Từ vụ việc "bạo lực ngược" học đường ở Tuyên Quang: Thời nào chữ “lễ” cũng làm đầu

Học sinh Trường THCS Nguyễn Đình Chiểu (quận Ngô Quyền) tặng hoa tri ân cô giáo nhân Ngày nhà giáo Việt Nam 20-11. Ảnh: VŨ DŨNG

Đau lòng" người trong nghề

Tối 4-12, trên mạng xã hội lan truyền đoạn clip dài hơn 4 phút ghi lại cảnh một giáo viên Trường THCS Văn Phú, huyện Sơn Dương (tỉnh Tuyên Quang), xách túi rời lớp học thì bị nhóm học sinh chốt cửa lại không cho ra ngoài. Sau đó, những học sinh này ném giấy, dép vào người khiến cô giáo choáng váng, ngất xỉu...

Dù xảy ra ở tỉnh Tuyên Quang, nhưng tính chất nghiêm trọng của vụ "bạo lực ngược" khiến dư luận xã hội lo lắng. Trước sự việc trên, chị Phạm Thị An, ở ngõ 315 đường Đà Nẵng (quận Ngô Quyền) cho rằng: "Không thể chấp nhận được, học sinh lớp 7, mới 13 tuổi mà dám có hành vi như vậy với cô giáo. Mong ngành Giáo dục xử lý nghiêm để làm gương cho các học sinh khác". Đây cũng là tâm trạng chung của nhiều cha mẹ học sinh. Anh Vũ Tuấn Ngọc, ở ngõ 261 đường Trần Nguyên Hãn (quận Lê Chân) cho rằng: "Điều đáng lo ngại trong vụ việc ở Tuyên Quang không chỉ là học sinh vi phạm khi ở lứa tuổi còn nhỏ mà còn với số lượng đông. Trước đây chỉ có một vài vụ việc từng xảy ra, học sinh vi phạm thường là học sinh cá biệt trong lớp và mang tính cá nhân. Ngoài ra, vụ việc được chia sẻ quá nhiều trên mạng xã hội cũng là nỗi lo bởi nhiều học sinh tiếp nhận thông tin, qua "bộ lọc" không tốt có thể sẽ làm lệch lạc tư tưởng và hành động nông nổi theo đám đông, tiềm ẩn nguy cơ tái diễn"...

Là người có gần 30 năm theo nghề, trước sự việc, cô Đoàn Thị Ngọc Yến, giáo viên Trường THCS Đà Nẵng (quận Ngô Quyền), không khỏi đau lòng: "Các cơ quan chức năng cần làm rõ nguyên nhân từ đâu để xảy ra hành động bột phát mang tính tập thể của học sinh như vậy. Đây không chỉ là hành vi vi phạm đạo đức học trò, quan hệ ứng xử mà còn vi phạm pháp luật".

Phối hợp chặt chẽ gia đình, nhà trường

Theo Phó chủ tịch Thường trực Hội Cựu giáo chức Đặng Thúy Liên, có nhiều nguyên nhân dẫn đến chuẩn mực học đường bị sa sút. Trước hết là do tác động của bùng nổ thông tin, phim ảnh, mạng xã hội tràn lan, khó kiểm soát. Trẻ "bơi" trong "biển thông tin" mà không được gia đình, nhà trường định hướng dễ ảnh hưởng đến suy nghĩ, hành vi theo hướng lệch chuẩn. Mặt khác, học sinh phổ thông đang ở giai đoạn tâm lý tuổi dậy thì, các em muốn thể hiện cái tôi, dễ bị tác động đến hành vi, nhận thức; một số gia đình thiếu quan tâm, ít có thời gian bên con. Trong khi đó, việc giáo dục đạo đức lối sống trong các nhà trường đôi lúc theo lối sáo mòn, đơn điệu, không thu hút được học sinh. Ngoài ra, thẳng thắn nhìn nhận, một số giáo viên có biểu hiện "thương mại hóa giáo dục" khiến cách nhìn của nhiều gia đình về nghề giáo có phần giảm sút; hay việc giáo viên ứng xử chưa chuẩn mực gây nên những khúc mắc trong quan hệ thầy trò không được giải tỏa kịp thời...

Dù là vì nguyên nhân gì thì theo tiến sĩ Tâm lý học Nguyễn Ngọc Khánh, Phó chủ tịch Hội Khoa học Tâm lý Giáo dục Hải Phòng, học sinh có cách hành xử côn đồ với giáo viên không chỉ trái đạo lý mà sai cả về pháp lý. Nếu không được chấn chỉnh nghiêm khắc kịp thời, sẽ để lại hậu quả tai hại lâu dài. Tiến sĩ Hoàng Ngọc Khánh phân tích, ở sự việc này, dù giáo viên là nạn nhân của những hành vi xâm phạm sức khỏe, nhân phẩm, danh dự của nhóm học sinh, nhưng có thể chính các em này sẽ là nạn nhân trong tương lai. Bởi hành vi này nếu được nương nhẹ, không được phân tích triệt để tính chất của hành vi, từ đó có thể hình thành ý thức coi thường pháp luật. Ngoài ra, với những học sinh không trực tiếp tham gia, nhưng chứng kiến cảnh người khác bị coi thường, bị xúc phạm thân thể nếu cũng không được chấn chỉnh nghiêm có thể sẽ hình thành suy nghĩ, nhận thức thiếu chuẩn mực, rất dễ thực hiện các hành vi tương tự sau này. Do vậy, cần đấu tranh loại bỏ bạo lực học đường dưới mọi hình thức.

Theo tiến sĩ Khánh, sự việc xảy ra ở Tuyên Quang nhưng gióng lên hồi chuông cảnh báo chung trong việc tăng cường, đổi mới giáo dục đạo đức học sinh trong toàn ngành Giáo dục. Ngoài gia đình, nhà trường có vai trò rất lớn trong việc giáo dục, rèn luyện nhân cách của học sinh, nên việc hình thành văn hóa học đường chuẩn mực là giải pháp căn cơ giảm bớt bạo lực học đường. Muốn vậy, giáo viên phải thật sự gương mẫu, mối quan hệ thầy với thầy, trò với trò phải thực sự xuất phát từ sự chân thành, lòng nhân ái, sự quan tâm, kính trọng. Quan trọng nhất, giáo viên, gia đình, nhà trường cần phối hợp chặt chẽ trong việc giáo dục, rèn luyện để các em có môi trường thuận lợi phát triển toàn diện.

Liên quan đến sự việc này, Bộ GD-ĐT có công văn đề nghị UBND tỉnh Tuyên Quang chỉ đạo, xác minh, làm rõ vụ việc. Trên cơ sở đó, có hình thức xử lý nghiêm khắc theo đúng mức độ vi phạm đối với các cá nhân và tập thể có liên quan; đồng thời chỉ đạo Sở GD-ĐT Tuyên Quang rút kinh nghiệm sâu sắc từ vụ việc, tập trung tăng cường công tác quản lý và đánh giá giáo viên, xây dựng đội ngũ nhà giáo, tăng cường kỷ cương trường học, xây dựng văn hóa học đường; giáo dục tư tưởng, đạo đức, lối sống cho học sinh; thường xuyên kiểm tra, giám sát việc triển khai thực hiện ở các cơ sở giáo dục; phối hợp chặt chẽ với gia đình học sinh và các cơ quan, tổ chức có liên quan trong việc quản lý, giáo dục học sinh.