Thẳng thắn, trách nhiệm, không né tránh
Đại biểu Mai Hồng Hải (Hải Phòng) phát biểu thảo luận chiều 1-11.
2,5 ngày Quốc hội thảo luận về tình hình kinh tế- xã hội (KTXH), ngân sách năm 2019 và năm 2020; đặc biệt là đề án tổng thể phát triển KTXH vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng có điều kiện đặc biệt khó khăn được phát thanh truyền hình trực tiếp để cử tri và nhân dân cả nước theo dõi đã đề cập và vẽ lên bức tranh tổng thể với nhiều sắc màu đa dạng. Trong đó, mảng sáng là nổi trội, nhưng các đại biểu Quốc hội (ĐBQH) bằng tất cả tâm huyết, trách nhiệm của mình đã chỉ ra một số hạn chế, bất cập và phân tích ở nhiều góc độ khác nhau để tìm ra những phương cách tốt nhất.
Không khí phấn khởi, tin tưởng bao trùm các phiên thảo luận bởi tất cả ĐBQH đều ghi nhận KTXH đất nước đạt nhiều thành tựu nổi bật và rõ nét. 2 năm liền hoàn thành toàn diện các chỉ tiêu đề ra cho thấy các biện pháp, giải pháp quyết liệt trong chỉ đạo điều hành của Chính phủ cùng sự quyết tâm, đồng lòng hưởng ứng của các bộ, ngành, địa phương. Tinh thần của một Chính phủ “kỷ cương, liêm chính, hành động, sáng tạo, hiệu quả, bứt phá” đã hiện hữu trong từng chỉ tiêu, đặc biệt là chỉ tiêu tăng trưởng kinh tế; bảo đảm an sinh xã hội, giữ vững quốc phòng- an ninh; đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân không ngừng được nâng cao; vai trò và vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế được khẳng định… Từ đó, ĐBQH lạc quan về khả năng thực hiện nhiệm vụ năm 2020, năm cuối của nhiệm kỳ 2015-2020, tạo tiền đề để đất nước phát triển với tốc độ nhanh bền vững hơn. ĐBQH nhận xét: nhìn nhận vào kết quả đã đạt được trong bối cảnh khó khăn chồng chất cho thấy con đường và cách đi là hết sức đúng đắn, mạnh mẽ, chắc chắn, cách mạng và thận trọng. Kết quả đó đã củng cố, tăng cường đáng kể niềm tin của đảng viên và nhân dân đối với Đảng, Nhà nước, Quốc hội và Chính phủ.
Tuy nhiên, trong niềm vui chung, ĐBQH vẫn đau đáu những nỗi lo, sự băn khoăn về tính bền vững của một số chỉ tiêu kinh tế, nhất là khi số thu ngân sách từ khu vực doanh nghiệp chưa được như mong muốn; còn những điểm bất hợp lý trong thu hút FDI; trong phát triển kinh tế tư nhân… Đặc biệt, rất nhiều ý kiến phân tích, đánh giá, chỉ ra những hạn chế, yếu kém trong giải ngân vốn đầu tư công. Các đại biểu thống nhất cho rằng, tỷ lệ giải ngân mới đạt dưới 50% là vấn đề đáng quan tâm, hơn nữa, năm nào cũng thế mà vẫn chưa có giải pháp hữu hiệu. Do đó, các đại biểu đặt câu hỏi: phải chăng vẫn có những nút thắt nào đó chưa được gỡ bỏ; vẫn còn tình trạng “xin-cho” hay do ngại ngần, sợ trách nhiệm mà không dám làm; do năng lực, do thể chế? Từ đó, ĐBQH đề nghị phải sớm có ngay giải pháp, không thể để nguồn lực của đất nước bị lãng phí như vậy.
Rất thẳng thắn và trách nhiệm, nhiều ĐBQH chỉ ra rằng: đầu tư cho văn hóa chưa tương xứng với phát triển kinh tế. Còn nhiều vấn đề về văn hóa, đạo đức xã hội, quan hệ gia đình… đang được đặt ra khá cấp bách nhưng chưa được giải quyết thỏa đáng. Đặc biệt, vấn đề biển Đông liên tục được đề cập tới trong các phiên thảo luận với cùng chung một chính kiến là cần "công khai thật chi tiết" các vi phạm luật pháp quốc tế của Trung Quốc để dư luận tiến bộ Việt Nam, trên toàn thế giới, bao gồm cả nhân dân Trung Quốc biết; "không bao giờ nhân nhượng trước những vấn đề thuộc về chủ quyền, độc lập, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ".
