Tác giả Phạm Xuân Trường giới thiệu tác phẩm tranh gò đồng của mình với bạn văn trong nước và quốc tế.
Những năm gần đây, nhà thơ Phạm Xuân Trường khiến nhiều người bất ngờ khi giới thiệu những bức tranh gò đồng tái hiện hình ảnh và ấn tượng danh nhân Việt Nam và quốc tế mà chính tay ông sáng tác trong đó có chân dung gò đồng của Tổng thống Mỹ Donald Trump, Chủ tịch Triều Tiên Kim Jong-un, huấn luyện viên bóng đá Park Hang Seo… Đến nay, nhà thơ kiêm nghệ sĩ tranh gò đồng này tạo ra hơn 200 tác phẩm chân dung người nổi tiếng. Ngay từ năm 1985, Phạm Xuân Trường bắt đầu “táy máy” với việc gò chân dung. Bức chân dung đầu tiên mà ông dành thời gian gò tỉ mỉ là chân dung Bác Hồ. Bức gò đồng chân dung Bác Hồ ấy có kích cỡ nhỏ, chỉ bằng khổ A4. Bức gò đồng ấy được lấy cảm hứng từ bức ảnh Bác đội mũ Hải quân, nụ cười rạng rỡ, sáng bừng khuôn mặt. Tiếc rằng qua thời gian, bức tranh gò đồng đầu tiên ấy bị thất lạc. Phạm Xuân Trường chia sẻ, có lần, ông đi dự triển lãm tranh gò đồng của một tác giả từng học trường Mỹ thuật, ông tự hỏi, liệu mình có thể làm tranh gò đồng được chăng? Nếu làm tranh gò đồng, ông sẽ làm khác, sẽ chọn cách thể hiện chân thực hình ảnh, ấn tượng của chính mình về danh nhân với cảm xúc chân thật nhất. Nghĩ là làm. Khi bắt tay vào khởi động chế tác tranh gò đồng, Phạm Xuân Trường chọn làm chân dung bạn hữu trong giới văn nghệ sĩ. Ông cứ lặng lẽ làm, khi tác phẩm hoàn thiện, ưng ý thì treo lên. Hứng chí thì gọi bạn văn nghệ sĩ đến tặng luôn. Thế rồi tiếng lành lan xa, đến tai nhà biên kịch Tô Hoàng Vũ – Chủ tịch Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật Hải Phòng. Năm 2017, nhà biên kịch Tô Hoàng Vũ tới thăm Phạm Xuân Trường, cảm động trước những tác phẩm mà nhà thơ này âm thầm lặng lẽ sáng tạo, nên đề nghị Phạm Xuân Trường chế tạo tác phẩm chân dung gò đồng nhà văn Nguyên Hồng ra mắt trong Lễ kỷ niệm 100 năm ngày sinh nhà văn Nguyên Hồng.
Nhận lời đề nghị, nhà thơ Phạm Xuân Trường lập tức gò ngay bức chân dung Nguyên Hồng. Ông làm rất tỉ mỉ, bởi đặc điểm của chân dung gò đồng là gò ngược nhìn xuôi, phải ước lượng đủ lực cho mỗi nhát búa, nếu chẳng may làm rạn lớp đồng mỏng mảnh nơi mí mắt thì công sức gò cả vài chục ngày coi như đi tong, lại phải làm từ đầu. Khi gò xong bức chân dung nhà văn Nguyên Hồng, Xuân Trường chợt nghĩ, Nguyên Hồng đứng một mình có lẻ loi chăng? Từ suy nghĩ ấy, nhà thơ Phạm Xuân Trường tiếp tục chọn những nhân vật bạn văn của Nguyên Hồng như: nhà văn Văn Cao, Trần Dần, Phùng Quán, Hữu Loan… để chế tác những chân dung bạn văn thân thiết cùng treo trong Lễ kỷ niệm sinh nhật Nguyên Hồng. Tháng 10-2019, nhà thơ Phạm Xuân Trường được Hiệp hội thơ Hiện đại Hàn Quốc mời sang giao lưu thơ với các nhà thơ của Hiệp hội này tại Busan (Hàn Quốc). Ông dành hơn hai tháng gò các bức tranh Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam – nhà thơ Hữu Thỉnh bắt tay Chủ tịch Hiệp hội thơ Hiện đại Hàn Quốc – nhà thơ Kim JongJae và chân dung nhà thơ vĩ đại Hàn Quốc Ko Un. Trải qua vất vả trong quá trình thực hiện âm thầm, rồi những khó khăn trong quá trình vận chuyển tranh khổ lớn từ Hà Nội tới Busan bằng đường hàng không, cuối cùng, những bức tranh gò đồng ý nghĩa và ấm áp tình bạn, tình đồng nghiệp, tình hữu nghị này tới tay người nhận. Trước sự ngạc nhiên của bạn thơ Hàn Quốc với món quà tặng đầy bất ngờ, chỉ khi ấy, tác giả Phạm Xuân Trường mới an tâm và vui trong tĩnh lặng.
Gần Tết Canh Tý 2020, theo “đặt hàng” của nhà thơ Hữu Thỉnh – Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam, Phạm Xuân Trường làm bức chân dung (gò đồng) Chủ tịch Cuba - Fidel Castro - sang Việt Nam vào thăm Quảng Trị những năm còn chiến tranh (1972). Bức tranh được đoàn Việt Nam sang dự hội chợ sách quốc tế do Cuba đăng cai trao tặng phía Cuba.
nhà văn Kiều Bích Hậu
