Tuân thủ an toàn lao động để giảm thiểu rủi ro

Phải có, cần có… nội quy

Tại doanh nghiệp, nội quy lao động được xem như “văn bản luật con”, giúp doanh nghiệp thiết lập khuôn khổ làm việc rõ ràng, minh bạch, tăng hiệu quả quản lý nhân sự hiệu quả, phòng ngừa tranh chấp, giảm thiểu rủi ro pháp lý và tài chính. Bà Phạm Thị Hằng, luật sư thuộc Văn phòng Luật sư Hoa Phượng thông tin: yêu cầu bắt buộc là các quy định của nội quy lao động không trái với pháp luật lao động và quy định của pháp luật có liên quan. Nội quy lao động bao gồm những nội dung như: thời giờ làm việc, nghỉ ngơi; trật tự tại nơi làm việc; an toàn, vệ sinh lao động; phòng chống quấy rối tình dục tại nơi làm việc; trình tự, thủ tục xử lý hành vi quấy rối tình dục tại nơi làm việc; việc bảo vệ tài sản và bí mật kinh doanh, bí mật công nghệ, sở hữu trí tuệ của người sử dụng lao động. Ngoài ra, nội quy lao động cần chỉ rõ: các hành vi vi phạm kỷ luật lao động của người lao động và các hình thức xử lý kỷ luật lao động; trách nhiệm vật chất; người có thẩm quyền xử lý kỷ luật lao động…

Nội quy lao động quy định rõ quyền lợi, trách nhiệm của các bên càng bảo đảm ý nghĩa khi áp dụng trong thực tiễn, góp phần xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định. Theo nội quy lao động của Công ty CP Nhựa An Phát Xanh (xã Nam Sách), giờ làm việc hành chính đối với nhân viên là sáng từ 8 - 12 giờ, chiều từ 13 - 17 giờ. Công nhân sản xuất được chia ca làm việc để bảo đảm quy trình sản xuất của nhà máy. Trong mỗi ca làm việc, công nhân được hỗ trợ 1 bữa ăn chính và 1 bữa ăn phụ, bữa phụ cách bữa chính khoảng 4 giờ đồng hồ… Khi làm việc, người lao động được trang bị đầy đủ: đồng phục và các thiết bị bảo hộ lao động, được đào tạo vận hành máy móc, các biện pháp bảo đảm an toàn, quy trình sản xuất, quy trình kiểm tra chất lượng sản phẩm trước khi vào làm việc… góp phần giảm thiểu tai nạn lao động.

Hay trong điều 33 về Quy trình xử lý bồi thường thiệt hại trong Nội quy lao động của Công ty TNHH Autel Robotics Việt Nam có nêu về các hành vi gây thiệt hại của người lao động cần tường trình bằng văn bản gửi người sử dụng lao động...

Khi nội quy lao động không được thực thi nghiêm, hậu quả thật khó lường. Cuối tháng 11 vừa qua, chỉ vì mâu thuẫn cá nhân, 2 nhân viên của Công ty TNHH Miracle International Việt Nam (Khu đô thị, công nghiệp và dịch vụ VSIP Hải Phòng) xảy ra xô xát, 1 người trong đó dùng vật sắc nhọn đâm đồng nghiệp tử vong. Đây là vụ việc đau lòng, bài học đắt giá đối với người lao động không tuân thủ các điều khoản quy định trong nội quy lao động của công ty.

Tích cực tuyên truyền

Để nội quy lao động được phổ biến rộng rãi đến từng người lao động, nhiều doanh nghiệp dùng các biểu tượng, ký hiệu, pa nô, dán thông báo hoặc trang bị bảng điện tử đặt ở vị trí dễ quan sát, đông người qua lại, tại khu vực cổng ra vào, xưởng sản xuất… Qua đó, tạo tính trực quan, sinh động, nâng cao hiệu quả tuyên truyền về thực hiện nội quy, quy trình, biện pháp bảo đảm an toàn, vệ sinh lao động, tích cực xây dựng môi trường làm việc xanh, sạch, an toàn, văn minh.

Anh Nguyễn Hồng Dương, Chủ tịch Công đoàn Công ty TNHH Công nghệ Nissei Việt Nam thông tin: Là doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực công nghệ, doanh nghiệp luôn chú trọng xây dựng văn hóa an toàn tại các bộ phận, các nhóm công nhân. Các biển báo, bảng nội quy tại công ty được dịch sang nhiều ngôn ngữ. Người sử dụng lao động quan tâm đến giải pháp tạo mối quan hệ tốt với người lao động để xây dựng môi trường lao động thân thiện. Đội ngũ nhân sự đóng vai trò nòng cốt trong tuyên truyền nội quy lao động, thực hiện pháp luật về an toàn giao thông. Lãnh đạo công ty đánh giá cao vai trò tham gia của tổ chức công đoàn trong nắm bắt nguyện vọng, lắng nghe tâm tư và hướng dẫn người lao động tuân thủ các nguyên tắc chung, bảo đảm kỷ luật lao động. Nhờ vậy, nhiều năm qua, tại công ty chưa để xảy ra tai nạn lao động hoặc vụ việc nghiêm trọng.

11 tháng qua, Phòng Phòng Lao động - Việc làm (Sở Nội vụ) tiếp nhận, giải quyết khoảng 300 hồ sơ và ra thông báo thực hiện nội quy lao động cho hơn 120 doanh nghiệp. Số lượng này còn khiêm tốn so với số doanh nghiệp mới thành lập trên địa bàn thành phố (theo báo cáo kinh tế - xã hội của UBND thành phố, năm 2025, Hải Phòng có 7.200 doanh nghiệp mới thành lập, tăng 33,3%). Do đó, trong các hoạt động kiểm tra về thực hiện pháp luật lao động tại doanh nghiệp, các đơn vị, sở, ngành luôn lưu ý, hướng dẫn người sử dụng lao động về việc kịp thời ban hành nội quy lao động, xây dựng nguyên tắc chung, nhằm giải quyết các vấn đề liên quan đến quan hệ lao động.

Theo đồng chí Nguyễn Văn Quyết, Phó chủ tịch Thường trực Liên đoàn Lao động thành phố, Trưởng ban Công đoàn Khu công nghiệp Hải Phòng, trong quá trình tuyên truyền, vận động thành lập công đoàn cơ sở, một trong những nội dung được cán bộ công đoàn chú trọng là tăng cường tuyên truyền về pháp luật lao động; hướng dẫn chủ doanh nghiệp xây dựng nội quy lao động để bảo vệ quyền lợi cho đoàn viên, người lao động, xác định trách nhiệm cụ thể của từng bên liên quan. Ngăn ngừa từ xa những rủi ro, tranh chấp lao động, thiết thực xây dựng quan hệ lao động hài hoà, ổn định.