(HPĐT)- Dù còn chỉ tiêu biên chế được giao, nhưng không có người ứng tuyển; trong khi người đang thực hiện công việc không đáp ứng tiêu chí của viên chức... Đó là tình trạng trớ trêu tại các cơ sở bảo trợ xã hội khi cần tuyển dụng lao động trực tiếp chăm sóc người yếu thế. Thực tế trên bắt nguồn từ những nút thắt chưa được gỡ bỏ trong chính sách tuyển dụng, đòi hỏi sự quyết tâm vào cuộc cao hơn, kịp thời hơn của các ngành, đơn vị liên quan...

Tại Làng trẻ em SOS Hải Phòng, việc tuyển lao động trực tiếp chăm sóc, nuôi dạy, gắn bó với trẻ em thiệt thòi cũng gặp nhiều khó khăn.
Thiếu trước, hụt sau
Số lượng người cần trợ giúp khá nhiều, có xu hướng gia tăng trong thời gian tới, nhưng số lao động trực tiếp chăm sóc lại “tỷ lệ nghịch”. Đây là bài toán nan giải hiện nay của nhiều cơ sở chăm sóc, bảo trợ xã hội trên địa bàn thành phố.
Giám đốc Trung tâm Nuôi dưỡng bảo trợ xã hội Hải Phòng Phạm Văn Kiên cho biết: Trung tâm đang chăm sóc, nuôi dưỡng hơn 100 người cao tuổi neo đơn. Trong đó, không ít cụ không thể tự phục vụ bản thân, phụ thuộc hoàn toàn vào sự giúp đỡ, hỗ trợ của nhân viên, cán bộ trung tâm. Nhưng đơn vị chỉ có 9 nhân viên phụ trách chăm sóc trực tiếp các trường hợp. Với các trường hợp khỏe mạnh, 1 nhân viên phụ trách khoảng 10 người. Với các trường hợp đau yếu, 1 nhân viên chăm sóc 4 người. Các nhân viên làm việc 24/24 giờ, cả ngày nghỉ và ngày lễ, Tết. Vì làm việc liên tục nên người lao động chăm sóc trực tiếp gặp nhiều áp lực. Khi có việc riêng, xin nghỉ phép cũng khó vì thiếu người. Để giảm bớt gánh nặng công việc với nhân viên, trước mắt, trung tâm điều động cán bộ văn phòng, hành chính hỗ trợ. Tuy nhiên, về lâu dài, việc thiếu lao động ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng chăm sóc, hỗ trợ điều trị với người cao tuổi neo đơn.
Tương tự, Làng nuôi dạy trẻ Hoa Phượng hiện chăm sóc nuôi dạy 66 trẻ bị bỏ rơi, trong đó có cả trẻ sơ sinh, trẻ khuyết tật nặng. Từ năm 2019 đến nay, Làng nuôi dạy trẻ Hoa Phượng công khai tuyển dụng 8 vị trí “chăm sóc trực tiếp, quản lý nội vụ” trên các phương tiện thông tin đại chúng. Các yêu cầu về chuyên môn như: trình độ trung cấp trở lên thuộc một trong các ngành: kinh tế, công tác xã hội, giáo dục mầm non, luật, y tế; chứng chỉ ngoại ngữ trình độ A trở lên hoặc trình độ tương đương bậc 1 trở lên theo quy định và chứng chỉ Tin học trình độ đạt chuẩn kỹ năng sử dụng công nghệ thông tin hoặc tin học văn phòng trở lên.... Tuy nhiên, không có ai ứng tuyển.
