Trong chuyến công du Trung Đông, Ukraine ký loạt thỏa thuận quốc phòng dài hạn với các nước Vùng Vịnh, mở rộng hợp tác công nghệ quân sự và tìm kiếm lợi ích chiến lược.
Trong chuyến công du tới Trung Đông, Tổng thống Volodymyr Zelensky đã thúc đẩy hàng loạt thỏa thuận quốc phòng giữa Ukraine và các quốc gia Vùng Vịnh, phản ánh những tính toán chiến lược của Kiev trong bối cảnh địa chính trị phức tạp.
Theo thông tin được công bố, Ukraine đã ký các thỏa thuận đối tác quốc phòng kéo dài 10 năm với Saudi Arabia, UAE và Qatar. Nội dung hợp tác bao gồm việc cung cấp các hệ thống phòng không, công nghệ tác chiến điện tử, các giải pháp đánh chặn cũng như phương tiện không người lái trên biển nhằm đối phó với các mối đe dọa từ UAV.
Tổng thống Zelensky cho biết Ukraine không chỉ cung cấp các hệ thống đánh chặn riêng lẻ mà còn chia sẻ một cách tiếp cận tổng thể, bao gồm các tuyến phòng thủ, phần mềm và nhiều thành phần công nghệ khác. Các phương tiện không người lái hải quân của Ukraine - vốn đã chứng minh hiệu quả trên thực địa tại Biển Đen - cũng nằm trong các thỏa thuận hợp tác.
Trong những năm gần đây, phương tiện không người lái hải quân của Kiev đã mở rộng nhanh chóng, và các phương tiện không người lái trên biển của Ukraine đã chứng minh hiệu quả khi gây thiệt hại lớn cho các mục tiêu và tàu chiến của Nga tại Biển Đen, như dòng Magura-V5 được sử dụng để tấn công hạm đội Nga. Ông Zelensky cũng cho biết Ukraine sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm của mình trong việc mở lại các tuyến thương mại hàng hải bằng phương tiện không người lái hải quân.
Trước đó, trong một cuộc phỏng vấn với Euronews vào tuần trước, đặc phái viên của Liên minh châu Âu (EU) tại khu vực Vùng Vịnh, Luigi Di Maio, cho biết EU đang kêu gọi áp dụng mô hình xuất khẩu ngũ cốc Biển Đen như một giải pháp ngoại giao để mở lại Eo biển Hormuz.
Được ký kết lần đầu vào mùa hè năm 2022, Sáng kiến Ngũ cốc Biển Đen là thỏa thuận giữa Nga, Ukraine, Thổ Nhĩ Kỳ và Liên hợp quốc, cho phép xuất khẩu ngũ cốc an toàn từ các cảng Ukraine ra thị trường thế giới, góp phần làm giảm giá lương thực toàn cầu.
Thỏa thuận này đã thiết lập một hành lang hàng hải nhân đạo, nhưng bị chấm dứt sau một năm khi Nga rút khỏi và tuyên bố sẽ coi mọi tàu hướng đến Ukraine là mục tiêu quân sự tiềm tàng. Tuy nhiên, Ukraine sau đó đã thiết lập các tuyến xuất khẩu mới.
Đối với Ukraine, các thỏa thuận với các nước Vùng Vịnh mở ra cơ hội mở rộng xuất khẩu vũ khí ra thị trường quốc tế. Đây là bước đi nằm trong chiến lược chuyển đổi ngành công nghiệp quốc phòng, cho phép các đối tác tiếp cận những công nghệ đã được kiểm chứng trong thực chiến.
Theo Tổng thống Zelensky, việc ký kết các thỏa thuận dài hạn nhằm bảo đảm quá trình hợp tác có kiểm soát, trong đó Ukraine không chuyển giao kinh nghiệm một cách vô điều kiện mà hướng tới các hình thức hợp tác phù hợp.
Song song với việc mở rộng xuất khẩu, ưu tiên của Kiev vẫn là tăng cường năng lực phòng không trong nước, đặc biệt trước các mối đe dọa từ tên lửa đạn đạo. Ukraine hiện đang thiếu hụt tên lửa PAC-3 cho hệ thống Patriot, trong khi nguồn cung toàn cầu hạn chế.
Theo ông Zelensky, sản lượng tên lửa PAC-3 hiện chỉ có khoảng 60 tên lửa loại này được sản xuất mỗi tháng, trong khi nhiều trong số đó lại được chuyển đến Trung Đông. Điều này khiến Ukraine gặp khó khăn trong việc tiếp cận nguồn cung cần thiết. “Tất cả các gói chống tên lửa đạn đạo - chúng tôi thấy các đối tác đang phân bổ phần lớn cho những khu vực căng thẳng nhất hiện nay, chủ yếu là Trung Đông", ông Zelensky khẳng định.
Vấn đề phân bổ các hệ thống phòng không cũng đã được đề cập trong chuyến công du Trung Đông, song chưa có thêm thông tin chi tiết về kết quả cụ thể.
Trong thời gian tới, Ukraine cho biết sẽ tiếp tục nỗ lực để bảo đảm nguồn cung các hệ thống phòng không, đồng thời phát triển các giải pháp nội địa nhằm nâng cao khả năng phòng thủ trước các mối đe dọa từ bên ngoài.
TT (tổng hợp)
