Ưu tiên đầu tư cơ sở vật chất trường học

Tin vui với ngành giáo dục và đào tạo khi tuần qua, thành phố Hải Phòng quyết định dành gần 11.570 tỷ đồng để bảo đảm cơ sở vật chất cho các trường mầm non và phổ thông công lập giai đoạn 2026 - 2030. Trong bối cảnh nhiều lĩnh vực cùng cần đầu tư, việc ưu tiên nguồn lực lớn dành cho giáo dục cho thấy rõ quan điểm nhất quán của thành phố coi nguồn nhân lực là trung tâm, là nền tảng cho sự phát triển bền vững.

Những năm qua, hệ thống cơ sở vật chất trường học của thành phố được đầu tư đồng bộ. Tỷ lệ phòng học kiên cố của thành phố đạt gần 97%, cao hơn mức trung bình cả nước gần 10%. Quy mô giáo dục tiếp tục mở rộng với hơn 1.600 cơ sở giáo dục, trong đó có hơn 1.400 trường công lập, cùng 8 trường đại học và 75 cơ sở giáo dục nghề nghiệp. Tỷ lệ trường đạt chuẩn quốc gia tiệm cận 77%. Những con số này khẳng định vị thế của thành phố trong nhóm địa phương có chất lượng giáo dục hàng đầu.

Tại kỳ họp thứ 32 HĐND thành phố khóa XVI (kỳ họp thường lệ cuối năm 2025), một trong những vấn đề được cử tri đặc biệt quan tâm là toàn thành phố còn thiếu nhiều phòng học. Không ít trường dù được đầu tư, mở rộng nhưng nhanh chóng rơi vào tình trạng quá tải khi quy mô học sinh tăng nhanh. Thư viện, nhà đa năng, không gian học tập hỗ trợ ở nhiều nơi chưa đạt chuẩn, chưa đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục.

Không thể chỉ dừng ở việc bổ sung phòng học theo nhu cầu trước mắt. Bài toán đặt ra là xây dựng một hệ thống cơ sở vật chất giáo dục đồng bộ, đủ khả năng đáp ứng cả hiện tại và tương lai. Việc thành phố dự kiến xây dựng thêm hàng nghìn phòng học, phòng bộ môn, công trình phụ trợ, đồng thời đầu tư thiết bị dạy học theo chương trình mới cho thấy hướng đi khá rõ chuyển từ “đủ chỗ học” sang “đủ điều kiện học”.

Thực tế hiện nay cho thấy, sau sáp nhập, không ít trụ sở, công trình công còn bỏ không hoặc sử dụng chưa hiệu quả, trong khi nhiều địa bàn lại thiếu trường lớp. Nghịch lý này đặt ra yêu cầu phải nhìn nhận tổng thể hơn trong tổ chức nguồn lực. Vì vậy, vấn đề không chỉ dừng ở việc bố trí thêm ngân sách, mà quan trọng hơn là sử dụng nguồn lực đó như thế nào cho hiệu quả.

Trước hết, cần khẩn trương rà soát, thống kê để có bức tranh đầy đủ về thực trạng cơ sở vật chất giáo dục, đồng thời đánh giá toàn diện việc quản lý, sử dụng đất đai, trụ sở, công trình công sau sáp nhập. Trên cơ sở đó, nghiên cứu phương án chuyển đổi công năng phù hợp, ưu tiên cho giáo dục, hạn chế tối đa lãng phí tài sản công. Cùng với đó, việc đầu tư xây dựng trường lớp phải gắn với chiến lược phát triển giáo dục và quy hoạch đô thị của thành phố, bảo đảm tầm nhìn dài hạn, tính đồng bộ và cân đối giữa các khu vực. Tránh tình trạng đầu tư theo phong trào, thiếu liên kết, dẫn đến nơi thừa, nơi thiếu. Tăng cường kiểm tra, giám sát quá trình phân bổ và sử dụng nguồn vốn. Bảo đảm các hạng mục đầu tư đúng mục đích, đúng đối tượng, phát huy hiệu quả thực chất, tránh dàn trải, hình thức.

Thực tế cho thấy, cơ sở vật chất chỉ là điều kiện cần. Chất lượng giáo dục không thể nâng lên nếu thiếu đội ngũ giáo viên đủ năng lực, thiếu sự đổi mới trong phương pháp dạy học và quản trị nhà trường. Những kết quả mà thành phố đạt được thời gian qua không chỉ đến từ trường lớp khang trang mà còn từ sự nỗ lực của đội ngũ giáo viên, từ cách tổ chức dạy và học. Vì vậy, đầu tư cho cơ sở vật chất phải đi cùng với đầu tư cho con người. Thành phố dành gần 11.570 tỷ đồng vì thế không chỉ là việc xây thêm trường, thêm lớp. Đó là sự chuẩn bị cho tương lai, cho chất lượng nguồn nhân lực, cho năng lực cạnh tranh của thành phố trong những năm tới.