Cũng vì chưa tuyển được người thay thế nên các cơ sở bảo trợ xã hội phải duy trì lực lượng “quá tuổi” lao động, thậm chí khó đáp ứng yêu cầu công việc. Tại Làng trẻ em SOS Hải Phòng hiện có 14 nhà nuôi dạy trẻ mồ côi, phần lớn mẹ phụ trách các nhà trong Làng ở độ tuổi từ 50 đến ngoài 60 tuổi. Ở tuổi đáng lẽ được nghỉ ngơi, nhưng các mẹ vẫn thực hiện công việc chăm sóc, nuôi dạy khoảng 7-9 con/nhà, trong đó có cả trẻ sơ sinh. Đây không phải là điều dễ dàng với các mẹ. Bà Đỗ Thị Thắng, người phụ trách nhà Hoa Cúc, Làng trẻ em SOS Hải Phòng cho hay: “Hiện nay, tôi ngoài 60 tuổi và có gần 30 năm làm việc chăm sóc trẻ tại Làng trẻ SOS. Tôi nhiều lần đề nghị xin nghỉ ngơi, nhưng do đơn vị chưa tuyển được người thay thế nên cố gắng tiếp tục công việc. Mong sớm có người hỗ trợ để được về nghỉ ngơi”.
Cần bổ sung cơ chế đặc thù
Trên cơ sở tình hình thực tế, ông Phạm Văn Kiên, Giám đốc Trung tâm Nuôi dưỡng bảo trợ xã hội Hải Phòng cho hay: Các trường hợp được chăm sóc tại trung tâm đều mắc bệnh, có dấu hiệu mắc bệnh lý. Do đó, bên cạnh việc bảo đảm yếu tố về sức khỏe, người lao động ứng tuyển làm việc tại Trung tâm cần chuyên môn về ngành tâm lý học, y tế hoặc công tác xã hội... Do môi trường làm việc đặc thù, vất vả nhưng tổng thu nhập chỉ từ 5 đến 6 triệu đồng/tháng, tương đương thu nhập của lao động phổ thông, khiến lao động trẻ không mặn mà. Vì vậy, trung tâm khó tuyển được lao động. Hiện, đơn vị cố gắng động viên người lao động tiếp tục gắn bó với công việc. Đơn vị kiến nghị các cơ quan chức năng tham mưu thành phố bổ sung những chính sách đãi ngộ riêng, phù hợp điều kiện làm việc đặc thù của trung tâm như: hỗ trợ làm thêm giờ, trợ cấp trách nhiệm; cho phép mở rộng một số dịch vụ thu phí...; nâng cao mức thu nhập, góp phần giữ chân người lao động làm việc tại trung tâm.
Để giải quyết vấn đề này cần có cơ chế phù hợp, những chính sách cụ thể. Bà Lương Thị Hảo, Giám đốc Làng nuôi dạy trẻ Hoa Phượng bày tỏ: Gần 30 năm qua, Làng nuôi dạy trẻ Hoa Phượng duy trì mô hình gia đình. Đây là mô hình nhân văn, phù hợp với trẻ em và các mẹ, các dì chăm sóc các con toàn thời gian để tăng cường tình cảm, sự gắn kết nên phần lớn người lao động trực tiếp chăm sóc trẻ là nữ, không lập gia đình, chưa đáp ứng một số tiêu chí về trình độ, yêu cầu tuyển viên chức. Vì thế, để bảo đảm hoạt động, đơn vị mong muốn được chủ động ký hợp đồng công việc với những người lao động trực tiếp chăm sóc này, trong phạm vi, số lượng chỉ tiêu biên chế được giao.
Nắm bắt kịp thời những vướng mắc, khó khăn của các cơ sở bảo trợ xã hội trong quá trình triển khai, thực hiện nhiệm vụ công tác, theo Phó giám đốc Sở Lao động- Thương binh và Xã hội Phạm Thị Thu Huyền, thời gian tới, Sở tiếp tục phối hợp Sở Nội vụ rà soát, nghiên cứu, tìm hiểu các căn cứ áp dụng các cơ chế, chính sách đặc thù, phù hợp, tạo điều kiện bổ sung nhân viên tại các bảo trợ xã hội vừa bảo đảm quy định của Nhà nước, vừa đáp ứng nhiệm vụ tại các cơ sở này./.
Bài và ảnh: MAI LÊ