Đã gần 20 năm U19 Việt Nam chưa thể giành lại chức vô địch Đông Nam Á, dù nhiều lần sở hữu những thế hệ cầu thủ tài năng và được kỳ vọng sẽ tạo nên dấu ấn ở đấu trường khu vực.

Bóng đá trẻ Việt Nam trong gần hai thập niên qua đã ghi nhận nhiều bước tiến đáng kể trên đấu trường khu vực và châu lục. Tuy nhiên, giữa những thành công đó, U19 Việt Nam vẫn là đội tuyển để lại nhiều tiếc nuối khi liên tục lỡ hẹn với ngôi vô địch Đông Nam Á.
Tính đến nay, U19 Việt Nam đã gần 20 năm chưa thể bước lên ngôi cao nhất kể từ chức vô địch duy nhất giành được vào năm 2007. Trong khi đó, U17 Việt Nam đã 4 lần đăng quang ở sân chơi khu vực, còn U23 Việt Nam vừa thiết lập cột mốc đáng nhớ với 3 chức vô địch liên tiếp tại giải U23 Đông Nam Á.
Sự tương phản về thành tích khiến U19 Việt Nam trở thành cấp độ đội tuyển trẻ kém duyên nhất với các danh hiệu khu vực.
Điều đáng chú ý là U19 Việt Nam chưa bao giờ thiếu những thế hệ cầu thủ chất lượng. Giai đoạn 2013 - 2014, lứa cầu thủ trưởng thành từ Học viện HAGL Arsenal JMG với những cái tên như Nguyễn Công Phượng, Lương Xuân Trường, Nguyễn Tuấn Anh và Nguyễn Văn Toàn đã tạo nên sức hút đặc biệt đối với người hâm mộ cả nước.
Sở hữu lối chơi kỹ thuật, giàu cảm xúc và nhận được nhiều kỳ vọng, U19 Việt Nam khi đó hai lần liên tiếp góp mặt ở chung kết giải U19 Đông Nam Á. Tuy nhiên, đội bóng đều không thể chạm tay vào chức vô địch khi lần lượt thất bại trước U19 Indonesia năm 2013 và U19 Nhật Bản, đội khách mời của giải đấu, năm 2014.
Sau thế hệ của Nguyễn Công Phượng, nhiều cầu thủ tài năng khác tiếp tục xuất hiện trong màu áo U19 Việt Nam như Đoàn Văn Hậu, Hồ Tấn Tài, Trần Danh Trung, Khuất Văn Khang hay Nguyễn Quốc Việt.
Dù vậy, thành tích tốt nhất mà đội bóng đạt được vẫn chủ yếu là những lần vào sâu ở vòng đấu loại trực tiếp hoặc giành vị trí á quân. Mỗi khi tiến gần tới chức vô địch, U19 Việt Nam lại gặp phải những thử thách về tâm lý thi đấu, bản lĩnh ở các trận đấu quyết định hoặc sự cạnh tranh ngày càng mạnh mẽ từ các đối thủ trong khu vực.

Một nghịch lý đáng chú ý là nhiều cầu thủ từng không thể vô địch cùng U19 Việt Nam lại gặt hái thành công ở những cấp độ cao hơn.
Thế hệ của Nguyễn Công Phượng sau đó trở thành lực lượng nòng cốt giúp bóng đá Việt Nam giành ngôi á quân tại giải U23 châu Á năm 2018, vô địch AFF Cup 2018 và góp mặt ở vòng loại cuối World Cup 2022 khu vực châu Á.
Tương tự, nhiều cầu thủ thuộc các thế hệ kế tiếp cũng đóng vai trò quan trọng trong các đội tuyển U23 và đội tuyển quốc gia, góp phần tạo nên những thành tích nổi bật cho bóng đá Việt Nam trong những năm gần đây.
Điều đó cho thấy việc chưa thể vô địch Đông Nam Á ở cấp độ U19 không phản ánh đầy đủ chất lượng đào tạo trẻ của bóng đá Việt Nam. Trên thực tế, nhiều cầu thủ trưởng thành từ các đội tuyển U19 vẫn tiếp tục phát triển và khẳng định năng lực ở những sân chơi lớn hơn.
Theo đánh giá của giới chuyên môn, nguyên nhân khiến U19 Việt Nam nhiều lần lỡ hẹn với chức vô địch cũng xuất phát từ đặc thù của lứa tuổi này. Đây là giai đoạn chuyển tiếp từ bóng đá trẻ sang bóng đá chuyên nghiệp, khi các cầu thủ vẫn đang hoàn thiện về thể chất, tâm lý và kinh nghiệm thi đấu.
Bên cạnh đó, giải U19 Đông Nam Á luôn chứng kiến sự cạnh tranh quyết liệt từ những nền bóng đá có sự đầu tư mạnh cho công tác đào tạo trẻ như Indonesia, Thái Lan hay Malaysia. Chỉ một sai lầm nhỏ trong những trận đấu mang tính quyết định cũng có thể khiến mọi nỗ lực trước đó trở nên dang dở.
Dù vậy, việc gần 20 năm chưa thể giành lại ngôi vô địch Đông Nam Á vẫn là điều đáng tiếc đối với U19 Việt Nam. Đây là cấp độ từng sản sinh nhiều thế hệ cầu thủ chất lượng cho bóng đá nước nhà nhưng vẫn thiếu một danh hiệu tương xứng ở sân chơi khu vực.
Sự phát triển của hệ thống đào tạo trẻ trong những năm gần đây đang mang lại nhiều tín hiệu tích cực. Nhiều trung tâm đào tạo và học viện bóng đá trên cả nước liên tục cung cấp những lứa cầu thủ triển vọng cho các đội tuyển trẻ.
Khi U17 Việt Nam đã có 4 lần vô địch Đông Nam Á và U23 Việt Nam đang giữ vị thế hàng đầu khu vực với 3 chức vô địch liên tiếp, chiếc cúp U19 Đông Nam Á vẫn là mảnh ghép còn thiếu trong bộ sưu tập thành tích của bóng đá trẻ Việt Nam.
Người hâm mộ có cơ sở để kỳ vọng các thế hệ cầu thủ trẻ trong tương lai sẽ chấm dứt hành trình chờ đợi kéo dài từ năm 2007, qua đó hoàn thiện bức tranh thành công của bóng đá trẻ Việt Nam trên đấu trường khu vực.
TT (tổng hợp)