Sáng tạo từ cuộc sống
 |
| Nhóm học sinh Trường THPT chuyên Trần Phú đạt các giải nhất, nhì tại cuộc thi Khoa học – kỹ thuật Quốc gia 2017. |
Cầm thiết bị có hình dạng chiếc đồng hồ đeo tay, em Trần Thị Trang Ngân (lớp 11 Toán, Trường THPT chuyên Trần Phú) hào hứng cho biết, đây là sản phẩm giúp Ngân cùng bạn Nguyễn Hiền Thảo Chi (lớp 11 Anh 1) đoạt giải nhất lĩnh vực hệ thống nhúng và giải nhất chung cuộc. Nói về dự án “Mind hand: giải pháp toàn diện hỗ trợ giao tiếp giúp người câm điếc hòa nhập cộng đồng”, Trang Ngân cho biết, trong những lần đến thăm và giao lưu với học sinh Trường Khiếm thính Hải Phòng, Ngân thấy rất khó giao tiếp với các bạn nếu như không có người phiên dịch và việc viết ra giấy rất rắc rối, mất nhiều thời gian. Ngân nảy ra ý tưởng về thiết bị chuyển đổi ngôn ngữ ký hiệu tay của người câm điếc sang giọng nói người thường và chuyển giọng nói sang chữ viết và chia sẻ dự định với bạn của mình.
Gần một năm sau đó, hai cô học trò nhỏ miệt mài nghiên cứu các tài liệu tham khảo, website khoa học quốc tế để viết phần mềm kết nối với thiết bị đeo tay giúp hiện thực hóa ý tưởng. Phần mềm thực hiện chuyển đổi hai chiều từ ngôn ngữ ký hiệu tay sang giọng nói và từ giọng nói sang chữ viết hiển thị trên thiết bị đeo tay, giúp người câm điếc dễ dàng giao tiếp với người bình thường.
Trong khi đó, dự án “Tổng hợp các dẫn xuất mới từ Zerumbone và đánh giá tiềm năng sử dụng trong điều trị ung thư” của hai em Đỗ Phương Mai (lớp 11 Hóa) và Bùi Đỗ Minh Quân (lớp 12 Lý), đều đến từ Trường THPT chuyên Trần Phú, là 1 trong 3 dự án nghiên cứu điều trị ung thư đoạt giải nhất chung cuộc. Ít ai biết rằng, ý tưởng này xuất phát từ chính hoàn cảnh gia đình Quân. Năm 2012, bác gái ruột của em bị ung thư máu rồi cổ tử cung. Gần 1 năm điều trị với chi phí tốn kém, nhưng tình hình không mấy khả quan do bác em có dấu hiệu kháng thuốc. Ông ngoại Quân vốn là bác sĩ đông y dùng rễ cây gừng gió sắc thuốc cho bác uống. Chất zerumbone có trong rễ gừng gió có tác dụng ức chế 10 loại tế bào ung thư phát triển như: gan, phổi, vú, cổ tử cung, máu, xương…, nhưng nếu sử dụng rễ gừng gió tươi hiệu quả rất thấp.
Quân cho biết, chính ông ngoại giúp em nảy ý tưởng nghiên cứu dự án này. Chứng kiến nỗi đau bệnh tật từng ngày đe dọa người thân yêu cùng niềm đam mê hóa học thôi thúc Quân cùng người em Phương Mai nghiên cứu, tổng hợp ra 9 dẫn xuất mới từ zerumbone để tăng hoạt tính sinh học, nâng cao hiệu quả điều trị. “Dự án của chúng em sẽ còn trải qua quá trình dài để đánh giá tác động của các dẫn xuất mới trên cơ thể người bệnh nhưng chúng em sẽ nỗ lực theo đuổi dự án đến cùng, nhằm mang lại hy vọng của người bệnh ung thư, trong đó có bác em”, Quân nói.
Bất ngờ lớn
Phó giám đốc Sở Giáo dục – Đào tạo, Trưởng Đoàn Hải Phòng tham dự cuộc thi KHKT quốc gia 2017 Đỗ Văn Lợi phấn khởi cho biết, ban giám khảo cuộc thi cũng rất bất ngờ trước các dự án đoạt giải nhất của học sinh Hải Phòng khi đều xuất phát từ thực tế đời sống và có khả năng cao ứng dụng rộng rãi thực tiễn. Đồng thời, các em học sinh được trang bị kiến thức, kỹ năng, trình độ ngoại ngữ tốt, tạo ra lợi thế lớn so với các tỉnh, thành phố khác. Với thành tích tốt nhất trong những lần tham gia đấu trường này, học sinh thành phố Cảng sẽ có mặt tại cuộc thi Intel ISEF tổ chức tại Mỹ vào tháng 5 tới đây. Sở GD-ĐT chỉ đạo các nhà trường tiếp tục tập huấn, bồi dưỡng các học sinh có triển vọng thi quốc tế.
Không chỉ ban giám khảo, mà đoàn học sinh Hải Phòng cũng rất bất ngờ và vui mừng khi giành 3 giải nhất, 2 giải nhì, 3 giải ba và 1 giải khuyến khích. Lần đầu thử sức tại cuộc thi quốc gia, em Trần Thị Phương Mai (Trường THPT Thái Phiên) cho biết, ban đầu em cảm thấy bị “ngợp” trước nhiều đối thủ dày dạn kinh nghiệm. Nhờ vào sự động viên của thầy, cô giáo và gia đình, em thi đấu vững vàng, tự tin hơn và giành giải ba lĩnh vực khoa học xã hội hành vi. Qua cuộc thi, điều đọng lại trong em là cơ hội gặp gỡ, giao lưu và học hỏi về phong cách làm việc, khả năng trình bày ý tưởng của học sinh các địa phương khác.
Những giải thưởng trên không chỉ là thành quả nỗ lực phấn đấu của học sinh Hải Phòng, mà còn khẳng định niềm đam mê khoa học, ước mơ chinh phục thử thách, thể hiện trách nhiệm của thế hệ trẻ trước những vấn đề cộng đồng.
Hà Thanh
