Ủng hộ kéo dài ưu đãi thuế với xe điện đến hết năm 2030

Sáng 23/4, Quốc hội thảo luận ở hội trường về Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập cáp nhân, Luật Thuế giá trị gia tăng.

Ưu đãi song phải bảo đảm các điều kiện

Phát biểu tại hội trường, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga, Uỷ viên Thành uỷ, Phó Trưởng Đoàn Đại biểu Quốc hội chuyên trách thành phố Hải Phòng đã chỉ ra 4 điểm cần làm chặt hơn để khi luật ban hành có thể vận hành ổn định, minh bạch và hạn chế bị lợi dụng.

Đáng chú ý, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga tán thành với điều 4 tại dự thảo nhưng cần nhìn nhận đây là một chính sách tài khóa có điều kiện, không phải một ưu đãi đơn lẻ. Hồ sơ hiện nay đã khá đầy đủ để ủng hộ việc kéo dài thời gian áp dụng mức thuế suất ưu đãi đối với xe có gắn động cơ dưới 24 chỗ chạy bằng pin đến hết năm 2030.

Cơ quan soạn thảo cũng đã tiếp thu đúng hướng về kỹ thuật lập pháp khi đưa nội dung này vào dự án luật thay vì tách thành nghị quyết riêng.

Phó Trưởng Đoàn Đại biểu Quốc hội chuyên trách thành phố Hải Phòng tán thành cao vì chính sách này phù hợp với mục tiêu chuyển đổi xanh, giảm phụ thuộc nhiên liệu hóa thạch và tạo ổn định chính sách cho thị trường.

"Tuy nhiên, tôi đề nghị nhấn mạnh rõ ưu đãi thuế chỉ phát huy hiệu quả khi đi kèm hạ tầng sạc, khả năng đáp ứng của lưới điện phân phối, xử lý pin thải và nâng tỷ lệ nội địa hóa. Chính hồ sơ đánh giá tác động đã thừa nhận rủi ro quá tải cục bộ lưới điện, thách thức xử lý pin sau sử dụng và tác động giảm thu ngân sách khoảng 10.000 tỷ đồng mỗi năm", đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga đề nghị.

Do đó, sau khi luật được thông qua, Chính phủ cần triển khai đồng bộ các giải pháp ngoài thuế để chính sách này không chỉ kích cầu tiêu dùng mà còn thực sự thúc đẩy một hệ sinh thái giao thông xanh bền vững.

Góp ý về hiệu lực thi hành của dự thảo luật, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga đề nghị thể hiện rõ nguyên tắc không làm phát sinh bất lợi cho người nộp thuế.

Nếu áp dụng hiệu lực trở về trước cho một số điều từ ngày 1/1/2026 thì cần bảo đảm thật rõ trường hợp nào quy định mới bất lợi hơn cho người nộp thuế thì không áp dụng hồi tố.

Quy định chặt để tránh lợi dụng chính sách

Góp ý vào điều 1, điều 2 dự thảo, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga cơ bản tán thành việc giao Chính phủ quy định ngưỡng doanh thu nhưng đề nghị làm rõ hơn cơ chế kiểm soát việc thực hiện.

Dự thảo mới đã bổ sung nguyên tắc Chính phủ quy định mức doanh thu năm căn cứ bối cảnh kinh tế - xã hội trong từng thời kỳ. Đây là nội dung tiếp thu cần thiết. Tuy nhiên, vấn đề không chỉ là giao ai quy định mà còn là quy định xong thì kiểm soát bằng cách nào.

Nếu ngưỡng doanh thu là căn cứ để không phải nộp thuế thu nhập cá nhân hoặc không chịu thuế giá trị gia tăng thì rất dễ phát sinh tình trạng chia nhỏ hộ kinh doanh, chia nhỏ dòng tiền, chia nhỏ điểm bán hoặc đứng tên nhiều người để nằm dưới ngưỡng. Bộ Tư pháp khi thẩm định cũng đã đặt ra yêu cầu phải bổ sung tiêu chí, nguyên tắc để bảo đảm tính hợp lý, khả thi và áp dụng thống nhất.

Vì vậy, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga đề nghị trong văn bản quy định chi tiết, Chính phủ cần thiết kế các nguyên tắc chống chia tách giả tạo doanh thu. Đồng thời có cơ chế báo cáo định kỳ để bảo đảm việc điều chỉnh ngưỡng doanh thu thực sự đúng mục tiêu hỗ trợ, không trở thành kẽ hở làm thất thu ngân sách.

Góp ý vào điều 3 dự thảo, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga đề nghị cân nhắc kỹ hơn quy định thu nhập của doanh nghiệp, tổ chức có tổng doanh thu năm dưới mức quy định của Chính phủ được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp.

"Vấn đề ở đây là thuế thu nhập doanh nghiệp về bản chất là thuế đánh vào thu nhập còn dự thảo lại dùng doanh thu làm căn cứ miễn thuế. Cơ quan thẩm tra đã ghi nhận có ý kiến cho rằng cách thiết kế này chưa thật đúng bản chất của sắc thuế vì có doanh nghiệp doanh thu nhỏ nhưng lợi nhuận rất cao trong khi có doanh nghiệp doanh thu lớn nhưng lãi rất thấp", đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga nêu lên nghịch lý.

Đáng chú ý hơn, Bộ Tư pháp trong báo cáo thẩm định cũng đã cảnh báo nguy cơ phát sinh khoảng cách lớn về nghĩa vụ tài chính giữa doanh nghiệp ngay dưới ngưỡng và doanh nghiệp bằng hoặc vượt ngưỡng, từ đó có thể dẫn đến tình trạng che giấu doanh thu, thao túng thời điểm ghi nhận doanh thu, thậm chí chia nhỏ doanh nghiệp để hưởng ưu đãi.

Do đó, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga đề nghị nếu vẫn giữ điều 3 thì cần làm rõ hơn ngay từ luật hoặc ít nhất trong hồ sơ giải trình 2 vấn đề, gồm: Cơ chế kiểm soát chống lợi dụng chính sách; lý do vì sao chọn doanh thu mà không phải tiêu chí khác phản ánh sát hơn năng lực tài chính thực của doanh nghiệp.

Phó Trưởng Đoàn Đại biểu Quốc hội chuyên trách thành phố Hải Phòng nhấn mạnh nếu không làm chặt, chính sách rất dễ đúng về mục tiêu nhưng khó bền vững trong thực thi.