát sinh nếu việc phân chia tài sản không được thực hiện rõ ràng, đúng quy định.
Chị D. cho biết trước đây gia đình thường nghĩ chuyện phân chia tài sản là việc nội bộ, người thân có thể tự thỏa thuận với nhau. Tuy nhiên, sau khi được tư vấn, chị nhận ra việc lập di chúc đúng quy định không chỉ bảo đảm quyền định đoạt tài sản của người cao tuổi mà còn giúp con cháu tránh những mâu thuẫn, tranh chấp đáng tiếc về sau.
“Người Việt mình nhiều khi nặng tình cảm, ngại va chạm nên thường tránh đề cập đến chuyện tài sản, thừa kế. Nhưng qua tư vấn của luật sư, tôi hiểu rằng làm đúng quy định pháp luật cũng chính là cách giữ gìn tình cảm gia đình, phòng ngừa những bất đồng có thể xảy ra”, chị D. nói.

Trong hàng trăm trường hợp tìm đến Báo và phát thanh, truyền hình Hải Phòng để được tư vấn pháp luật miễn phí những ngày qua, có những câu chuyện vượt ra ngoài khuôn khổ của một buổi tư vấn thông thường, bởi sự đồng hành, sẻ chia và hỗ trợ tận tình của Ban tổ chức.
Tiêu biểu là trường hợp chị Nguyễn Thị H. (sinh năm 1978 ở phường An Hải), với mong muốn hoàn thiện giấy khai sinh cho đứa trẻ bị bỏ rơi mà chị nhận nuôi, khiến nhiều người xúc động.
Hơn 1 tháng trước, trên đường đi làm về, chị H. phát hiện một em bé mới sinh bị bỏ rơi bên bờ mương, thuộc địa bàn phường Hưng Đạo. Sau khi trình báo công an và chính quyền địa phương, không có người thân nào đến nhận cháu.
Dù hoàn cảnh bản thân còn nhiều khó khăn, là mẹ đơn thân, đã có con gái trưởng thành đi lấy chồng, chị vẫn quyết định đón cháu về chăm sóc, nuôi dưỡng bất chấp sức khỏe của cháu thời điểm được phát hiện có phần khiến nhiều người e ngại.
Chị H. chấp nhận nghỉ việc để dành thời gian chăm em bé. Những đêm thức trắng, những lo toan về sức khỏe, cuộc sống của cháu nhỏ không khiến chị chùn bước. Điều chị trăn trở nhất là làm sao để đứa trẻ có được danh phận pháp lý đầy đủ, được mang họ của mình và lớn lên không phải mặc cảm vì hoàn cảnh bị bỏ rơi.
Khi địa phương làm giấy khai sinh cho cháu, phần thông tin về cha, mẹ vẫn để trống, còn chị H. chỉ được ghi tên ở phần người kê khai. Muốn bổ sung thông tin để cháu có đầy đủ giấy tờ pháp lý, chị nhiều đêm tranh thủ lúc con ngủ để tìm hiểu quy định trên internet nhưng càng đọc càng bối rối, không biết bắt đầu từ đâu.

Tình cờ biết đến chương trình tư vấn pháp luật miễn phí của Báo và phát thanh, truyền hình Hải Phòng qua Facebook, chị nhanh chóng gọi đến đường dây nóng và được kết nối với luật sư Phạm Thị Dịu, Đoàn Luật sư thành phố Hải Phòng.
Lắng nghe hoàn cảnh của chị H., nữ luật sư không chỉ chia sẻ, đồng cảm với tấm lòng của người phụ nữ nhận nuôi trẻ bị bỏ rơi mà còn tận tình hướng dẫn các thủ tục pháp lý cần thiết. Do chị H. bận chăm con nhỏ, không có điều kiện trực tiếp đến điểm tư vấn, luật sư linh hoạt trao đổi qua điện thoại. Bất cứ khi nào chị tranh thủ được thời gian gọi điện, luật sư đều dành thời gian giải đáp, hướng dẫn từng bước.
Theo Luật sư Dịu, căn cứ quy định tại khoản 2 điều 10 Nghị định số 19/2011/NĐ-CP, trường hợp con nuôi là trẻ em bị bỏ rơi, phần khai về cha mẹ trong giấy khai sinh và sổ đăng ký khai sinh còn để trống, khi có giấy chứng nhận nuôi con nuôi, công chức tư pháp - hộ tịch thực hiện ghi bổ sung thông tin cha mẹ nuôi vào phần khai về cha mẹ trong giấy khai sinh và sổ đăng ký khai sinh của con nuôi; tại cột ghi chú phải ghi rõ là cha mẹ nuôi. Sau khi hoàn tất thủ tục đăng ký nuôi con nuôi theo quy định, chị H. có cơ sở đề nghị cơ quan có thẩm quyền bổ sung thông tin cha mẹ nuôi vào giấy khai sinh của cháu.

Chị H. cho biết điều may mắn là dù không thể trực tiếp đến điểm tư vấn, chị vẫn được luật sư hỗ trợ tận tình qua điện thoại, không chỉ một lần mà nhiều lần. Luật sư hướng dẫn tỉ mỉ, nhắc chị từng công việc cần thực hiện, đồng thời động viên chị yên tâm chăm sóc cháu. Hiện chị đang thực hiện các thủ tục theo hướng dẫn và mong muốn tiếp tục nhận được sự hỗ trợ để đứa trẻ thực sự có một người mẹ không chỉ bằng tình yêu thương mà còn được pháp luật ghi nhận đầy đủ.
Từ ngày 2 - 4/11, chương trình tư vấn pháp luật miễn phí do Báo và phát thanh, truyền hình Hải Phòng phối hợp Đoàn Luật sư thành phố tổ chức đã tiếp nhận, tư vấn 159 trường hợp trực tiếp và trực tuyến qua các nền tảng số.
Hiệu quả của chương trình không chỉ được đo bằng số lượng trường hợp được tư vấn hay câu hỏi được giải đáp. Giá trị lớn hơn là giúp người dân hiểu quyền, nghĩa vụ của mình, biết cách thu thập chứng cứ, lựa chọn phương thức giải quyết phù hợp, chủ động phòng ngừa tranh chấp và tránh những rủi ro pháp lý trong đời sống. Đặc biệt, việc kết hợp tư vấn trực tiếp với tư vấn trực tuyến, qua điện thoại giúp xóa bỏ phần nào rào cản về khoảng cách, thời gian và điều kiện đi lại.
Đánh giá cao ý nghĩa và tính thiết thực của chương trình, đồng chí Ngô Quang Giáp, Ủy viên Thành ủy, Giám đốc Sở Tư pháp thành phố cho rằng đây là mô hình phối hợp hiệu quả, phát huy được thế mạnh của cơ quan báo chí trong tuyên truyền, kết nối và vai trò chuyên môn, trách nhiệm xã hội của đội ngũ luật sư trong hỗ trợ pháp lý cho người dân.
Mô hình không chỉ giải quyết những vướng mắc trước mắt mà còn góp phần nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật trong cộng đồng, đưa pháp luật đến gần hơn với những người dân có nhu cầu. Qua đó, tinh thần thượng tôn pháp luật không chỉ được lan tỏa trong những đợt cao điểm hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam mà cần trở thành ý thức thường xuyên, để mỗi ngày đều là một ngày sống và làm việc theo Hiến pháp và pháp luật.
HẢI VÂN