Ngày 16/10, sau hơn 2 tháng trả hồ sơ để điều tra bổ sung, Tòa án Nhân dân thành phố Hải Phòng mở lại phiên xét xử sơ thẩm vụ án buôn lậu hơn 1.800 tỷ đồng qua cảng biển Hải Phòng.
Diễn biến bất ngờ tại phiên tòa
Các bị cáo bị tòa xét xử với các tội danh: Đưa hối lộ; nhận hối lộ; lợi dụng chức vụ, quyền hạn khi thi hành công vụ và lừa đảo chiếm đoạt tài sản xảy ra tại Công ty TNHH Sản xuất thương mại quốc tế Tài Lộc (Công ty Tài Lộc), Chi cục Hải quan cửa khẩu Cảng Hải Phòng khu vực 2 (Chi cục Hải quan Cảng 2 - thuộc Cục Hải quan Hải Phòng - nay là Chi cục Hải quan khu vực 3) và các đơn vị liên quan.
Tại phiên tòa mở lại, đại diện Viện Kiểm sát nhân dân tối cao nêu căn cứ giữ nguyên quan điểm truy tố, luận tội các bị cáo như Cáo trạng số 5926 ngày 16/5/2025.
Trước đó, chiều 7/8, tại ngày thứ 2 phiên xét xử sơ thẩm vụ án này, trên cơ sở lời khai của các bị cáo tại phiên tòa, cũng như trên hồ sơ điều tra, Hội đồng xét xử đã trả hồ sơ đề nghị điều tra để làm rõ một số nội dung như xem xét có hành vi đưa hối lộ của bị cáo Nguyễn Tài Lộc (Giám đốc Công ty Tài Lộc) không? Điều tra lại hành vi, ý thức của các bị cáo Nguyễn Văn Khang, Hoàng Tuấn Sơn (Giám đốc, Phó giám đốc Công ty Bảo Linh) để xác định tội danh; đồng thời làm rõ trách nhiệm của các giám định viên khác của Công ty Bảo Linh; làm rõ hành vi của hai đội trưởng thủ tục hải quan cũ tên Khiêm và Tuyến, cần xem xét vai trò đồng phạm tội nhận hối lộ hay không với một số bị cáo là cán bộ hải quan trong vụ án…
Tuy nhiên, sau hơn 2 tháng trả lại hồ sơ và điều tra bổ sung, đại diện Viện Kiểm sát nhân dân tối cao khẳng định đã xem xét toàn diện vụ án, quá trình điều tra, căn cứ lời khai và chứng cứ trong vụ án, truy tố đúng người, đúng tội, không có căn cứ để thay đổi và bổ sung thêm các tội danh cũng như nội dung Hội đồng xét xử đề nghị.
Khác với diễn biến tại phiên xét xử ngày 6 và 7/8 trước đó, tại phiên xét xử ngày 16/10, hầu hết bị cáo đều thừa nhận nội dung phạm tội như cáo trạng truy tố của Viện Kiểm sát nhân dân tối cao, thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải, nhận thức rõ về hành vi phạm tội. Đồng thời các bị cáo và luật sư trình bày, xuất trình thêm các tài liệu chứng minh tình tiết giảm nhẹ, trình bày hoàn cảnh gia đình khó khăn, gia đình có công với cách mạng và mong được giảm nhẹ hình phạt.
Phát biểu tại phiên tòa, đại diện Viện Kiểm sát luận tội hành vi của các bị cáo là nguy hiểm cho xã hội, đã xâm phạm nghiêm trọng đến trật tự quản lý kinh tế của Nhà nước, đến hoạt động của cơ quan hải quan và hàng hóa xuất nhập khẩu. Đối với nhóm bị cáo của Công ty Tài Lộc, vì mục tiêu lợi nhuận bất chính, các bị cáo đã lợi dụng cơ chế quản lý xuất nhập khẩu, sử dụng thủ đoạn gian dối, tổ chức buôn lậu có quy mô, kéo dài trong nhiều năm với tổng giá trị hàng hóa trên 1.800 tỷ đồng, gây thiệt hại lớn cho ngân sách nhà nước.
Đối với nhóm bị cáo Công ty giám định Bảo Linh, với hành vi cấp chứng thư, giám định khống đã giúp sức cho hành vi buôn lậu, ảnh hưởng đến hoạt động xuất nhập khẩu nói chung trong thời gian dài.
