Tuyển sinh dạy nghề: Nhiều tín hiệu vui

Thực hành nghề tại Trường cao đẳng Công nghiệp. Ảnh: Phương Nam

Bản tin khảo sát thị trường lao động quý 4-2016 của Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội (LĐ-TBXH) mới công bố cho thấy, con số cử nhân thất nghiệp là hơn 200.000 người. Ông Nguyễn Hồng Minh, Tổng cục trưởng Tổng cục dạy nghề Bộ LĐ-TBXH cho rằng, tình trạng cử nhân thất nghiệp, phần nhiều do việc đào tạo chưa gắn với nhu cầu, chưa xác định được ngành học phù hợp yêu cầu thị trường lao động. Tuy nhiên, xu hướng học nghề đang gia tăng hơn do thời gian gần đây, nhận thức của xã hội về việc làm có phần thay đổi. Một phần do công tác tuyên truyền nâng cao nhận thức, một phần do các cơ chế chính sách của nhà nước từng bước đi vào cuộc sống, như: Học sinh tham gia học nghề được miễn giảm học phí, chính sách dạy nghề cho bộ đội xuất ngũ, chính sách dạy nghề cho phụ nữ, hỗ trợ dạy nghề cho lao động nông thôn. Trong quý 1-2017, trên địa bàn Hải Phòng tuyển sinh được 10.000 học sinh, sinh viên, đạt 20,6% kế hoạch năm, tăng 33% so với cùng kỳ năm 2016. Số lượng tăng chủ yếu ở hệ sơ cấp nghề và dạy nghề thường xuyên với 9500 học viên. Riêng trình độ cao đẳng nghề đạt 200 sinh viên; trung cấp nghề đạt 300 học sinh. Xu hướng chọn học nghề gia tăng là chuyển biến nhận thức đáng mừng của học sinh và cha mẹ.

Dù có thuận lợi trong giáo dục nghề nghiệp, song theo Tổng cục trưởng Tổng cục Dạy nghề Nguyễn Hồng Minh, để tháo gỡ có tính căn bản hơn cho giáo dục nghề nghiệp, Nhà nước cần có những chính sách chặt chẽ về tuyển sinh đại học. Phải xác định được nhu cầu của thị trường lao động đối với từng trình độ đào tạo, đại học trong những năm tới với nhu cầu, số lượng mỗi ngành. Hiện, chúng ta chưa nắm được con số và nhu cầu thực tế. Nhiều người học vẫn chủ yếu vì nhu cầu cần bằng cấp và cảm tính chứ chưa học để đáp ứng nhu cầu của thị trường.

Tăng chất lượng trường nghề

Có một thực tế đáng lo ngại là số học sinh càng cao thì thất nghiệp càng nhiều. Học sinh học cao đẳng ra trường trước ngày 31-12-2016 có tỷ lệ thất nghiệp cao. Theo khảo sát, chủ yếu nhóm thất nghiệp thuộc diện học lý thuyết nhiều, nhưng thực hành ít, giống với hệ trung cấp chuyên nghiệp. Tuy nhiên với trình độcao đẳng nghề, về cơ bản, rất ít học sinh ra trường thiếu việc làm, nhất là ở những trường nghề chất lượng cao và ngành nghề trọng điểm. Hệ thống trường nghề trung cấp cũng có thời gian thực hành nhiều nên quy mô việc làm cũng không thấp. Do việc quy định về giáo dục nghề nghiệp mới thực hiện. Theo định hướng, tỉ lệ đào tạo thực hành dự kiến từ 50% trở lên, chủ yếu ở lĩnh vực kinh tế, kinh doanh. Nhưng với lĩnh vực kỹ thuật và công nghệ, tỉ lệ này sẽ cao hơn. Tại Hải Phòng, nhiều nghề đào tạo ra không đủ cung cấp cho thị trường lao động như nghề hàn, vỏ tàu, nấu ăn... và nhiều trường cũng tạo được thương hiệu về chất lượng dạy nghề như Trường cao đẳng số 3-Bộ Quốc phòng, Trường cao đẳng Giao thông Vận tải trung ương 2, Trường cao đẳng Du lịch Hải Phòng.

Bộ Giáo dục đào tạo và Bộ LĐ-TBXH đang phối hợp xây dựng quy định liên thông từ giáo dục nghề nghiệp lên đại học và trình Chính phủ ban hành trong quý 2-2017. Khi cơ chế hình thành, quyền lợi của người tham gia học sẽ được bảo đảm hơn. Tuy nhiên, tính từ thời điểm này, phải sau 2-3 năm nữa, mới có nguồn tốt nghiệp hệ trung cấp và cao đẳng theo chương trình giáo dục nghề nghiệp mới. Khi đó, những quy định liên thông do 2 Bộ cùng xây dựng như nêu trên mới được áp dụng.

Huyền Chi (tổng hợp)