Một nội dung lớn cũng thu hút sự quan tâm của đông đảo cử tri và nhân dân là đề án tổng thể phát triển KTXH vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng có điều kiện đặc biệt khó khăn. Đại biểu Quốc hội coi đây là “món quà rất ý nghĩa” Đảng, Nhà nước trao gửi cho đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng đặc biệt khó khăn của đất nước và đồng tình, nhất trí rất cao. Đồng thời, các đại biểu đóng góp nhiều ý kiến nhằm hoàn thiện đề án, để bảo đảm tính khả thi và khi đi vào cuộc sống sẽ giải quyết được những vấn đề căn cơ, nan giải nhất hiện nay.
Thể hiện rõ chính kiến
Trong tuần làm việc thứ 2, đại biểu Quốc hội thảo luận và thể hiện rõ chính kiến về một số dự án luật, nghị quyết như: Luật Xuất cảnh, nhập cảnh của công dân; Luật Tổ chức Quốc hội; dự thảo Nghị quyết về thí điểm không tổ chức HĐND tại các phường thuộc quận, thị xã của thành phố Hà Nội; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam; dự thảo Nghị quyết về khoanh tiền nợ thuế, xóa tiền phạt chậm nộp, tiền chậm nộp đối với người nộp thuế không còn khả năng nộp ngân sách nhà nước; việc cho lùi thời gian thu tiền cấp quyền khai thác khoáng sản và khai thác tài nguyên nước… Việc thảo luận các dự án luật, nghị quyết này tại hội trường, tại tổ cho thấy, ĐBQH không tham gia một cách xuôi chiều mà có rất nhiều ý kiến phản biện, với sự phân tích sâu sắc, chính kiến rõ ràng. Đơn cử như, với nghị quyết về khoanh, xóa nợ thuế, nhiều đại biểu nhất trí ban hành nhưng cũng lưu ý phải làm sao vừa tạo điều kiện tháo gỡ khó khăn cho người nộp thuế gắn với phòng ngừa, ngăn chặn việc lợi dụng chính sách để trục lợi hoặc cố tình chây ỳ nợ thuế. ĐBQH cũng đề nghị, số tiền xóa nợ rất lớn nên dự thảo nghị quyết cần nêu rõ trách nhiệm của cá nhân liên quan khi để xảy ra việc xóa nợ thuế sai đối tượng, tránh tình trạng lợi dụng chính sách hoặc lợi ích nhóm làm thiệt hại ngân sách nhà nước. Việc cho lùi thời gian thu tiền cấp quyền khai thác khoáng sản và khai thác tài nguyên nước cũng được ĐBQH phân tích ở nhiều góc độ và đặt ra vấn đề trách nhiệm từ đâu để phải lùi lại và như vậy có xảy ra thất thu, thất thoát ngân sách hay không.
Tuần qua cũng là tuần làm việc sôi động, hiệu quả, trách nhiệm cao của đại biểu Quốc hội Hải Phòng. Các đại biểu Bùi Thanh Tùng, Nghiêm Vũ Khải, Mai Hồng Hải, Đỗ Văn Bình… đóng góp nhiều ý kiến thiết thực khi thảo luận về tình hình KTXH, vào các dự án luật, nghị quyết, đóng góp tích cực vào kết quả các phiên họp, thảo luận của Quốc hội, khẳng định vị thế của Đoàn đại biểu Quốc hội Hải Phòng trên diễn đàn Quốc hội. Đặc biệt, các vấn đề mà cử tri Hải Phòng gửi gắm đã được phản ánh rất cụ thể, sắc nét trên diễn đàn Quốc hội. Đại biểu Bùi Thanh Tùng, Phó trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội đã phản ánh thực tế từ Hải Phòng và đề nghị Quốc hội, Chính phủ quan tâm bố trí đủ vốn ODA cho các dự án tại Hải Phòng vốn đã bị lỡ, bị chậm, bị kéo dài khá nhiều so với hiệp định đã ký kết; về một số vấn đề tài chính- ngân sách rất thiết thân với thành phố Hải Phòng, địa phương được coi là động lực phát triển của cả vùng và cả nước theo tinh thần Nghị quyết 45 của Bộ Chính trị, đang rất cần được Quốc hội, Chính phủ sớm ban hành cơ chế chính sách tài chính – ngân sách đặc thù, để tiếp sức cho Hải Phòng có đà phát triển vượt bậc, từ đó sẽ tạo ra nguồn lực lớn hơn đóng góp cho sự phát triển chung của đất nước./.
Thanh Hiệp
