Vẻ đẹp phụ nữ trong văn học nghệ thuật

Nguồn cảm hứng bất tận

Trong tập truyện ngắn “Nắng mùa thu” (NXB Quân đội), nhà văn Đặng Thị Thúy khắc họa hình ảnh phụ nữ với những hoàn cảnh và lựa chọn khác nhau. Đó là cô giáo trẻ Nam Ninh mang nhiệt huyết đến đảo Vĩnh Thực gieo chữ; cô giáo Tuy trong “Mùa chim ngói”, mang thương tật chiến tranh nhưng vẫn giàu lòng bao dung; hay chị Xuân trong “Trở lại làm người”, sau hơn 20 năm lưu lạc tìm lại sự thức tỉnh nhân bản qua làn điệu quê hương. Những câu chuyện không chỉ gợi thương cảm trước số phận éo le mà còn làm nổi bật sức mạnh của tình thương, ký ức và khát vọng trở về với những giá trị tốt đẹp.

Với “Kim Trang Tây du kí” (NXB Kim Đồng), nhà văn Nguyễn Hải Yến đưa người đọc trở về không gian làng quê thân thuộc, nơi hình ảnh người bà, người mẹ hiện lên chân chất, mộc mạc và nặng nghĩa tình. Qua những chi tiết đời thường, tác phẩm góp phần lưu giữ ký ức gia đình, nếp sống và những giá trị văn hóa được trao truyền qua nhiều thế hệ.

Trong khi đó, tập thơ “Phố vợ cũ” xuất bản năm 2023 của nhà thơ Thy Nguyên (Thúy Nga), hội viên Hội Nhà văn Việt Nam, đi sâu vào những đổ vỡ, cô đơn và tổn thương của người phụ nữ sau hôn nhân. Không dừng lại ở nỗi buồn, những vần thơ còn cho thấy bản lĩnh vượt qua nghịch cảnh và khát vọng hướng về tương lai. Năm 2026, chị tiếp tục giới thiệu hai tập trường ca “Mạch sống”, “Tiếng vọng non cao” và tập thơ “Nếp gấp của chiều”, thể hiện sức sáng tạo bền bỉ cùng những suy tư về con người, tình quê hương. Cùng mạch cảm xúc đằm thắm ấy, nhà thơ Lê Thị Nhi (Lê Nhi) góp thêm tiếng nói riêng với tập thơ “Mắt phố” đoạt giải Khuyến khích năm 2025 của Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam...

Mỗi tác phẩm là một lát cắt riêng, cho thấy người phụ nữ hiện lên không như một hình mẫu đơn nhất. Họ giàu đức hy sinh, bao dung, cũng có thể tổn thương, yếu đuối và khát khao được thấu hiểu. Từ những số phận cụ thể, các tác giả mở rộng câu chuyện cá nhân thành suy ngẫm về tình người, gia đình và những biến chuyển của đời sống. Không riêng văn học, ở nhiều loại hình nghệ thuật khác, hình tượng người phụ nữ cũng khơi gợi những khám phá về thân phận, phẩm giá và khát vọng sống, góp phần làm phong phú đời sống văn hóa đất Cảng.

Gia đình và không gian lan tỏa sáng tạo

Với nữ văn nghệ sĩ, gia đình vừa là nơi nuôi dưỡng cảm xúc, vừa là miền trải nghiệm có khả năng khơi nguồn sáng tác. Phía sau những trang viết, bức tranh, vai diễn hay giai điệu là công việc thường nhật, trách nhiệm chăm sóc gia đình và những lo toan cơm áo. Để duy trì đam mê sáng tạo, người phụ nữ còn cần sự cảm thông, sẻ chia từ những người thân yêu.

Nhân kỷ niệm Ngày Phụ nữ Việt Nam 20/10, Câu lạc bộ Nữ văn nghệ sĩ Hải Phòng, thuộc Hội Liên hiệp Văn học nghệ thuật thành phố, tổ chức tọa đàm “Nữ văn nghệ sĩ: Gia đình và cảm hứng sáng tạo văn học nghệ thuật”. Theo nhà văn Đặng Thúy, Phó Chủ tịch Hội Liên hiệp Văn học nghệ thuật Hải Phòng, câu lạc bộ vừa được kiện toàn; năm 2026 là năm đầu tiên triển khai hoạt động quy mô lớn nhân dịp này. Tọa đàm tập trung trao đổi về cách dung hòa đời sống gia đình với hoạt động nghệ thuật, chuyển hóa trải nghiệm riêng thành chất liệu sáng tác và phát huy vai trò của sự đồng hành, sẻ chia từ người thân. Đây cũng là dịp để các hội viên chia sẻ kinh nghiệm, giới thiệu tác phẩm mới và tìm thấy sự đồng điệu trong hành trình sáng tạo.

Các sáng tác tiêu biểu năm 2026 cho thấy sự đa dạng trong đóng góp của nữ văn nghệ sĩ Hải Phòng. Ở lĩnh vực mỹ thuật, họa sĩ Bùi Thị Hường có các tác phẩm sơn dầu “Mặn mòi Lan Hạ”, “Vươn khơi”; họa sĩ Bích Ngà với “Bình minh trên bến Cảng”; họa sĩ Lan Hương với “Ban mai”; họa sĩ Đinh Thị Thu Mai với tranh lụa “Hạnh phúc”. Các sáng tác “Phố Hồng” của Nguyễn Thùy Nga, “Cúc Hương” của Lê Ngân Chi và tác phẩm gốm sành men “Xẩm chợ 4” của Mai Anh tiếp tục mở rộng sắc thái biểu đạt...

Ở sân khấu, Nghệ sĩ ưu tú Thùy Dương và nghệ sĩ Hoàng Thị Yến lần lượt giành Huy chương Vàng, Huy chương Bạc tại Liên hoan Chèo toàn quốc với vở “Mưa đỏ”. Nghệ sĩ Cao Thị Tiến và Lương Hải Phượng đạt Huy chương Vàng, Huy chương Bạc tại Liên hoan Sân khấu Thể nghiệm quốc tế với vở múa rối “Giấc mơ chú ếch xanh”; Nghệ sĩ ưu tú Kim Oanh được trao huy chương với vở cải lương “Lời thề trên núi Cột Cờ”. Trong âm nhạc, nghệ sĩ Tường Vi và Vũ Thị Vân Oanh được trao Kỷ niệm chương Vì sự nghiệp biểu diễn âm nhạc Việt Nam năm 2026…

Không thể kể hết những đóng góp của nữ văn nghệ sĩ Hải Phòng, nhưng mỗi tác phẩm, mỗi dấu ấn sáng tạo đều góp phần làm phong phú đời sống văn hóa thành phố, lan tỏa vẻ đẹp người phụ nữ và những giá trị nhân văn trong cuộc sống.