(HPĐT)- Ngay từ đầu năm 2023, HĐND thành phố thống nhất chọn các lĩnh vực, vấn đề “nóng”, được cử tri và nhân dân quan tâm để giám sát, trong đó có y tế. Qua thực tế khảo sát, giám sát trực tiếp và gián tiếp đối với hơn 30 đơn vị y tế công lập, tư nhân, Đoàn giám sát HĐND thành phố tập trung phân tích, đánh giá tổng thể những thuận lợi, kết quả đạt được cũng như vướng mắc, khó khăn, hạn chế, yếu kém của ngành Y tế thành phố. Từ đó, HĐND thành phố đề xuất những giải pháp trọng tâm, tạo đột phá về cơ chế, chính sách để tháo gỡ vướng mắc, giải quyết khó khăn, là cơ sở, điều kiện để ngành phát triển mạnh mẽ trong thời gian tới. Đây là lần đầu, HĐND thành phố tổ chức giám sát chuyên đề “dài hơi”, lựa chọn vấn đề khó, nổi cộm, tồn tại từ nhiều năm đối với một trong hai lĩnh vực trọng yếu, liên quan mật thiết tới đời sống dân sinh (gồm y tế và giáo dục), được đánh giá là “đi đúng, đánh trúng” yêu cầu thực tiễn đang đặt ra.
Phòng bệnh của Bệnh viện đa khoa quận Ngô Quyền xuống cấp, thiếu thốn.
Giám sát trực tiếp tại các cơ sở y tế trên địa bàn trong triển khai thực hiện quy định pháp luật về khám, chữa bệnh, không ít thành viên trong Đoàn giám sát chuyên đề của HĐND thành phố không khỏi ái ngại trước sự xuống cấp trầm trọng, cơ sở vật chất thiếu thốn của nhiều đơn vị y tế.
Chắp vá và tạm bợ
Trong cuộc giám sát tại Bệnh viện đa khoa quận Ngô Quyền, Phó trưởng Ban Văn hóa- Xã hội HĐND thành phố Trần Thị Liên, thành viên Đoàn giám sát chuyên đề về thực hiện chính sách pháp luật trong công tác khám, chữa bệnh trên địa bàn thành phố, ân cần trò chuyện với người bệnh Nguyễn Thị Phượng, 78 tuổi, trú tại phường Cầu Tre (quận Ngô Quyền). Bà Phượng phản ánh, khoảng 2 năm trở lại đây, bệnh viện có dãy nhà mới 3 tầng khang trang, sạch sẽ để đón tiếp người bệnh; nhưng các phòng khác như xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh khá chật chội, ẩm thấp. BSCK2 Trần Thị Thu Hường, Giám đốc Bệnh viện Ngô Quyền giãi bày: Các dãy khoa, phòng của bệnh viện được xây dựng từ nhiều thập niên trước, đến nay xuống cấp nghiêm trọng. Mỗi khi mưa to là ngấm, dột. Cực chẳng đã, các y, bác sĩ lấy gạch kê cao máy móc, thiết bị, thậm chí phải “sơ tán” lên khu vực cao hơn để bảo đảm an toàn, phục vụ nhân dân.
Nằm ở khu vực trung tâm thành phố, nhưng Trung tâm Y tế quận Hồng Bàng khiến nhiều người không khỏi ngỡ ngàng khi lần đầu đến khám, chữa bệnh tại đây. Khu vực đón tiếp người bệnh kiêm thanh toán BHYT rộng chưa đầy 30 m2, người bệnh phải ngồi ở lối đi. Tại nhiều phòng, vữa trần có thể rơi xuống bất kỳ lúc nào, gây nguy hiểm đối với nhân viên y tế và người bệnh, nên đơn vị đành “niêm phong”. Thông tin thêm với Đoàn giám sát chuyên đề, bác sĩ Nguyễn Thị Thanh, Giám đốc trung tâm cho biết, năm 2021, ngân sách thành phố cấp 1,6 tỷ đồng để sửa chữa, nâng cấp Phòng khám đa khoa Thượng Lý và khu A của đơn vị (tại số 34 phố Kỳ Đồng). Với nguồn kinh phí này không thấm tháp gì khi có tới 20/25 khoa, phòng, trạm y tế trên địa bàn quận xin cải tạo, sửa chữa cấp bách do không khắc phục được tình trạng bong tróc, dột, lụt. Các năm 2022-2023, trung tâm không được bố trí ngân sách; một trong ba cơ sở của đơn vị tại phường Quán Toan phải tạm dừng hoạt động do cơ sở vật chất xuống cấp nghiêm trọng.
