Còn tình trạng đùn đẩy, né tránh
Một buổi tối năm 2016, ca trực sản khoa của Bệnh viện đa khoa Ngô Quyền nhận được điện thoại khẩn cấp báo tin có sản phụ thai kỳ tháng cuối vừa bị tai nạn giao thông gãy xương đùi đang trong tình trạng nguy kịch cần được cấp cứu ngay. Sản phụ đang ở gần khu vực bệnh viện nên người nhà đề nghị bệnh viện đưa phương tiện và kíp cấp cứu tới xử lý. Người trực sản khoa hôm đó lập bập yêu cầu người nhà gọi ngay Trung tâm Cấp cứu 115. Bệnh viện đa khoa Ngô Quyền không cấp cứu trường hợp này. Sau một lúc, điện thoại lại reo, vẫn người nhà sản phụ cuống quýt thông báo gọi 115 không được nên đề nghị Bệnh viện Ngô Quyền khẩn trương hỗ trợ. Tình trạng nguy kịch lắm rồi! Lần này, người trực sản khoa vẫn tiếp tục nhắc người nhà gọi lại 115 và cúp máy. Tình huống cấp cứu này được thông báo tới nhiều đơn vị y tế cùng sự có mặt tại Bệnh viện đa khoa Ngô Quyền của đoàn giám sát Sở Y tế. Kíp cấp cứu của Bệnh viện Phụ sản có mặt sớm nhất. Tiếp theo đó là Trung tâm cấp cứu 115 và cuối cùng là Bệnh viện hữu nghị Việt Tiệp với lý do chuẩn bị phương tiện và thiết bị y tế để xử lý chấn thương của người bệnh.
Chuyển người bệnh cấp cứu tại Bệnh viện Việt - Tiệp. Ảnh: Châu Giang
Kể lại câu chuyện này, Giám đốc Sở Y tế Hải Phòng Phạm Thu Xanh còn chưa hết trăn trở về tình trạng đùn đẩy, né tránh giữa những người trực cấp cứu tiếp nhận thông tin tại Bệnh viện đa khoa Ngô Quyền. Tuy chỉ là tình huống giả định được đặt ra để kiểm tra công tác cấp cứu tại các đơn vị, song tình trạng đùn đẩy, né tránh cấp cứu người bệnh khi được thông báo vẫn xảy ra thường xuyên tại các đơn vị y tế có chức năng cấp cứu thuộc Sở. Như Giám đốc Trung tâm Cấp cứu 115 Bùi Huy Sơn thẳng thắn nhận khuyết điểm về sự thiếu trách nhiệm của một số cán bộ trực cấp cứu của Trung tâm. Ông Sơn cho biết, việc người dân phản ánh cán bộ trung tâm cấp cứu không nghe điện thoại hoặc cúp máy giữa chừng, trả lời loanh quanh, đẩy sang đơn vị khác là chuyện thường gặp. Nhiều tình huống cấp cứu, các bệnh viện trong hệ thống hoặc người dân phải gọi trực tiếp tới số máy đường dây nóng của lãnh đạo trung tâm để điều phối. Vì không ít lần nhân viên trực cấp cứu rời khỏi vị trí điện thoại bàn. Chưa kể những lý do hy hữu khác như đường dây điện thoại trục trặc, hết xe trong ca trực, thiếu trang thiết bị và nhân lực phục vụ công tác cấp cứu…
Nhân lực thiếu và yếu
Thực tế, tình trạng thiếu phương tiện và nhân lực cấp cứu như Giám đốc Trung tâm Cấp cứu 115 Bùi Huy Sơn trao đổi là băn khoăn chung của cả ngành Y tế Hải Phòng. Tại hội nghị về công tác cấp cứu và vận chuyển cấp cứu ngành Y tế Hải Phòng năm 2018 do Sở Y tế thành phố tổ chức chiều 12-10 vừa qua, Trưởng Phòng Nghiệp vụ y Sở Y tế thành phố Trần Văn Tấn cho biết, nhân lực làm công tác cấp cứu, hồi sức tích cực và chống độc còn thiếu về số lượng và yếu về chất lượng, không đủ đáp ứng nhu cầu công tác cấp cứu, hồi sức tích cực. Đặc biệt, số cán bộ làm công tác này tại các bệnh viện tuyến quận, huyện còn thấp, chỉ có 143 người (chiếm 29% tổng số cán bộ làm công tác cấp cứu, hồi sức tích cực và chống độc tại các cơ sở y tế công lập) trong khi nhu cầu cấp cứu tuyến cơ sở luôn cấp bách hơn tuyến thành phố.
