Tượng đài Chiến thắng Cát Bi - Biểu tượng tinh thần của người dân đất Cảng

Bản hùng ca bất diệt

Ngày 7/3/1954, quân và dân Kiến An giành thắng lợi vang dội trong trận tập kích sân bay Cát Bi, phá hủy gần 60 máy bay cùng nhiều phương tiện, vũ khí của thực dân Pháp. Chiến thắng này cắt đứt cầu hàng không tiếp viện cho Điện Biên Phủ, góp phần đẩy nhanh sự sụp đổ của tập đoàn cứ điểm khét tiếng.

Sân bay Cát Bi được Pháp xây dựng từ năm 1912, là một trong những căn cứ quân sự lớn nhất Đông Dương, với hơn 3.000 quân bảo vệ. Địa thế ba mặt giáp sông và biển khiến nơi đây được coi là “bất khả xâm phạm”. Những năm 1952–1953, thực dân Pháp mở rộng, nâng cấp sân bay Cát Bi để phục vụ trực tiếp cho chiến trường Điện Biên.

Thực hiện chủ trương phối hợp với mặt trận chính, Bộ Tư lệnh Khu Tả Ngạn giao Tỉnh đội Kiến An tập kích Cát Bi. Sau nhiều tháng chuẩn bị, chỉ với 32 chiến sĩ, trận đánh diễn ra đêm 6 rạng sáng 7/3/1954. Đúng 1 giờ sáng, lựu đạn và bộc phá đồng loạt nổ tung, toàn bộ sân bay chìm trong biển lửa. Lực lượng bảo vệ hoảng loạn, nhiều xe bọc thép lao đi trong vô vọng, còn quân ta rút lui an toàn. Suốt 17 giờ, lửa khói bao trùm Cát Bi, 59 máy bay bị phá hủy, gây thiệt hại nặng nề cho quân Pháp.

Ngay sau chiến thắng, Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi điện khen ngợi, phong tặng danh hiệu “Đoàn Dũng sĩ Cát Bi” và Huân chương Quân công hạng Nhất cho đơn vị. Thắng lợi không chỉ gây tổn thất cho địch, mà còn thể hiện sự sáng tạo, mưu trí của chiến tranh nhân dân. Nhân dân Kiến An - Hải Phòng nuôi giấu, che chở lực lượng tập kích, góp phần làm nên chiến công.

Hơn 70 năm đã qua, nhưng chiến thắng Cát Bi luôn là niềm tự hào, hun đúc tinh thần “Trung dũng – Quyết thắng” của quân và dân thành phố Cảng. Tiếp nối truyền thống ấy, thành phố hôm nay đang vươn lên mạnh mẽ, trở thành địa phương đi đầu về kinh tế, quốc phòng, xứng đáng với lịch sử anh hùng.

Biểu tượng tri ân và giáo dục truyền thống

Chiến trường Cát Bi rực lửa năm xưa nay là Cảng hàng không quốc tế Cát Bi – cầu nối quan trọng giữa Hải Phòng với các thành phố lớn trong nước và quốc tế. Để ghi nhớ chiến công oanh liệt của quân dân Hải Phòng, thành phố quyết định xây dựng Công viên Tượng đài Chiến thắng Cát Bi ngay tại khu vực sân bay.

Theo báo cáo của UBND thành phố, công trình sẽ sử dụng khoảng 2,68 ha đất để xây dựng hạ tầng công viên gồm khuôn viên, quảng trường, cây xanh, thảm cỏ, đường giao thông, vỉa hè, bãi đỗ xe, nhà vệ sinh, hệ thống chiếu sáng và cấp thoát nước. Điểm nhấn công trình là tượng đài cao 14,4 m bằng chất liệu đồng, đặt trên bệ trụ tròn đường kính 9,9 m bằng bê tông cốt thép, ốp phù điêu đá cao 4,5 m.

Biểu tượng được thiết kế như một ngọn lửa cách điệu từ 5 mảng hình khối. Phần đế bệ khắc họa những hình ảnh cô đọng về chiến thắng năm xưa. Tổng mức đầu tư dự kiến hơn 119,6 tỷ đồng từ nguồn vốn ngân sách thành phố.

Ông Nguyễn Văn Lâm, 80 tuổi, phường Hải An chia sẻ: “Công viên Tượng đài Chiến thắng Cát Bi là niềm mong mỏi của người dân. Chúng tôi mong có công trình ghi dấu chiến thắng oai hùng, để thế hệ sau hiểu và tự hào về ông cha, đồng thời rèn luyện, phấn đấu xứng đáng với sự hy sinh ấy”.

Công viên tượng đài mang ý nghĩa nhiều mặt. Trước hết, đây là công trình nhằm tri ân sự hy sinh, mưu trí và quả cảm của những chiến sĩ, đồng thời khắc sâu trong tâm khảm người dân về mốc son chói lọi trong lịch sử kháng chiến chống Pháp. Đây cũng là “địa chỉ đỏ” giáo dục truyền thống, giúp thế hệ trẻ hiểu rõ giá trị của Độc lập - Tự do hôm nay, từ đó bồi đắp lòng yêu nước và trách nhiệm xây dựng, bảo vệ Tổ quốc.

Không chỉ mang tính lịch sử, công trình còn có giá trị văn hóa – xã hội. Đây sẽ là điểm sinh hoạt cộng đồng, nơi tổ chức những hoạt động kỷ niệm, dâng hương, tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ. Đồng thời, công viên góp phần làm phong phú không gian đô thị, tạo không gian xanh, gắn kết quá khứ hào hùng với nhịp sống hiện đại.

Phát biểu chỉ đạo về thực hiện chủ trương xây dựng công trình này, đồng chí Lê Tiến Châu, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố yêu cầu, cần phải bảo đảm tiến độ thực hiện công trình. Công trình phải tạo điểm nhấn về mỹ quan và thể hiện nét văn hóa truyền thống lịch sử, lòng tự hào dân tộc và hội nhập quốc tế, khẳng định khát vọng hòa bình của người dân thành phố Cảng.

Với vị thế là thành phố Cảng trọng điểm quốc gia, Hải Phòng cần những công trình tầm vóc để khẳng định bản sắc và truyền thống. Công viên tượng đài Cát Bi chính là minh chứng, vừa tôn vinh chiến thắng lịch sử, vừa khẳng định khát vọng phát triển. Công trình cũng hứa hẹn trở thành địa chỉ du lịch văn hóa – lịch sử, thu hút du khách trong và ngoài nước.