(HPĐT)- Năm 2023 có thể coi là “năm xuất ngoại” của nhiều tác phẩm văn học, nghệ thuật của các tác giả Hải Phòng, khi nhiều tác phẩm được dịch sang tiếng nước ngoài. Xu thế “vươn ra thế giới” của nhiều nhà văn, nhà thơ thành phố Cảng cho thấy sự chủ động của văn chương Hải Phòng trong hội nhập khu vực và thế giới.
Nhà thơ Nguyễn Đình Tâm nhận giải thưởng lớn Hàn Quốc năm 2023 tại thủ đô Seoul (Hàn Quốc) do có thành tích trong lĩnh vực văn học, nghệ thuật, đóng góp tích cực vào sự phát triển quan hệ Việt Nam - Hàn Quốc. (Ảnh do nhân vật cung cấp)
Đến với thơ chỉ như cuộc dạo chơi, nhưng nhà thơ Nguyễn Đình Tâm, gần 80 tuổi, hội viên Hội Nhà văn Việt Nam, nguyên giảng viên Trường đại học Hàng hải Việt Nam là một trong những tác giả có nhiều tập thơ được chuyển ngữ nhất trong năm 2023. Nhà thơ Nguyễn Đình Tâm thông tin: Ông vừa có 2 tập thơ được chuyển ngữ, gồm trường ca “Thức với biển” (xuất bản từ năm 2015) và tập “Mùa thu và biển cả” (xuất bản năm 2022). Riêng tập thơ “Mùa thu và biển cả” được Hội đồng dịch giả châu Âu dịch ra 3 ngôn ngữ gồm: Pháp, Tây Ban Nha và Đức. Trong đó, trường ca “Thức với biển” đoạt giải nhất Cuộc thi sáng tác văn học do Hội Nhà văn Việt Nam phối hợp Bộ Giao thông – Vận tải tổ chức 2 năm 2014 – 2015, là khúc tráng ca ca ngợi những người vận chuyển vũ khí, lương thực, hàng hóa, thuốc men chi viện chiến trường miền Nam những năm chống Mỹ, cứu nước.
Hay nhà thơ Vũ Trọng Thái, hội viên Hội Nhà văn Hải Phòng có tới 3 tập thơ được dịch, xuất bản bằng nhiều ngôn ngữ. Như tập thơ “Bông hồng và chiếc bình cổ” được Nhà xuất bản AB Hungary xuất bản bằng tiếng Hungary; tập thơ “Đêm trắng” được nhà xuất bản Book Hàn Quốc ấn hành tiếng Hàn Quốc. Gần đây nhất, tập thơ “Gió từ miền sóng” của ông được Nhà xuất bản Thế giới xuất bản song ngữ Việt – Anh.
Trao đổi về làn sóng “xuất ngoại” của các tác phẩm văn học, nghệ thuật của tác giả Hải Phòng, Chủ tịch Hội Liên hiệp văn học nghệ thuật thành phố Tô Hoàng Vũ nhận xét: Với vị trí cửa ngõ chính ra biển của cả khu vực phía Bắc, người Hải Phòng luôn có sự năng động, linh hoạt, thích ứng nhanh, sáng tạo và chủ động hội nhập. Vì vậy, không phải đến giờ, các tác giả Hải Phòng mới nghĩ tới chuyện đưa “đứa con tinh thần” đi giao lưu, tiếp xúc với các nền văn hóa khác. Bắt đầu từ việc xuất bản tập thơ song ngữ “Bầu trời không mái che” của nhà thơ Mai Văn Phấn, năm 2012, đến nay, nhiều tác giả chủ động đưa tác phẩm của mình đến công chúng ở nước ngoài thông qua chuyển ngữ. Đó là các tác giả Vũ Trọng Thái, Nguyễn Đình Tâm, Tô Ngọc Thạch (hội viên Hội Nhà văn Việt Nam, quê ở huyện Vĩnh Bảo), Kim Chuông (hội viên Hội Nhà văn Việt Nam), Lê Phương Liên (hội viên Hội Nhà văn Hải Phòng…
Đối với các nhà thơ, nhà văn, xuất bản tác phẩm bằng những ngôn ngữ khác là cơ hội mở rộng bạn đọc của mình. Như chia sẻ của nhà thơ Nguyễn Đình Tâm, sau cơ duyên tình cờ những bài thơ của ông được dịch ra tiếng Hàn Quốc, ông nhận được lời mời tham gia các liên hoan văn hóa nghệ thuật quốc tế như: Liên hoan văn học nghệ thuật quốc tế người khuyết tật do Hội Nhà văn Borisuaerae (Hàn Quốc) tổ chức tại thủ đô Seoul năm 2018; hội thảo văn học quốc tế về biển do Hội Nhà văn PEN Jeju (Hàn Quốc) tổ chức tại đảo Jeju vào tháng 1-2023… Tháng 12- 2019, Nguyễn Đình Tâm được Hội Văn học Nanum của thành phố Gwangju (Hàn Quốc) bổ nhiệm giữ chức Chủ tịch Hội Văn học Nanum tại Việt Nam. Hay như nhà thơ Mai Văn Phấn, từ bản dịch tập thơ “Bầu trời không mái che”, ông nhận được lời đề nghị được xuất bản tập thơ tại Vương quốc Anh…
Ở chiều ngược lại, hành trình hội nhập văn hóa cũng giúp các văn nghệ sĩ Hải Phòng trưởng thành hơn cả về nhận thức, tầm nhìn tư duy để ngày càng nâng cao những giá trị thẩm mỹ, nhân văn cao cả trong sáng tác./.
Thành Lê