Các bác sĩ Trung tâm can thiệp tim mạch (Bệnh viện hữu nghị Việt Tiệp) điều trị cho người bệnh. Ảnh: Việt Hoàng
Hiện, trên địa bàn thành phố có 9 bệnh viện tuyến thành phố (5 bệnh viện hạng 1, 3 bệnh viện hạng 2, 1 bệnh viện hạng 3), 5 bệnh viện đa khoa quận, huyện (hạng 2), 11 trung tâm y tế có giường bệnh (hạng 3), 4 trung tâm y tế quận, huyện không có giường bệnh (hạng 2). Khối trung tâm chuyên khoa thành phố có 8 đơn vị; 2 chi cục; 217 trạm y tế tuyến xã. Khối y tế ngoài công lập, trên địa bàn thành phố có 9 bệnh viện tư nhân, 27 phòng khám đa khoa, 1068 phòng khám chuyên khoa, 143 cơ sở dịch vụ y tế, 3 cơ sở vận chuyển cấp cứu… Trong số các cơ sở y tế công lập, có 256 cơ sở có trụ sở làm việc, còn 9 cơ sở chưa có trụ sở, phải thuê mượn địa điểm làm việc. Cụ thể, Trạm y tế phường Minh Khai (quận Hồng Bàng) đặt trong khuôn viên UBND phường; một số trạm y tế của quận Ngô Quyền như: Trạm y tế phường Lạch Tray đang “ở nhờ” Nhà văn hóa của Tổ dân phố số 1 (phường Lạch Tray), Trạm Y tế phường Đồng Quốc Bình trong khuôn viên của UBND phường, Trạm y tế phường Vạn Mỹ nằm trong khu tập thể Vạn Mỹ, Trạm y tế phường Lê Lợi thuê nhà dân để hoạt động từ năm 2015; Trạm Y tế phường Tràng Minh (quận Kiến An) sử dụng tạm trường mầm non; Trạm Y tế thị trấn Minh Đức đang sử dụng nhờ cơ sở của Bệnh viện đa khoa huyện Thủy Nguyên; còn Trung tâm Giám định y khoa, Trung tâm Pháp y đang sử dụng cơ sở vật chất của Bệnh viện hữu nghị Việt Tiệp.
Theo báo cáo kết quả giám sát của Đoàn giám sát chuyên đề HĐND thành phố, hiện nhiều đơn vị sự nghiệp y tế công lập chưa đạt chỉ tiêu diện tích sàn bình quân theo tiêu chuẩn quốc gia. Tính trên giường bệnh thực kê, toàn thành phố chỉ duy nhất Trung tâm Y tế quận Hải An đạt tiêu chuẩn này. Cơ sở hạ tầng của các cơ sở y tế công lập xuống cấp, chưa bảo đảm yêu cầu khám, chữa bệnh, nhất là tuyến huyện, tuyến xã. Khoảng 60% cơ sở vật chất các bệnh viện, trung tâm y tế, trung tâm chuyên khoa cần được cải tạo, nâng cấp hoặc xây mới do đã bị xuống cấp, hư hại. Cụ thể, tuyến thành phố có 61/153 công trình xuống cấp cần cải tạo, nâng cấp, 9 công trình xuống cấp nghiêm trọng, thiếu 1 công trình cần xây mới; tuyến huyện có 98/174 công trình xuống cấp cần cải tạo, nâng cấp, 11 công trình xuống cấp nghiêm trọng, thiếu 1 công trình cần xây mới; tuyến xã có 151/318 công trình xuống cấp cần cải tạo, 49 công trình xuống cấp nghiêm trọng, thiếu 7 công trình cần xây mới.
Nguồn vốn đầu tư còn hạn hẹp, nhỏ giọt
Theo Sở Kế hoạch và Đầu tư, từ năm 2021 đến 2023, Sở chủ trì, phối hợp Sở Tài chính tham mưu UBND thành phố cân đối, bố trí nguồn lực để triển khai thực hiện các dự án đầu tư phát triển y tế được phê duyệt; tổng vốn đầu tư từ nguồn vốn đầu tư công đã bố trí cho 13 dự án y tế là 617,315 tỷ đồng. “Nhìn chung các dự án y tế được thành phố quan tâm bố trí vốn để bảo đảm tiến độ thực hiện. Một số dự án đã có quyết định phê duyệt dự toán, do đó được bố trí vốn để tất toán dự án hoàn thành. Tuy nhiên, do nguồn ngân sách còn hạn hẹp nên chưa đáp ứng được mục tiêu hiện đại hóa cơ sở vật chất, phát triển mạng lưới y tế chuyên sâu đạt chuẩn quốc gia, quốc tế để đáp ứng nhu cầu khám, chữa bệnh chuyên sâu ngày càng cao của nhân dân thành phố và các tỉnh lân cận”, Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Hoàng Long báo cáo với Đoàn giám sát chuyên đề HĐND thành phố.
Theo Giám đốc Sở Y tế Lê Minh Quang, từ khi thực hiện chủ trương, cơ chế tự chủ, một số bệnh viện hạng 1 tuyến thành phố như Bệnh viện hữu nghị Việt Tiệp, Bệnh viện Phụ sản Hải Phòng, Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng phát triển khá tốt, có điều kiện đầu tư cải tạo cơ sở vật chất. Còn lại, phần lớn bệnh viện, trung tâm y tế hạng 2, hạng 3, các trạm y tế rơi vào tình trạng chắp vá, “sửa chỗ này, hỏng chỗ kia” vì vốn đầu tư nhỏ giọt, eo hẹp. “Nhu cầu khám, chữa bệnh của người dân ngày càng cao, trong khi thành phố bố trí ngân sách cho lĩnh vực y tế để đầu tư cơ sở hạ tầng chưa đáp ứng yêu cầu thực tế và còn thấp so với mức đầu tư cho y tế ở một số tỉnh, thành phố khác; chưa tương xứng với sự phát triển kinh tế - xã hội của thành phố”, đồng chí Lê Minh Quang nêu rõ.
----------------
Kỳ 2: Trang thiết bị thiếu, lạc hậu - “căn bệnh” trầm kha
