Những ngày đầu tháng 5, nhiều xã ở thành phố Hải Phòng rộn ràng bước vào vụ thu hoạch vải sớm.

Những ngày đầu tháng 5, về Hà Đông, đi qua những con đường làng rợp bóng cây, đâu đâu cũng thấy sắc đỏ hồng của vải chín thấp thoáng trong các khu vườn. Từng chùm quả sai trĩu, căng mọng nép mình dưới tán lá xanh, báo hiệu mùa thu hoạch thực sự bắt đầu trên vùng đất được mệnh danh là “thủ phủ vải sớm” của thành phố Hải Phòng.
Trong vườn, tiếng người gọi nhau í ới, tiếng kéo cắt cành lách cách hòa cùng không khí khẩn trương của những ngày đầu vụ. Nhà nhà đang tranh thủ thu hái những trà vải chín sớm nhất để kịp đưa ra thị trường. Gia đình ông Bùi Văn Bằng ở thôn Vĩnh Xá những ngày này luôn tất bật từ sáng sớm. Cả nhà gần như dồn toàn bộ thời gian cho việc thu hoạch.
Ông Bằng phấn khởi cho biết: “Gia đình tôi có 6 sào vải sớm, năm nay dự kiến thu khoảng 4 tấn quả. Hiện vải u gai đang bán với giá khoảng 45.000 đồng/kg, cao hơn năm ngoái chừng 5.000 đồng/kg. Đúng dịp nghỉ lễ nên con cháu đều tranh thủ về phụ giúp thu hoạch, không khí rất vui”.
Là xã có diện tích trồng vải lớn nhất thành phố Hải Phòng với 1.428 ha, trong đó vải sớm chiếm tới 1.295 ha, năm nay Hà Đông ước thu khoảng 14.000 tấn vải.

Hiện nông dân địa phương đang thu hoạch trà vải u trứng trắng, giống vải chín sớm nhất, được bán với giá khoảng 90.000 đồng/kg, tương đương so với năm ngoái. Tuy nhiên sản lượng loại này không nhiều, chủ yếu phục vụ nhu cầu khách mua làm quà biếu. Tiếp đó là trà vải u gai đang bước vào thu hoạch rộ với mức giá dao động từ 45.000 - 55.000 đồng/kg, cao hơn năm ngoái từ 5.000-10.000 đồng/kg.
Tại xã Ninh Giang, không khí thu hoạch cũng đang diễn ra sôi động. Anh Nguyễn Thế Thắm, thôn Ngọc Hòa, đang tất bật cùng gia đình thu hái hơn 1 ha vải sớm. Theo anh Thắm, năm nay thời tiết có phần bất thuận khiến tỷ lệ ra hoa, đậu quả giảm từ 30 - 40% so với năm trước.
Dù vậy, nhờ chăm sóc bài bản nên chất lượng quả được đánh giá cao hơn. “Quả năm nay mẫu mã đẹp, cùi dày, ngọt thanh. Làm theo tiêu chuẩn VietGAP lúc đầu thấy khá phức tạp, nhiều khâu phải ghi chép cẩn thận, nhưng quen rồi thì thấy rất khoa học, vừa tiết kiệm chi phí vừa nâng cao chất lượng sản phẩm”, anh Thắm chia sẻ.
Dọc các tuyến đường vào vùng vải, người dân cũng khẩn trương chỉnh trang lối đi, phát quang cây cối, chuẩn bị sọt, kéo, dây buộc. Nhiều hộ còn chủ động mở rộng đường vào vườn để xe thu mua có thể tiếp cận thuận lợi.
Niềm vui mùa quả chín năm nay càng thêm trọn vẹn khi thị trường tiêu thụ được đánh giá có nhiều tín hiệu tích cực.
Ông Lê Văn Khởi, Giám đốc Hợp tác xã thu mua, chế biến nông sản Thanh Hà (xã Hà Đông), đơn vị chuyên thu mua vải xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc cho biết, chất lượng vải Hà Đông nhiều năm qua luôn được doanh nghiệp đánh giá rất cao.
“Vải Hà Đông có ưu thế nổi bật về mẫu mã, độ đồng đều và vị ngọt thanh, rất phù hợp thị hiếu người tiêu dùng. Năm nay thủ tục hành chính được cải thiện, việc lưu thông hàng hóa thuận lợi hơn nên tiêu thụ được kỳ vọng khả quan. Tuy nhiên, doanh nghiệp khuyến cáo bà con tuyệt đối không nên thu hái khi quả còn xanh hoặc chưa đủ thời gian cách ly thuốc bảo vệ thực vật”, ông Khởi nhấn mạnh.

Theo ông Khởi, trong bối cảnh thị trường ngày càng khắt khe, chất lượng là yếu tố quyết định khả năng cạnh tranh. Chỉ cần một vài lô hàng không đạt chuẩn cũng có thể ảnh hưởng đến uy tín của cả vùng trồng.
Tại hội nghị thúc đẩy tiêu thụ vải thiều và sản phẩm OCOP năm 2026 do UBND xã Hà Đông tổ chức mới đây, nhiều tổ sản xuất đã ký cam kết không sử dụng thuốc bảo vệ thực vật có hoạt chất cấm, tuân thủ nghiêm quy trình canh tác an toàn.
Ông Bùi Mạnh Cường, Phó Chủ tịch UBND xã Hà Đông khẳng định: “Là địa phương có diện tích vải sớm lớn nhất thành phố Hải Phòng, việc giữ gìn uy tín thương hiệu là nhiệm vụ hàng đầu. Xã sẽ tăng cường kiểm tra các điểm cân, xử lý nghiêm các hành vi gian lận, đồng thời phối hợp chặt chẽ với doanh nghiệp, hợp tác xã để hỗ trợ tiêu thụ tốt nhất cho người dân”.
Theo ông Cường, chất lượng sản phẩm chính là “tấm hộ chiếu” giúp quả vải sớm Hà Đông tiếp tục vươn xa trên thị trường trong nước và quốc tế.
Năm nay, nhiều doanh nghiệp đã trực tiếp về khảo sát vùng trồng và xây dựng kế hoạch thu mua. Trong đó, Công ty TNHH Trái cây Rồng Đỏ Việt Nam dự kiến xuất khẩu khoảng 300 tấn vải tươi sang Australia, Nhật Bản, Mỹ, Malaysia và Singapore. Công ty CP Ameii Việt Nam dự kiến xuất khẩu khoảng 600 tấn sang Nhật Bản, Mỹ và các nước EU. Công ty TNHH Dragon Berry Việt Nam cũng đặt mục tiêu xuất khẩu khoảng 500 tấn sang Mỹ, Nhật Bản và Australia.
Toàn thành phố Hải Phòng hiện có hơn 4.600 ha vải sớm, tập trung tại các xã Hà Đông, Thanh Hà, Ninh Giang và An Trường, với sản lượng ước đạt khoảng 35.000 tấn. Sau trà vải u trứng trắng và u gai, các giống u hồng, tàu lai sẽ tiếp tục vào vụ. Dự kiến cao điểm thu hoạch sẽ diễn ra từ ngày 10 - 25/5.
Theo đánh giá của cơ quan chuyên môn, năm nay vải sớm Hải Phòng có mẫu mã đẹp, quả tương đối đồng đều, chất lượng tốt nên được thị trường ưa chuộng. Phần lớn diện tích được sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP, được cấp mã số vùng trồng phục vụ xuất khẩu.
MINH NGUYÊN