Đất nước nào cũng có lúcbình yên và khi giông bão; những lúcphải âm thầm chịu đựng và những khi bừng bừng khí thế. Việt Nam, đất nước mấy nghìn năm từng bao lần gồng mình gắng chịu, gan góc vượt lên mà sinh hạ các bài ca; thế hệ này bền chí, can trường cho thế hệ sau hưởng niềm vui ca hát và viết tiếp các bài ca hùng tráng.
Hôm nay là ngày 30 tháng Tư! Quên sao được không khí Hải Phòng cũng ngày này 49 năm về trước: Chiều hôm ấy suốt dọc dải vườn hoa trung tâm thành phố, ai đang đi trên đường đều dừng lại dưới loa phóng thanh nghe bản tin thời sự. Cũng là im lặng nhưng chưa bao giờ tất cả lại lặng im để lắng nghe đến thế; cũng đã từng bừng bừng khí thế nhưng chưa khi nào lòng náo nức vừa trào dâng mà lại vừa lắng sâu đến thế. Ai cũng muốn căng ngực hát những bài ca yêu nước và cách mạng nhưng nghẹn ngào bởi niềm tự hào vỡ òa thành nước mắt mừng vui: Miền Nam đã hoàn toàn giải phóng!
Đêm 30 tháng Tư năm 1975 ấy cả nước cùng thao thức. Nghe trong không gian khúc tráng ca ra trận, hào hùng những bước chân rầm rầm dọc Trường Sơn. Nghe sóng biển ào ạt kể chuyện các đoàn tàu không số âm thầm vượt muôn trùng hải lý. Nghe thấy cả lời yêu đương, dặn dò tha thiết phút chia tay nơi công viên rực trời hoa đỏ. Nghe đêm khuya người vợ hiền khó ngủ, những chiều đông mẹ già ngồi tựa cửa, con thơ mũ rơm đi học đường dài. Nghe rõ cả tiếng gió hát làm trời xanh cứ mãi xanh biếc mắt.
Đêm 30 tháng Tư năm 1975 ấy khắp nơi nhiều người trăn trở nghĩ tới mai sau. Người Sài Gòn nghĩ phải xứng đáng là Thành phố Hồ Chí Minh rực rỡ tên vàng. Người đồng bằng sông Cửu Long mơ tưởng những chiếc cầu sẽ bắc qua sông Tiền, sông Hậu. Người Tây Bắc nghĩ đến đường lên Điện Biên những ngày 7 tháng 5 sau này nườm nượm người xe, hoa ban nở rộ. Người miền Trung nghĩ tới con đường ven biển và ngang dọc Trường Sơn: Đây cầu Hàm Rồng, kia làng Sen quê Bác, đây Quảng Bình - Vĩnh Linh một thời tuyến lửa, kia Đường Chín, Khe Sanh, đây Ba Tơ, Tây Nguyên mây ngàn gió núi; dõi mắt tới vời vợi phương Nam: Đồng Tháp Mười, Chiến khu Đ, rừng U Minh và chót mũi Cà Mau... Ôi! Mỗi tấc đất, dòng sông quê ta đều thiết tha vẫy gọi và kể chuyện chiến công, đã biết bao trang sách và bài ca vẫn chưa đủ nói về tầm vóc của Thời đại Hồ Chí Minh - thời đại anh hùng.
Hồi đó ở Hải Phòng, phố Kỳ Đồng, Khu tập thể Cầu Tre, bến cảng, Đường 5… vẫn còn dấu đạn bom của Mỹ nhưng cũng đêm ấy và không chỉ đêm ấy, giữa canh khuya bao người cặm cụi, dưới ánh điện tỏ mờ là dự án mai sau: Đây sẽ là cầu Tiên Cựu, Quý Cao, cầu Khuể, cầu qua sông Cấm và cả cầu băng ngang cửa biển nơi cánh hải âu chao lượn bên cầu; đấy sẽ là đại lộ thẳng băng, kia là khu công nghiệp; khói Nhà máy Xi măng sẽ không còn phả bụi trắng khắp đường phố những khi trời trở gió, tàu vạn tấn sẽ rúc còi vào bến cảng ở tít nơi dào dạt sóng biển. Và các ca khúc về Hải Phòng sẽ thêm giai điệu mới hùng tráng hơn và thiết tha hơn nữa.
“Đến ngày thắng lợi nhân dân ta sẽ xây dựng lại đất nước ta đàng hoàng hơn, to đẹp hơn” - Lời Bác dạy càng trải thời gian càng sáng ngời tim óc.
Thì bây giờ niềm mơ ấy, niềm tin ấy đã là đây, chỉ riêng với Hải Phòng cũng đã mừng, đã vui, đã thấy ngày mai rộng dài, rực sáng: Đường phố cũ tưng bừng nhà mới; đường phố mới thênh thang, nơi biệt thự, nơi tòa cao ốc, nơi mươn mướt công viên, nơi thắm màu hoa lá, đêm về nơi nào cũng rực rỡ hoa đăng. Đường cao tốc Hà Nội - Hải Phòng sáu làn xe chạy, vừa mới Gia Lâm, vừa qua Yên Mỹ, thoáng chốc đã Dương Kinh; đã nối dài tới Đình Vũ, vượt Bạch Đằng Giang băng tới Hồng Gai. Nơi một thuở tối tăm lầm lũi, nơi trăm năm hồ đầm, ngàn năm bãi sú, nơi hải đảo mịt mùng, nơi nào cũng tưng bừng đô thị: Cát Bà, Cát Hải, Vũ Yên, cùng với các khu đô thị ngoại thành, các khu công nghiệp như những vệ tinh quây quần quanh thành phố. Chưa hết vui với Tân Vũ, Lạch Huyện thêm bến mới đón tàu trăm vạn tấn, đã náo nức chờ đón ngày 13 tháng Năm này Trung tâm hành chính - chính trị bên bờ bắc sông Cấm tưng bừng ngày hội…
Vẫn chưa hết vui và tha thiết tự hào với ngày 30 tháng Tư năm 1975 giang sơn thu về một mối thì đã là tháng Năm - Tháng Năm bắt đầu với ngày Quốc tế Lao động trên toàn thế giới, mà ở nơi góc nhỏ Hải Phòng, giai cấp công nhân thành phố từng làm nên Tổ đá nhỏ Ca A Nhà máy Xi măng trở thành Tổ Lao động Xã hội chủ nghĩa đầu tiên trên miền Bắc, nơi từng góp phần dấy lên phong trào thi đua sôi nổi “Sóng Duyên Hải, gió Đại Phong, cờ Ba nhất, trống Bắc Lý”, cả thiếu nhi cũng háo hức làm Kế hoạch nhỏ xây Nhà máy nhựa…
Tháng Năm! Sao yêu thế tháng Năm và tự hào biết mấy: Tháng Năm kỷ niệm Chiến thắng Điện Biên chấn động địa cầu, Tháng Năm mừng sinh nhật Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại, Tháng Năm khắp đường phố Hải Phòng rợp trời hoa phượng đỏ mừng ngày giải phóng.
Ôi, những ngày này khao khát quá những chuyến đi tới mọi miền đất nước để trải lòng với non sông tưng bừng mở hội và để hát những bài ca cách mạng, bắt đầu từ bản hùng ca 30 tháng Tư năm 1975 lịch sử.
Tùy bút của Lưu Văn Khuê
