(HPĐT)- Những thiệt hại nặng nề về người và tài sản do cơn bão số 3 để lại đặt ra yêu cầu cấp thiết ứng phó biến đổi khí hậu gắn với quản lý tài nguyên và bảo vệ môi trường. Theo đó, các cấp ngành, địa phương tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, hình thành ý thức, trách nhiệm trong việc chủ động ứng phó biến đổi khí hậu (BĐKH), bảo vệ môi trường của mỗi người dân, doanh nghiệp.
Thời tiết diễn biến cực đoan, dị thường
Theo Phó giám đốc Đài Khí tượng thủy văn thành phố Hải Phòng Nguyễn Hồng Sinh, bão Yagi có cường độ mạnh nhất trong 30 năm trở lại đây hoạt động trên biển Đông; lập “kỷ lục” về số quốc gia và vùng lãnh thổ bị ảnh hưởng (lên tới 10 quốc gia ở ngoài khơi Thái Bình Dương, Đông Nam Á và Nam Á). Bão số 3 hình thành từ áp thấp nhiệt đới nhưng nhanh chóng mạnh lên thành siêu bão; nguyên do từ sự ấm lên của mặt biển. Còn thông tin từ Tổng cục Khí tượng Thủy văn cho thấy, từ tháng 4-2023 đến tháng 6-2024, nhiệt độ bề mặt trung bình hằng tháng của các đại dương đạt mức cao kỷ lục (tính theo dữ liệu ghi nhận từ năm 1979). Bởi hiện tượng nóng lên toàn cầu, các đại dương hấp thụ hơn 90% lượng nhiệt dư thừa, băng ở hai đầu địa cực tan dần cũng khiến mực nước biển dâng cao. Điều này dẫn tới hệ quả khi các cơn bão hình thành, “hút” được nhiều hơi nước hơn, nhiều gió hơn và dữ dội hơn so với trước đây. BĐKH khiến bão di chuyển chậm hơn, gây mưa nhiều hơn ở từng địa điểm đi qua.
Không phải đến cơn bão số 3, những tác động BĐKH đến Hải Phòng diễn ra nhiều năm qua, ảnh hưởng đến đời sống dân sinh. Cụ thể, vùng ven biển Đồ Sơn, Cát Hải đều có hiện tượng biển xâm thực nuốt bãi; xâm nhập mặn ngày càng tiến sâu nội địa. Những hiện tượng thời tiết cực đoan, dị thường cũng xảy ra. Điển hình như trận lốc xoáy ở An Lư (huyện Thủy Nguyên) năm 2011, bão Hải Yến (2013), bão Rammasun (2014). Sau cơn bão số 3, tại biển Đồ Sơn có hiện tượng nước biển dâng cao kéo dài suốt 12 giờ, độ cao sóng hơn 1 m.
Trách nhiệm bảo vệ môi trường
Nguyên nhân chính khiến BĐKH ngày càng trở nên trầm trọng hơn đó là sự gia tăng dân số nhanh kéo theo hàng loạt nhu cầu mới như nhà ở, sử dụng năng lượng; xả nước thải công nghiệp, nước thải sinh hoạt chưa qua xử lý trực tiếp ra môi trường; chặt phá rừng, khai thác tài nguyên thiên nhiên một cách thiếu kiểm soát và không hợp lý. Sự gia tăng khí thải từ công nghiệp, giao thông và các hoạt động sinh hoạt khác của con người; tình trạng săn bắt một cách triệt để các loài động vật; chất thải công nghiệp và sinh hoạt chưa qua xử lý hoặc chưa triệt để thải trực tiếp ra môi trường cũng khiến cho khí hậu biến đổi dị thường.
Thời gian qua, thành phố quan tâm ứng phó BĐKH, năm 2020, UBND thành phố ban hành Quyết định số 565/QĐ-UBND về việc phê duyệt Đề án Xây dựng, cập nhật Kế hoạch hành động ứng phó với BĐKH thành phố Hải Phòng giai đoạn 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050. Thành phố tiến hành thường xuyên việc nâng cấp tu bổ hệ thống đê điều, cải tạo hạ tầng ứng phố lũ lụt, đầu tư bổ sung hệ thống trạm quan trắc để nâng cao năng lực dự báo, giám sát khí hậu; yêu cầu gần 70 doanh nghiệp thực hiện kiểm kê, tiến tới cắt giảm phát thải khí nhà kính. Tuy nhiên, bên cạnh kết quả đạt được, công tác ứng phó còn những hạn chế. Đặc biệt là nhận thức về ảnh hưởng BĐKH, trách nhiệm bảo vệ môi trường của cộng đồng và doanh nghiệp sản xuất kinh doanh còn yếu. Theo Phó chi cục trưởng Chi cục Bảo vệ môi trường Đỗ Thị Hương, một số chủ doanh nghiệp còn tư tưởng ưu tiên cho tăng trưởng kinh tế, chưa ưu tiên cho phát triển bền vững, dẫn đến đầu tư các công trình xử lý chất thải mang tính hình thức, thực chất hiệu quả xử lý chất thải (hệ thống xử lý nước thải/khí thải) không tốt. Ngoài ra, trên địa bàn thành phố, hạ tầng kỹ thuật về bảo vệ môi trường chưa đồng bộ, hoạt động kiểm kê, giảm phát thải khí nhà kính chưa mang lại kết quả rõ rệt. Mới đây, Ban Tuyên giáo Thành ủy ban hành Văn bản số 94- HD/BTGTU, đề nghị các Quận ủy, Huyện ủy, Đảng ủy trực thuộc Thành ủy đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức, hình thành ý thức, trách nhiệm chủ động ứng phó biến đổi khí hậu, tăng cường quản lý tài nguyên và bảo vệ môi trường trong người dân, doanh nghiệp. Các cơ quan, đơn vị, địa phương, doanh nghiệp hoàn thiện các quy hoạch, phương án, kế hoạch phòng ngừa, ứng phó với biến đổi khí hậu, quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường; đẩy mạnh thực hiện chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn, chuyển đổi năng lượng công bằng; tập trung nguồn lực giải quyết các nguy cơ cạn kiệt tài nguyên, ô nhiễm môi trường, suy giảm các hệ sinh thái... Ông Hà Văn Phúc, Giám đốc Công ty TNHH bê tông xây dựng Phúc Tiến chia sẻ: bão số 3 gây thiệt hại nhiều tỷ đồng cho doanh nghiệp. Qua đây là bài học kinh nghiệm để doanh nghiệp cần có giải pháp ứng phó hiệu quả; giảm bớt những ảnh hưởng do thiên tai; đồng thời có giải pháp bảo vệ môi trường, góp phần thực hiện mục tiêu phát triển bền vững. Theo tiến sĩ Đỗ Đình Chiến, Giám đốc Trung tâm Tư vấn dịch vụ khí tượng thủy văn và BĐKH (Bộ Tài nguyên và Môi trường): dù không thể ngăn BĐKH diễn ra nhưng chúng ta có thể làm chậm tiến độ này. Sự chung tay của cộng đồng bảo vệ môi trường góp phần sự phát triển bền vững.
BÀI: BẢO CHÂU