Mặt khác, phần lớn cán bộ làm công tác này kiêm nhiệm, luân phiên giữa các cán bộ y tế. Số cán bộ đi học chuyên ngành về hồi sức cấp cứu chưa cao, thành phố cũng chưa có chính sách khuyến khích về công tác đào tạo cấp cứu, hồi sức tích cực và chống độc. Riêng tại Trung tâm Cấp cứu 115 cũng thiếu bác sĩ trong khi quy định hiện nay không được tuyển dụng y sĩ làm công tác khám chữa bệnh. Còn tại các cơ sở vận chuyển cấp cứu ngoài công lập không đủ tỷ lệ bác sĩ chuyên ngành hồi sức cấp cứu. Mới chỉ có 1 bác sĩ phụ trách làm việc toàn thời gian cho cả 7 đầu xe. Chưa kể, cơ sở vật chất, trang thiết bị, phương tiện vận chuyển phục vụ công tác cấp cứu còn hạn chế. Hiện chỉ có duy nhất xe cấp cứu đủ tiêu chuẩn được trang bị các thiết bị cấp cứu hiện đại chuyên dụng của Bệnh viện Vinmec. Còn lại hầu hết đều chắp vá, thiếu thiết bị.
Mặc dù vậy, thông tin từ Phòng Nghiệp vụ y- Sở Y tế thành phố cho hay, Sở Y tế thường xuyên quan tâm đến việc cấp kinh phí hoạt động của mạng lưới cấp cứu. Hằng năm, Sở đều dành cho Trung tâm Cấp cứu 115 từ 3 đến 4 tỷ đồng mua sắm trang thiết bị phục vụ cấp cứu người bệnh chú trọng máu vali cấp cứu, bơm tiêm điện, monitor theo dõi người bệnh và máy thở, máy gây mê trang bị cho các bệnh viện… Đây là sự cố gắng của ngành y tế trong việc nâng cao hiệu quả công tác cấp cứu trong lúc chưa thể trang bị đồng bộ những trang thiết bị hiện đại toàn hệ thống. Vấn đề cơ bản hiện nay phụ thuộc vào những người đang trực tiếp làm nhiệm vụ trực cấp cứu tại các đơn vị được giao chức năng này.
Trở lại với những băn khoăn của lãnh đạo ngành Y tế và phản ánh của người dân về sự thiếu trách nhiệm, đùn đẩy, né tránh nhiệm vụ của những cán bộ, nhân viên trực cấp cứu tại các đơn vị y tế, việc cải thiện hiệu quả công tác cấp cứu của ngành y tế thành phố cần bắt đầu từ việc phát huy tinh thần trách nhiệm và lương tâm của mỗi cán bộ làm công tác này. Không thể lấy lý do đường dây điện thoại hỏng, thiếu xe, thiếu người để trả lời người dân có nhu cầu cấp cứu. Thậm chí còn có lý do ngủ quên trong ca trực, không nghe điện thoại khi các xe trong ca đã được huy động làm nhiệm vụ…
Nói như người đứng đầu ngành Y tế Hải Phòng, tiến sĩ Phạm Thu Xanh, mỗi cán bộ, nhân viên y tế làm công tác cấp cứu cần giữ được lương tâm của người làm ngành y trong khi thực hiện nhiệm vụ. Khi lương tâm và trách nhiệm chưa tốt thì khó có thể làm tốt nhiệm vụ chăm sóc sức khỏe người dân.
Đức Minh
