(HPĐT)- Từ năm 2018 đến nay, chương trình tín dụng cho vay ưu đãi mua, thuê nhà ở xã hội (NOXH) hoặc xây, cải tạo nhà ở theo Nghị định số 100 của Chính phủ tại Ngân hàng Chính sách xã hội (NHCSXH) giúp nhiều hộ dân thu nhập thấp trên địa bàn thành phố được an cư. Song, hiện còn nhiều hộ dân chưa tiếp cận được vốn vay vì vướng thủ tục.
Việc tạo điều kiện thuận lợi tiếp cận vốn từ chương trình cho vay thuê, mua nhà ở xã hội và xây, sửa nhà giúp nhiều người dân an cư. Trong ảnh: Khu chung cư Pruksa Town An Đồng (huyện An Dương).
222 hộ được hỗ trợ an cư
Chương trình cho vay thuê, mua NOXH và xây, sửa nhà ở theo Nghị định số 100/2015/NĐ-CP của Chính phủ được NHCSXH chi nhánh Hải Phòng triển khai từ năm 2018. Theo quy định, lãi suất ưu đãi 4,8%/năm; thời hạn vay được thỏa thuận phù hợp với khả năng trả nợ của khách hàng nhưng tối đa không quá 25 năm; mức cho vay tối đa bằng 70% giá trị dự toán hoặc phương án vay trong trường hợp xây dựng mới hoặc cải tạo, sửa chữa nhà ở; đồng thời, mức vay tối đa không quá 500 triệu đồng và không vượt qua 70% giá trị tài sản bảo đảm tiền vay. Với lãi suất ưu đãi, thời gian cho vay dài, chương trình thực sự là cơ hội để gia đình chính sách, người thu nhập thấp ở đô thị, công chức, viên chức có điều kiện xây dựng nhà ở, yên tâm làm việc, ổn định cuộc sống.
Việc triển khai chương trình tạo cơ hội, động lực để người có công với cách mạng, thu nhập thấp, lao động, công chức, viên chức… được vay vốn xây dựng nhà ở, sớm ổn định cuộc sống. Như anh Lương Xuân Quý ở phường Lạc Viên (quận Ngô Quyền), cách đây 3 năm, được phường giới thiệu về chương trình của Phòng giao dịch (PGD) NHCSXH quận Ngô Quyền, anh Quý đăng ký vay 350 triệu đồng để mua căn hộ tại khu chung cư Pruksa Town An Đồng (huyện An Dương). Gia đình anh có được nơi ở khang trang, tạo thêm động lực vợ chồng anh yên tâm công tác. Hoặc trường hợp bà Đoàn Thị Hường ở Tổ dân phố 12, phường Lãm Hà (quận Kiến An). Chồng bà mất sớm, hơn 20 năm qua, 3 mẹ con bà sống trong căn nhà dột nát, thường xuyên bị ngập lụt. Khắc phục khó khăn, bà cùng các con cố gắng xây lại nhà. Đến giữa năm 2019, bà Hường xây lại nhà nhưng thiếu vốn. Khi biết có chương trình cho vay của NHCSXH, bà đặt vấn đề và được NHCSXH quận Kiến An xét duyệt cho vay 500 triệu đồng. Đến nay, ngôi nhà cơ bản được hoàn thiện, giúp bà và các con “an cư, lạc nghiệp”.
Theo báo cáo của NHCSXH chi nhánh Hải Phòng, 9 tháng năm 2021, doanh số cho vay của chương trình đạt hơn 19,9 tỷ đồng với 57 hộ vay. Lũy kế từ năm 2018 đến cuối tháng 9- 2021, tổng dư nợ cho vay của chương trình trên địa bàn thành phố đạt hơn 74,3 tỷ đồng với 222 hộ vay vốn.
Cần đơn giản thủ tục vay
Theo quy định tại Nghị định 100, số đối tượng thụ hưởng của chương trình khá đa dạng. Tuy nhiên, để có thể tiếp cận được nguồn vốn vay ưu đãi này người vay phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện, hồ sơ thủ tục theo quy định. Theo phản ánh của các hộ vay, một số quy định và thủ tục vay vốn chương trình còn rườm rà, phức tạp, khiến số người được tiếp cận vốn vay chưa nhiều.
Anh Nguyễn Duy Nam ở thôn Xanh Soi, xã Thủy Đường (huyện Thủy Nguyên) cho biết, chương trình cho vay nhà ở xã hội được triển khai rất kịp thời và “trúng” tâm tư nguyện vọng, đáp ứng nhu cầu cấp thiết của người dân. Tuy nhiên, để đáp ứng các điều kiện vay vốn cũng rất khó, chẳng hạn như đất phải “chính chủ”. Trong khi đó, do không đủ điều kiện mua đất, anh phải xây dựng trên phần đất bố mẹ cho nhưng chưa làm thủ tục sang tên. Hay như trường hợp của ông Vũ Văn Khôi ở Tổ dân phố Hạnh Phúc 2, phường Tràng Minh (quận Kiến An). Sau nhiều năm tích cóp, ông Khôi quyết định xây lại ngôi nhà xuống cấp lâu năm. Do còn thiếu 200 triệu đồng, ông làm hồ sơ đề nghị vay vốn xây, sửa nhà theo Nghị định 100 tại NHCSXH quận. Tuy nhiên, gia đình ông chưa có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nên không được vay.
Bên cạnh vướng quy định về “sổ đỏ” chính chủ, các hộ dân khi tiếp cận vốn vay cũng gặp khó vì quy định địa chỉ hộ khẩu thường trú của hộ vay vốn phải là địa chỉ ghi trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Nhưng hiện nay có tình trạng địa chỉ hộ khẩu thường trú của người có nhu cầu vay không đồng thời là địa chỉ ghi trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất... Ngoài ra, còn có quy định có hóa đơn đỏ với nguyên vật liệu xây dựng… Từ thực tế này, NHCSXH cần xem xét lại các điều kiện vay vốn và lược bớt thủ tục vay vốn để phù hợp với điều kiện của các hộ vay trong diện khó khăn. Trong đó, sớm xem xét lại quy định về tài sản bảo đảm. Việc quy định cần tài sản bảo đảm vay vốn là cần thiết, tuy nhiên, điều kiện vay vốn bắt buộc phải có “sổ đỏ” đứng tên hộ vay vốn khó khả thi. Trong trường hợp với các hộ vay vốn đủ điều kiện cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nhưng chưa có điều kiện làm hoặc nhận thừa kế từ bố mẹ chưa sang tên, chỉ cần có xác nhận của chính quyền địa phương là đất không có tranh chấp.
Thông tin từ NHCSXH chi nhánh Hải Phòng, những quy định về vay vốn theo chương trình do Chính phủ quy định. Dù rất muốn nhưng đơn vị chỉ có thể giải ngân khi người vay đáp ứng đầy đủ điều kiện theo đúng quy định. Tuy nhiên, từ thực tế tại cơ sở, chi nhánh báo cáo, đề xuất NHCSXH Việt Nam tham mưu Chính phủ để chỉnh sửa, bổ sung theo hướng đơn giản hóa các thủ tục, song vẫn bảo đảm quy định pháp luật./.
Bài và ảnh: Hà Minh
