(HPĐT)- Với hệ thống miễn dịch chưa hoàn thiện, trẻ nhỏ thuộc diện dễ mắc và tái mắc các loại bệnh truyền nhiễm do virus, vi khuẩn, dẫn tới bội nhiễm phải điều trị bằng kháng sinh. Tuy nhiên, do nhận thức hạn chế, khi trẻ ho, sốt thông thường, nhiều bậc cha mẹ chọn cách ra nhà thuốc kể bệnh, tự mua thuốc cho con uống thay vì đưa con tới bác sĩ khám để được kê đơn thuốc, mà không lường trước được những hậu quả khôn lường.
Bác sĩ khám bệnh cho trẻ tại Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng.
Bé Nguyễn Khánh V., con gái thứ 2 của chị Bùi Thị H., ở ngõ 311 phố Phủ Thượng Đoạn, phường Đông Hải 1 (quận Hải An) ho kèm theo sốt, chảy nước mũi đã mấy ngày. Tự tin với kinh nghiệm chăm con của mình, chị H. liền ra hiệu thuốc gần nhà mua kháng sinh cho con uống. Tuy nhiên, sau 5 ngày sử dụng kháng sinh kèm theo một loạt các loại thuốc kháng viêm, giảm ho, long đờm khác, triệu chứng ho, sốt của bé V. chưa có dấu hiệu thuyên giảm. Lúc này, chị H. mới đưa con tới khám tại phòng khám gần nhà. Bác sĩ cho biết, để ho kéo dài, bệnh tình bé V. chuyển nặng, chớm viêm phổi, phải dùng kết hợp 2 loại kháng sinh song song với thực hiện khí dung, long đờm để điều trị.
Chị H. chia sẻ, với bé đầu mỗi lần con ốm, chị đều cẩn thận đưa tới bác sĩ khám, lấy thuốc; nhưng sang bé thứ 2, chị “thoáng” hơn vì cho rằng, trẻ nhỏ ốm thường là viêm họng do lạnh, virus dẫn tới bội nhiễm. Trước đây, lần nào đưa con đi khám, chị cũng thấy bác sĩ kê đơn thuốc “như nhau”, nên đến bé thứ 2, cứ khi nào con ho, sốt là chị lại ra hiệu thuốc mua đúng những loại thuốc bác sĩ từng kê để bé uống.
Theo bác sĩ - tiến sĩ Nguyễn Thị Ngọc Yến, Trưởng Phòng Kế hoạch tổng hợp (Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng): Suy nghĩ có thể tự mình làm bác sĩ chữa bệnh cho con hoặc nhờ người bán thuốc tư vấn khi con ốm như chị H. hiện không hiếm. Có nhiều lý do dẫn tới việc người dân không đưa trẻ tới bác sĩ thăm khám khi bị ốm mà tự ý mua thuốc về điều trị, như sợ con tới bệnh viện sẽ lây nhiễm nhiều bệnh khác; đỡ mất thời gian đi lại, chờ đợi; dựa vào kinh nghiệm sử dụng thuốc của bản thân hoặc đối với trẻ trước đó… Chỉ trong một khoảng thời gian 1 tuần (từ ngày 7 đến ngày 15-9), có 10 bệnh nhi đưa tới bệnh viện khám và phải nhập viện điều trị do bệnh tiến triển nặng vì người nhà tự ý dùng thuốc cho con khi bị ốm. Nhiều bệnh nhi ho, sốt được người nhà tự cho dùng tới 7 ngày kháng sinh, thậm chí dùng tới 3 đợt kháng sinh điều trị nhưng không khỏi. Khi trẻ được đưa tới bệnh viện, bệnh tình diễn tiến nặng, trẻ bị viêm phổi phải tiêm, truyền kháng sinh liều cao, ảnh hưởng lớn tới sức khỏe. Có trường hợp trẻ bị viêm ruột thừa, viêm phúc mạc ruột thừa, nhưng gia đình lại tự ý cho dùng men tiêu hóa, rất nguy hiểm nếu không được xử trí kịp thời. Đặc biệt, có trường hợp trẻ bị tiêu chảy, gia đình tự ra hiệu thuốc mua Loperamid (thuốc cấm dùng cho trẻ nhỏ) cho con uống, khiến cháu bé lịm dần phải cấp cứu tại bệnh viện. Trường hợp này chỉ cần đưa vào viện chậm vài giờ nữa là trẻ có thể ngưng thở, đe dọa tới tính mạng. Rất may, với sự nhạy bén của mình, các bác sĩ Khoa Thần kinh của bệnh viện khai thác kỹ tiền sử, phát hiện được nguyên nhân, tiến hành rửa dạ dày, tiêm thuốc giải độc, kịp thời cứu sống bệnh nhi.
Trước tình trạng tự ý sử dụng thuốc để điều trị không theo y lệnh của bác sĩ, Bộ Y tế có nhiều văn bản chỉ đạo nhằm hạn chế việc mua và tự sử dụng thuốc tràn lan gây ảnh hưởng tới sức khỏe của người dân. Trong đó, giải pháp quan trọng là thực hiện kê đơn thuốc bằng hình thức điện tử, liên thông đơn thuốc của các cơ sở y tế, đồng thời duy trì cập nhật phần mềm tại các cơ sở bán lẻ thuốc, thực hiện bán thuốc theo mã đơn thuốc và báo cáo đơn thuốc đã bán trên hệ thống đơn thuốc điện tử quốc gia. Tuy nhiên, kết quả thực hiện còn rất hạn chế. Theo bác sĩ Nguyễn Thị Ngọc Yến, với tình trạng các loại virus ngày càng xuất hiện nhiều biến thể, cùng một triệu chứng biểu hiện ra bên ngoài, nhưng có thể trẻ sẽ mắc các bệnh khác nhau. Nếu cha mẹ chỉ đánh giá chủ quan sẽ không biết được bệnh chính xác. Bên cạnh đó, với mỗi trẻ, khả năng đáp ứng đối với các loại thuốc, liều lượng sử dụng sẽ khác nhau. Vì vậy, việc cha mẹ tự ý mua thuốc dùng cho trẻ khi bị ốm rất nguy hiểm.
Để bảo vệ sức khỏe của trẻ, hạn chế tác hại tiêu cực từ việc dùng thuốc không đúng với tình trạng bệnh dẫn tới hậu quả đáng tiếc, khi trẻ bị ốm, cha mẹ, người chăm sóc cần đưa trẻ tới bệnh viện, các phòng khám để được bác sĩ thăm khám, kê đơn thuốc điều trị và hướng dẫn sử dụng thuốc phù hợp, hiệu quả./.
Bài và ảnh: NHƯ VÂN