Đối với các bị cáo là nhóm cán bộ hải quan đã buông lỏng quản lý, để hoạt động buôn lậu diễn ra trong thời gian dài. Hành vi của các bị cáo, đặc biệt là các bị cáo có chức vụ, quyền hạn không chỉ vi phạm pháp luật hình sự mà còn làm giảm sút niềm tin của doanh nghiệp và nhân dân, ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín của cơ quan công quyền nói chung và ngành hải quan nói riêng.
Riêng hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản của bị cáo Trần Thị Thủy là gây mất trật tự an toàn xã hội, xâm hại đến tài sản của công dân được pháp luật hình sự bảo vệ. các bị cáo trong vụ án đều nhận thức được hành vi là phạm tội vì vụ lợi và lỗi phạm tội là lỗi cố ý trực tiếp. Tuy nhiên, ngoài bị cáo Nguyễn Văn Long có tiền án, các bị cáo còn lại đều chưa có tiền án tiền sự, không có tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự. Quá trình điều tra, các bị cáo đều thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải, tự nguyện nộp lại hoặc vận động người thân nộp hộ toàn bộ hoặc một phần số tiền hưởng lợi và khắc phục thiệt hại của vụ án.
Sau khi xem xét đánh giá khách quan toàn bộ vụ án cũng như các tình tiết, lời khai của các bị cáo, Hội đồng xét xử nhận định: Căn cứ các tài liệu hồ sơ vụ án và tranh tụng tại phiên tòa, việc điều tra của điều tra viên và luận tội của viện kiểm sát đều đúng quy định pháp luật.
Về vai trò trong vụ án, Ngô Quang Tuyên và Nguyễn Tài Lộc giữ vai trò chính trong nhóm phạm tội buôn lậu, Tuyên cũng giữ vai trò chính, chỉ đạo trong tội đưa hối lộ. Các bị cáo khác giữ vai trò giúp sức. Với nhóm tội nhận hội lộ, Hội đồng xét xử xác định các bị cáo là đồng phạm, tuy nhiên bị cáo Hương giữ vai trò chính.
Ngô Quang Tuyên, Kế toán trưởng Công ty Tài Lộc bị phạt 19 năm tù tội buôn lậu và đưa hối lộ; bị cáo Nguyễn Tài Lộc, Giám đốc Công ty Tài Lộc 11 năm tù tội buôn lậu; Nguyễn Quang Long (nhân viên Công ty Tài Lộc) 14 năm tù tội buôn lậu, đưa hối lộ.
Bị cáo Nguyễn Trung Hiếu 8 năm tù tội buôn lậu; bị cáo Phạm Thị Oanh 3 năm tù; Nguyễn Văn Khang 4 năm tù, Hoàng Tuấn Sơn (Phó giám đốc Công ty Bảo Linh) 3 năm tù, cho hưởng án treo cùng tội buôn lậu.
Với nhóm bị cáo là cựu cán bộ Chi cục Hải quan, Hội đồng xét xử tuyên Trịnh Đăng Tài mức án 7 năm tù về tội nhận hối lộ; bị cáo Phạm Tùng Dương 3 năm tù, Tô Thị Thu Hương (cựu Đội phó Đội Thủ tục) 8 năm tù, Đặng Hoàng Lân 4 năm tù, Bùi Anh Tiến 2 năm tù, Vũ Xuân Trường 2 năm tù (cho hưởng án treo) cùng tội nhận hối lộ.
Với nhóm bị cáo tội lợi dụng chức vụ quyền hạn trong thi hành công vụ, bị cáo Nguyễn Thị Thu Hiền, cựu Chi cục trưởng Chi cục Hải quan cảng 2 lĩnh mức án 3 năm tù, bị cáo Vũ Ngân Châu 3 năm tù, Nguyễn Anh Đức 2 năm tù, Trần Quốc Hưng 2 năm tù, Bùi Tiến Hậu 18 tháng tù, Phạm Văn Định 2 năm tù, Trương Bình Lộc 2 năm tù (cho hưởng án treo), Nguyễn Văn Long 2 năm tù. Bị cáo Trần Thị Thủy bị đề nghị mức 5 năm tù tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
HẢI VÂN
