Ứng dụng công nghệ số để truy xuất nguồn gốc sản phẩm nông nghiệp: Hàng hóa dễ lưu thông, người mua tin tưởng

Người tiêu dùng truy xuất nguồn gốc các sản phẩm tiêu dùng tại cửa hàng nông sản an toàn trên phố Lương Khánh Thiện.

Tạo điều kiện để nông sản vươn xa

Đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng, thời gian gần đây, sản phẩm cá mòi kho của Công ty TNHH Thái Tín và Công ty TNHH SoVi đều có mặt ở các siêu thị và đại lý bán hàng của công ty tại Hà Nội và một số tỉnh, thành phố trong cả nước. Người tiêu dùng được mua sản phẩm với giá chuẩn, đồng thời chỉ cần kiểm tra qua mã QR trên điện thoại di động là được biết rõ nguồn gốc sản phẩm do đơn vị nào sản xuất, thời gian sản xuất và thời gian hết hạn sản phẩm.

Theo lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, từ năm 2016, Sở triển khai thí điểm chương trình sản xuất an toàn, liên kết tiêu thụ, truy xuất nguồn gốc sản phẩm. Theo đó, toàn thành phố có 10 cơ sở sản xuất có vùng sản xuất tập trung, có sản phẩm đặc trưng của địa phương được xây dựng thương hiệu, bảo hộ thương hiệu. Hơn 20 sản phẩm của các cơ sở sản xuất được thiết kế logo, in tem truy xuất, có túi đựng an toàn kết nối tiêu thụ sản phẩm. Nhờ vậy, hơn 1.500 tấn nông sản đạt tiêu chuẩn an toàn, gắn tem truy xuất nguồn gốc được bán ra thị trường thông qua các cửa hàng bán và giới thiệu sản phẩm an toàn.

Nhằm thúc đẩy việc truy xuất nguồn gốc cho sản phẩm nông sản an toàn, sau khi thực hiện chương trình thí điểm, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn phối hợp với Công ty cổ phần Thiết kế bao bì, đồ họa chuyên nghiệp xây dựng website htttps://hpap.vn. Trang web HPAP cung cấp thông tin truy xuất nguồn gốc và tìm kiếm nông sản an toàn trên địa bàn thành phố. Đây cũng là kênh thông tin chính thức mà các cá nhân, hợp tác xã (HTX), doanh nghiệp sản xuất nông sản của Hải Phòng đăng ký tham gia và cập nhật thường xuyên. Bên cạnh sự hỗ trợ của thành phố, các doanh nghiệp, HTX có nhu cầu tự bỏ kinh phí để đăng ký truy xuất nguồn gốc trên trang thông tin điện tử trên. Đến nay, trang thông tin điện tử cập nhật thông tin và truy xuất nguồn gốc 76 sản phẩm như: ổi lê, chuối tiêu hồng, gà ri, cải làn, nấm đùi gà… của 55 HTX nông nghiệp, các doanh nghiệp, tổ chức cá nhân sản xuất nông nghiệp. Trong năm 2021, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tiếp tục triển khai 8 mô hình sản xuất an toàn, đạt tiêu chuẩn VietGAP gắn với truy xuất nguồn gốc và liên kết tiêu thụ sản phẩm. Theo đó, các vùng sản xuất có 10-15 sản phẩm được gắn tem truy xuất.

Cần có cơ chế, chính sách hỗ trợ phù hợp

Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Hải Phòng Nguyễn Ngọc Đam thông tin, thực tế cho thấy, từ khi thí điểm thực hiện truy xuất nguồn gốc đến nay, toàn thành phố mới có 76 sản phẩm của 55 đơn vị, HTX, tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp sản xuất nông nghiệp thực hiện được việc truy xuất nguồn gốc. Trong khi trên địa bàn thành phố có hàng nghìn mã sản phẩm nông nghiệp của các doanh nghiệp, HTX chưa thực hiện được truy xuất nguồn gốc. Tiến độ thực hiện việc truy xuất nguồn gốc khá chậm. Đặc biệt trong thời gian gần đây, cơ chế chính sách hỗ trợ của thành phố giảm dần, khiến hằng năm, số doanh nghiệp, HTX đăng ký truy xuất nguồn gốc sản phẩm càng hạn chế.

Trưởng Phòng Trồng trọt (Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Hải Phòng) Bùi Cảnh Đức cho biết, doanh nghiệp, HTX sản xuất nông nghiệp đều nhận thức rõ hiệu quả của việc truy xuất nguồn gốc giúp sản phẩm nông nghiệp lưu thông dễ dàng, người tiêu dùng cũng tin tưởng hơn vào sản phẩm nhưng thực tế các doanh nghiệp, HTX có rất ít kinh phí để đầu tư vào sản xuất quy mô lớn, nâng cấp dây chuyền sản xuất; đồng thời sản xuất nông nghiệp nhiều rủi ro nên ngại đầu tư ứng dụng tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất, truy xuất nguồn gốc gắn với liên kết tiêu thụ sản phẩm. Nhất là các doanh nghiệp, HTX khởi nghiệp trong nông nghiệp càng khó tiếp cận với việc truy xuất nguồn gốc sản phẩm. Bên cạnh đó, một số doanh nghiệp, HTX còn tư tưởng trông chờ, ỷ lại chờ thành phố có cơ chế chính sách hỗ trợ mà không tự bỏ kinh phí đầu tư…

Để việc truy xuất nguồn gốc nông sản được mở rộng, hệ thống truy xuất nguồn gốc bằng điệu thoại thông minh quét mã QR, gọi điện hỗ trợ tìm kiếm trên internet ngày càng phổ biến hơn, thời gian tới, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Hải Phòng cần quản lý tốt cổng thông tin điện tử HPAP, tiếp tục nâng cấp, mở rộng theo yêu cầu của các cấp quản lý, người tiêu dùng, hộ nông dân, cơ sở sản xuất, doanh nghiệp kinh doanh nông sản. Thành phố xem xét cơ chế, chính sách phù hợp cho việc truy xuất nguồn gốc gắn với tiêu thụ sản phẩm để hỗ trợ các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, nông dân sản xuất nông sản. Các cơ quan chức năng của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn phối hợp với các sở, ngành như: Công thương, Khoa học và Công nghệ thường xuyên tuyên truyền, phổ biến thông tin về việc ứng dụng truy xuất nguồn gốc sản phẩm để cơ sở sản xuất, HTX, nông dân nhận thức rõ tầm quan trọng; từ đó chủ động kết nối với cơ quan chức năng trong việc triển khai thực hiện dưới hình thức thành phố hỗ trợ một phần, người dân cũng chủ động góp thêm kinh phí. Bên cạnh đó, để dễ thực hiện được truy xuất nguồn gốc, nhà sản xuất phải tuân thủ đúng quy trình sản xuất an toàn, có ghi chép nhật ký quá trình sản xuất; thời gian cách ly sản phẩm sau khi sử dụng thuốc bảo vệ thực vật… để người tiêu dùng khi truy xuất nguồn gốc có thể nắm rõ thông tin sản phẩm…/.