Ưu tiên đầu tư công trình thủy lợi ngăn hạn, mặn

Công trình cầu Hỗ trên hệ thống thủy lợi An Kim Hải đang được xây dựng nhằm nâng cao năng lực điều tiết nguồn nước phục vụ sản xuất vụ Đông Xuân 2021-2022, chống hạn, mặn cho huyện An Dương.

Phát huy công năng các công trình thuỷ lợi

Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, diễn biến xâm nhập mặn mùa khô năm 2020-2021 trên địa bàn thành phố dù không phức tạp như những năm trước, nhưng vẫn diễn ra gay gắt, có nơi xâm nhập mặn sâu vào các cống, cửa sông tới 1-2 km. Tuy nhiên, với sự chủ động, quyết liệt triển khai kế hoạch ứng phó cùng nhiều giải pháp đồng bộ, nhất là việc hoàn thành, đưa vào sử dụng một số công trình cống, đập ngăn mặn, góp phần hạn chế thiệt hại đáng kể trong sản xuất nông nghiệp, bảo đảm cung ứng nước cho sản xuất và sinh hoạt của người dân.

Hiện trên địa bàn thành phố có một số công trình quan trọng được trung ương, thành phố đầu tư xây dựng, như hệ thống thủy lợi Bắc sông Mới, Nam sông Mới; hệ thống thủy lợi Đa Độ, hệ thống thủy lợi An Kim Hải; cống Rỗ (huyện Tiên Lãng); cống Thượng Đồng (huyện Vĩnh Bảo), cống Trung Trang (huyện An lão), cống Kim Sơn, Kiều Hạ (huyện An Dương) và nhiều tuyến đê sông, đê bao cục bộ, đê bao ngăn mặn… Bước đầu, các công trình này phát huy hiệu quả, với tổng diện tích khoảng hơn 200.000 ha đất được bảo vệ trước sự xâm nhập mặn, trữ ngọt trên địa bàn thành phố. Tuy nhiên, hệ thống công trình thủy lợi vẫn chưa được khép kín, do đó, thành phố chưa thể chủ động kiểm soát được nguồn nước ngọt trong tình huống xâm nhập mặn diễn biến phức tạp. Điển hình như mùa khô năm 2019 - 2020 vừa qua, các địa phương trong thành phố đều bị ảnh hưởng, độ mặn lên tới gần 2‰ xâm lấn vào sâu các cửa sông: Thái Bình, Văn Úc, Lạch Tray, ở các huyện: Tiên Lãng, Vĩnh Bảo, An Lão, An Dương, Kiến Thụy.

Để ứng phó với hạn, mặn, thành phố thực hiện các dự án thủy lợi ngăn mặn, trữ ngọt. Đến nay, Dự án hệ thống thủy lợi Bắc sông Mới, hệ thống thủy lợi Đa Độ, Nam sông Mới, An Kim Hải giai đoạn 1 đã hoàn thành, đưa vào sử dụng với hằng trăm cống hở, cống hộp. Cùng với đó, một số đập điều tiết nước, đê bao ngăn mặn ven các sông: Thái Bình, Lạch Tray, Văn Úc, thuộc các huyện: Tiên Lãng, An Lão, Kiến Thụy, An Dương, Vĩnh Bảo được đầu tư.

Hiện tại, Dự án hệ thống thủy lợi Nam sông Mới, hệ thống thủy lợi An Kim Hải và hệ thống thủy lợi Đa Độ tiếp tục hoàn thiện đầu tư thêm hệ thống cống điều tiết nước đầu kênh, cống qua kênh nhằm nâng cao chất lượng cung ứng nguồn nước phục vụ sản xuất nông nghiệp và dân sinh thành phố; đồng thời góp phần ngăn chặn các nguồn và nguồn nước mặn xâm nhập. Khi các dự án trên hoàn thành, đưa vào sử dụng sẽ góp phần nâng cao chất lượng nguồn nước phục vụ sản xuất, ngăn chặn xâm nhập mặn tại các địa phương.

Tập trung nguồn lực ứng phó hạn, mặn

Để ứng phó với xâm nhập mặn, trong năm 2021 và những năm tiếp theo, thành phố tập trung nguồn lực để đầu tư xây dựng các công trình phòng, chống hạn mặn, phấn đấu đến năm 2025, cơ bản hoàn thiện hệ thống thủy lợi, bảo đảm khép kín vòng ngăn mặn trữ ngọt. Cụ thể, để ứng phó với hạn, mặn, thành phố khẩn trương triển khai thực hiện dự án tu bổ đê điều thường xuyên năm 2021 với 14 cống dưới đê được xây mới tại các huyện: Vĩnh Bảo, Tiên Lãng, An Dương, Kiến Thụy, Thủy Nguyên. Trong đó, đáng chú ý có cống ngăn mặn Thành Tre, Đồng Phiên, Dương Áo (huyện Tiên Lãng); cứng hóa, mở rộng một số đoạn các sông: Thái Bình, Văn Úc, Lạch Tray.

Cùng với đó, UBND thành phố phân bổ cho các địa phương 20 tỷ đồng để phục vụ việc nạo vét, khơi thông, xây mới một số cống qua kênh. Trong đó, trọng tâm ưu tiên nguồn lực cho các huyện trọng điểm về nông nghiệp, thường xuyên bị nước mặn đe dọa như: Vĩnh Bảo, Tiên Lãng, Kiến Thụy, An Dương. Tại các địa phương, các công ty khai thác công trình thủy lợi chủ động sử dụng nguồn kinh phí duy tu, bảo dưỡng, sửa chữa, thường xuyên cải tạo, nâng cấp nhiều công trình phòng, chống hạn, mặn, phục vụ sản xuất. Chẳng hạn, tại huyện Vĩnh Bảo, theo Chủ tịch Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Vĩnh Bảo Lê Minh Tân, thực hiện kế hoạch chống hạn, mặn và chuẩn bị nguồn nước phục vụ sản xuất vụ Đông Xuân 2021-2022, từ giữa tháng 10-2021 đến nay, công ty tập trung đầu tư cải tạo, sửa chữa 7 km kênh tưới sau trạm bơm điện ở các xã; đồng thời xây mới 2 cống điều tiết nước qua kênh tại các xã Tiền Phong, Cộng Hiền; cải tạo, sửa chữa, thay mới 2 cánh cống ở đập điều tiết Liễn Thâm (xã trung Lập). Cùng với đó, công ty hoành triệt 3 cống dưới đê để chủ động ngăn chặn nguồn nước mặn xâm nhập vào đồng ruộng./.