(HPĐT)- Một tên gọi Cát Bi hào hùng với những đóng góp to lớn vào chiến thắng Điện Biên Phủ năm 1954 lẫy lừng năm nào nay trở thành Cảng hàng không quốc tế Cát Bi hiện đại. Tượng đài chiến thắng Cát Bi được UBND thành phố dự kiến xây dựng sẽ là niềm tự hào, biểu tượng cho lịch sử đấu tranh cách mạng cũng như khát vọng vươn tới tương lai của người dân đất Cảng.
Mẫu phác thảo Tượng đài Biểu tượng chiến thắng Cát Bi. Ảnh: Hồng Nhung
Hào hùng dấu ấn lịch sử
Tham quan phòng trưng bày “Giao thông Hải Phòng – Cửa ngõ phía Bắc” tại Bảo tàng Hải Phòng vào ngày cuối tháng 4-2023, em Phạm Minh Hà, sinh viên Trường cao đẳng Văn hóa, nghệ thuật và Du lịch Hải Phòng ấn tượng với những hình ảnh “Đoàn dũng sĩ Cát Bi” trưng bày tại bảo tàng. Các tư liệu về trận tập kích của quân đội ta tại sân bay Cát Bi vào tháng 3-1953, đốt cháy 59 máy bay của địch, chặt đứt một con đường tiếp viện quan trọng của địch cho chiến trường Điện Biên Phủ khơi gợi niềm tự hào sâu sắc với thế hệ trẻ như Hà và các sinh viên trong đoàn.
Với hơn ¾ thế kỷ trôi qua, người dân Hải Phòng và cả nước luôn nhắc nhớ về một Cát Bi rực lửa năm ấy với niềm tự hào vô biên. Chiến trường “Cát Bi rực lửa” năm xưa nay trở thành Cảng hàng không quốc tế Cát Bi- cầu nối quan trọng giữa Hải Phòng với các thành phố lớn trong nước và quốc tế, đồng thời đóng vai trò quan trọng trong sự nghiệp phát triển kinh tế thương mại, hợp tác đầu tư văn hóa và du lịch của cả nước và thành phố. Để ghi nhớ dấu ấn lịch sử hào hùng và thể hiện khát vọng hòa bình thay lời giới thiệu về thành phố Trung dũng - Quyết thắng, năng động hội nhập và phát triển bền vững, cuộc thi tuyển “Sáng tác mẫu phác thảo và phương án kiến trúc Tượng đài Chiến thắng Cát Bi” được tổ chức vào tháng 1-2022. Cuộc thi có sự tham gia của 13 tác phẩm dự thi từ nhiều nhóm tác giả là người Hải Phòng và Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh. Theo thông tin từ Phòng Quản lý văn hóa (Sở Văn hóa và Thể thao), trải qua nhiều vòng chấm điểm và lấy ý kiến nhân dân, Ban Tổ chức cuộc thi thống nhất với Hội đồng Nghệ thuật và Hội đồng thi tuyển phương án kiến trúc lựa chọn phương án của nhóm tác giả Vũ Đại Bình, Lê Đại Hỷ, Vỉ Thị Hoa (thành phố Hà Nội). Đây là nhóm tác giả thực hiện nhiều công trình tượng đài ở nhiều tỉnh, thành phố trên cả nước, được tặng bằng khen của Ban Tuyên giáo Trung ương, các bộ ngành, các tỉnh, thành phố trong cả nước.
Phó chủ tịch Hội Liên hiệp Văn học nghệ thuật thành phố Võ Quốc Thái chia sẻ: Tượng đài chiến thắng Cát Bi thể hiện được ý nghĩa lịch sử, lòng biết ơn của hậu thế đối với thế hệ cha anh, những người góp sức to lớn làm nên chiến thắng lịch sử vẻ vang, nhưng hơn thế, đó cũng là biểu tượng cho ý chí kiên cường bất khuất của dân tộc, cho sự nhiệt huyết, lòng quyết tâm xây dựng một thành phố cảng vì hòa bình, hội nhập và phát triển. Đối với du khách ngay khi đặt chân xuống Hải Phòng, tượng đài sẽ góp phần tạo điểm nhấn lịch sử, văn hóa của không gian đô thị Hải Phòng đang mạnh mẽ vươn mình ra biển lớn.
Biểu tượng khát vọng tương lai
Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao thành phố Trần Thị Hoàng Mai cho biết: Tượng đài chiến thắng Cát Bi được quy hoạch xây dựng tại Khu vực Nhà ga T1 của Cảng Hàng không quốc tế Cát Bi, với diện tích quảng trường khu vực đặt tượng đài rộng 2,4 ha. Đài biểu tượng cao 18,5 m, phần phù điêu được đục chạm 2 mặt, cao 6 m đến 8 m, dài 18 m. Với ngôn ngữ điêu khắc hiện đại, Tượng đài chiến thắng Cát Bi được thiết kề nằm trên khối đài vuông vững chắc có hình dáng tổng thể cách điệu của ngọn lửa, được tạo hình bởi 5 mảng hình khối quyện chặt vào nhau, mạnh mẽ và giàu sức sống. Ở một khía cạnh khác, đó là biểu tượng về sự gắn kết 5 châu vì mục tiêu hội nhập và phát triển.
Theo bản thuyết minh phương án, với đặc điểm vị trí xây dựng trong khu vực Cảng hàng không quốc tế Cát Bi, ý tưởng tạo hình mềm mại như dải lụa, uốn lượn lên trời xanh với dáng dấp của những đường bay kết nối muôn phương. Những cánh chim bồ câu ở trên cũng tạo điểm kết mang lại thông điệp về hòa bình và hữu nghị. Phần đế bệ biểu tượng được khắc họa những hình ảnh cô đọng về chiến thắng Cát Bi năm xưa với mong muốn gửi tới một thông điệp: “Quá khứ chính là nền tảng để hướng tới tương lai”. Ngoài đài biểu tượng chính, các mảng phù điêu 2 mặt được bố cục đăng đối hai bên vừa có tính bổ trợ cho công trình chính, vừa khắc họa những hình ảnh tiêu biểu về sự phát triển của thành phố Cảng. Tác phẩm là dấu ấn đặc biệt của Cảng hàng không quốc tế Cát Bi, là nơi các thế hệ người dân đất Cảng tưởng nhớ sâu sắc công ơn của thế hệ đi trước, là niềm tự hào thiêng liêng để thế hệ hôm nay và ngày mai góp công sức tiếp nối cha ông xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Không những vậy, Tượng đài chiến thắng Cát Bi còn thể hiện sự nồng nhiệt, hào phóng và mến khách của nhân dân thành phố với bạn bè năm châu.
Là điểm dừng đầu tiên khi đặt chân xuống Hải Phòng bằng đường hàng không, Tượng đài chiến thắng Cát Bi được xây dựng tại Cảng hàng không quốc tế Cát Bi sẽ là một tác phẩm nghệ thuật điêu khắc độc đáo, ấn tượng thay lời giới thiệu của nhân dân thành phố Cảng anh hùng, luôn khát vọng hòa bình, giàu truyền thống, năng động và phát triển bền vững. Đồng thời, tượng đài sẽ tạo điểm nhấn lịch sử, văn hóa của không gian đô thị Hải Phòng đang mạnh mẽ vươn mình hội nhập với toàn cầu./.
Nguyễn Hằng
