1. Hồ Tam Bạc ngày nay xưa từng là một phần của kênh đào Bonnal nằm dọc theo dải trung tâm thành phố bây giờ. Trong tổng thể kiến trúc đô thị hiện đại của tuyến giao thông huyết mạch tại trục trung tâm Hải Phòng, khu vực này là điểm nhấn mới được nâng cấp, chỉnh trang với những vỉa hè lát đá thiên nhiên, hệ thống điện chiếu sáng và đèn trang trí.
Cầu Ca-rông nối giao thông huyết mạch giữa hai bờ kênh đào Bonnal xưa.
Đây cũng là nơi diễn ra nhiều sự kiện văn hóa – nghệ thuật của thành phố như Lễ hội Hoa Phượng Đỏ, triển lãm ngoài trời, các chương trình biểu diễn múa rối nước, chèo, hội chợ... Ít người biết rằng, tại vị trí hồ này từng có cây cầu mang tên Ca-rông. Nhiều người Hải Phòng còn nhớ cây cầu ấy gắn với thời kỳ lịch sử xây dựng và phát triển đô thị thành phố.
Cầu mở theo giờ quy định để thuyền bè qua lại.
2. Theo những tấm ảnh tư liệu của nhà sưu tầm Phạm Tuệ lưu lại được, cầu Ca-rông xưa nằm ở vị trí thẳng với phố Phạm Hồng Thái (quận Hồng Bàng) ngày nay. Cây cầu nổi tiếng một thời ấy đối diện với “Hãng nước mắm Ông Sao” trên phố Quang Trung hiện còn dấu tích.
Cầu Ca-rông được hãng sửa chữa tàu Ca-rông xây dựng để lưu thông qua kênh đào Bonnal từ năm 1925. Nằm ngay khu vực trung tâm thành phố Cảng xưa, cây cầu có vai trò quan trọng trong duy trì huyết mạch giao thương của người dân thành thị Hải Phòng giai đoạn đầu thế kỷ 20.
Cây cầu bắc ngang kênh đào hướng thẳng đến hãng nước mắm Ông Sao đầu thế kỷ 20.
3. Theo nhà sưu tầm Phạm Tuệ, một số người vẫn nhầm cầu treo qua sông Lấp thẳng với phố Cát Cụt xưa là cầu Ca-rông. Trên thực tế, đây là hai cây cầu hoàn toàn khác biệt. Cầu treo được kết bằng dây văng và ván gỗ dùng cho người đi bộ, gánh gồng qua chợ Sắt buôn bán.
Còn cầu Ca-rông được dựng bằng sắt, mặt lát gỗ. Có thể cất lên cho thuyền bè qua lại dưới kênh Bonnal vào giờ quy định. Trong giai đoạn kháng chiến chống thực dân Pháp, cầu bị hư hại. Sau khi tiếp quản thành phố, cầu được sử dụng thêm một thời gian và dỡ bỏ cuối năm 1958 vì sự xuống cấp không thể phục hồi.
Dấu tích của dãy nhà nguyên là Hãng nước mắm ông Sao xưa còn lại trên phố Quang Trung ngày nay, đầu phố Phạm Hồng Thái.
4. Đến giờ, dãy nhà tên “Nước mắm Ông Sao” vẫn nguyên vẹn trên phố Quang Trung. Chỉ tiếc cây cầu Ca-rông không còn. Song ký ức của những người sống thời này ở Hải Phòng vẫn luôn nhớ có một cây cầu Ca-rông như thế. Cây cầu ấy lưu lại một giai đoạn lịch sử về sự phát triển đô thị Hải Phòng. Tên của cây cầu gắn với hãng sửa chữa tàu của Pháp và cũng gắn với thời kỳ đầu xây dựng thành phố.
Mỗi lần đi qua phố Quang Trung, dừng lại nơi đầu lối rẽ vào phố Phạm Hồng Thái, trước dãy nhà “Nước mắm Ông Sao”, nhiều người bâng khuâng nhìn sang phía hồ Tam Bạc để mường tượng lại cảnh người đi lại trên cầu Ca-rông. Và đến giờ nhất định, cây cầu ấy lại mở ra để thuyền bè tấp nập lại qua trên kênh đào Bonnal nổi tiếng một thời./.
Ảnh sưu tầm củaPhạm Tuệ
Thùy Linh
