Tuyên truyền phòng, chống rác thải nhựa: Trực tiếp, thường xuyên hơn

Hiện rác thải nhựa và túi nilon chiếm 10% tổng lượng chất thải rắn sinh hoạt của thành phố.

(Ảnh chụp tại chợ cơ sở tái chế nhựa trên địa bàn phường Tràng Minh, quận Kiến An).

Nhiều mô hình vận động phát huy hiệu quả cao

Theo Phó giám đốc Sở Tài nguyên- Môi trường Phạm Văn Thuấn, sau khi Thủ tướng Chính phủ phát động phong trào chống rác thải nhựa, thành phố có nhiều văn bản chỉ đạo thực hiện. Các sở, ban, ngành, tổ chức đoàn thể và chính quyền địa phương quán triệt, khuyến khích cán bộ, công chức, người lao động cơ quan thay đổi thói quen sử dụng sản phẩm nhựa dùng một lần, túi nilon khó phân hủy tại cơ quan cũng như tại nơi cư trú. Các địa phương, tổ chức đoàn thể có nhiều mô hình sáng tạo, thiết thực và gần gũi với người dân. Thông qua các chương trình, mô hình vận động, nhiều người ý thức được việc sử dụng túi nilon, sản phẩm nhựa dùng một lần gây hại đối với môi trường.

Đáng kể, từ năm 2019 đến nay, quận Hồng Bàng tổ chức thực hiện gần 20 mô hình, chương trình phòng, chống rác thải nhựa. Chẳng hạn như, ngày 18-3-2021, chương trình “Đổi rác thải nhựa lấy quà tặng” của Chi đoàn Thanh niên Trường mầm non 5 (phường Hoàng Văn Thụ); Đoàn Thanh niên phường Thượng Lý có chương trình đổi rác thải nhựa lấy khẩu trang và xây dựng khu vui chơi cho trẻ em từ lốp xe cũ. Quận Ngô Quyền cũng có hàng chục mô hình sáng tạo, ý nghĩa. Điển hình như, mô hình “Ve chai nhân ái” của Đoàn Thanh niên phường Lê Lợi; mô hình “Đổi chai nhựa lấy cây xanh” của Đoàn Thanh niên quận; mô hình “Túi vải đi chợ” của Hội Phụ nữ phường Vạn Mỹ; “Phân loại rác thải đầu nguồn” ở Tổ dân phố số 35 (phường Máy Chai), Tổ dân phố số 8 (phường Cầu Tre). Thành Đoàn là đơn vị tích cực có nhiều mô hình cộng đồng giảm thiểu rác thải nhựa sáng tạo. Đáng chú ý như: mô hình “Khu dân cư giảm thiểu rác thải nhựa” và mô hình “Chợ dân sinh giảm thiểu rác thải nhựa” tại xã Dương Quan (huyện Thủy Nguyên)…. Sở Nông nghiệp - Phát triển nông thôn phối hợp với huyện Cát Hải tổ chức ra quân thu gom rác thải, làm sạch môi trường tại khu dịch vụ hậu cần thủy sản Trân Châu; vận động các tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động dịch vụ trong cảng hạn chế sử dụng các sản phẩm nhựa dùng một lần… Tuy nhiên, kết quả của những mô hình chưa được duy trì bền vững. Tình trạng lạm dụng túi nilon, sản phẩm nhựa dùng một lần còn phổ biến. Nguyên do, các chương trình, mô hình vận động còn có sự “ngắt quãng”, chưa được duy trì đều đặn, thường xuyên, nên người dân dễ lơ là, quay lại thói quen cũ.

Duy trì liên tục hoạt động tuyên truyền ở cơ sở

Theo kết quả khảo sát của Sở Tài nguyên-Môi trường, hiện nay, rác thải nhựa và túi nilon chiếm 10% tổng lượng chất thải rắn sinh hoạt của thành phố, tương đương 170 tấn/ngày. Có thực tế, dù nhiều người nhận thức rõ tác hại của túi nilon, rác nhựa đối với môi trường nhưng vì sự tiện dụng và thói quen nhiều năm nay nên vẫn “nhắm mắt” cho qua. Hiện không ít người vẫn duy trì thói quen tay không ra chợ và xách đồ bằng túi nilon về. Tại siêu thị Big C, các quầy thanh toán đều bán túi đựng hàng hóa có thể tái sử dụng nhiều lần với mức giá chỉ 2000 đồng/túi, nhưng số người bỏ tiền ra mua rất ít, mà vẫn sử dụng túi ni-lon siêu thị cung cấp miễn phí... Việc thay đổi thói quen lạm dụng sản phẩm nhựa một lần, túi nilon khó phân hủy cần được chú trọng hơn nữa. Song để công tác tuyên truyền đạt hiệu quả, giúp người dân thay đổi cả về nhận thức và hành động, cần có giải pháp phù hợp.

Từ thực tế này, UBND thành phố ban hành Kế hoạch số 49/KH-UBND ngày 5-3-2021 về tuyên truyền thực hiện Đề án “Đẩy mạnh công tác tuyên truyền về phòng, chống rác thải nhựa giai đoạn 2021-2025”. Đề án này đặc biệt chú trọng hình thức tuyên truyền trực tiếp của cán bộ, người dân ở cơ sở, để chính người dân tự tuyên truyền, nhắc nhở nhau. Theo đó, từ nay đến năm 2025, Sở Thông tin Truyền thông thường xuyên tổ chức hội nghị tập huấn, nâng cao kiến thức của lực lượng báo cáo viên, tuyên truyền viên ở cơ sở về công tác phòng, chống rác thải nhựa và bảo vệ môi trường. Các báo cáo viên, tuyên truyền viên đẩy mạnh hoạt động tuyên truyền miệng chống rác thải nhựa trong các cuộc họp tổ dân phố, sinh hoạt chi bộ hằng tháng, qua các hoạt động sinh hoạt cộng đồng hằng ngày. Bên cạnh đó, các địa phương tăng cường tuyên truyền trên hệ thống truyền thanh, truyền hình cấp huyện; hệ thống đài truyền thanh xã, trên các bảng tin, cụm pa-nô cổ động, nơi có điểm sinh hoạt cộng đồng; bổ sung tài liệu tuyên truyền về rác thải nhựa tại các tủ sách pháp luật của xã, phường, thị trấn và điểm bưu điện văn hóa xã, tuyên truyền lưu động tại cơ sở. Cùng với đó, việc tuyên truyền phòng, chống rác thải nhựa cũng sẽ được tăng cường trên mạng xã hội… /.