Xã Trường Tân không chỉ là điểm sáng của thành phố Hải Phòng mà còn là mô hình kiểu mẫu về phát triển nông nghiệp công nghệ cao tại phía Bắc.
Xã Trường Tân không chỉ là điểm sáng của thành phố Hải Phòng mà còn là mô hình kiểu mẫu về phát triển nông nghiệp công nghệ cao khu vực phía Bắc.
Đây là thành quả cho sự kiên trì, bền bỉ của nông dân khi quyết tâm theo đuổi hướng sản xuất mới.
Địa bàn xã Trường Tân ngày nay vốn là trọng điểm chuyên canh rau màu của tỉnh Hải Dương. Nông dân địa phương cần cù, bằng bề dày kinh nghiệm đã chịu khó bám đồng ruộng để vun trồng những vùng nông sản tốt tươi với nhiều loại cây trồng thế mạnh, như: cải bắp, su hào, súp lơ… Dù hiệu quả trồng rau màu cao hơn cấy lúa nhưng bà con vẫn phải đối mặt với tình cảnh được mùa, mất giá. Sản xuất rau màu phụ thuộc nhiều vào thời tiết, nhiều năm mưa nắng thất thường nên nông dân nơi đây luôn đau đáu làm sao để bảo vệ và nâng cao giá trị nông sản.
Những trăn trở trong sản xuất nông nghiệp đã thôi thúc nông dân Trường Tân tìm hướng đi mới. Hơn 10 năm trước, khi khái niệm về nông nghiệp công nghiệp cao vẫn còn mơ hồ, thì một số hộ dân ở Trường Tân đã "liều lĩnh" đầu tư xây dựng nhà màng, nhà lưới phục vụ sản xuất. Để đi đến quyết định này, họ đã khăn gói lên tận Đà Lạt (Lâm Đồng) học tập cách làm, mang về áp dụng tại địa phương.
Gia đình anh Trương Mậu Dương ở thôn Nam Cầu là một trong những hộ tiên phong thay đổi phương thức canh tác, chuyển từ sản xuất truyền thống sang ứng dụng công nghệ cao. Gia đình anh Dương có 7 vườn trồng dưa lưới trong nhà màng với diện tích gần 1,5 ha. Mỗi năm, anh Dương trồng 3 vụ dưa vàng và 1 vụ dưa chuột cho thu lãi hơn 1 tỷ đồng/ha.
Đây là hướng làm kinh tế từ nông nghiệp được đánh giá là siêu lợi nhuận khi giá trị thu về gấp nhiều lần so với cấy lúa, trồng rau màu truyền thống. Thế nhưng để có được “quả ngọt” này là cả quá trình bền bỉ, tâm huyết của anh Dương cũng như những hộ dân luôn mong mỏi vươn lên từ nông nghiệp.
Nhớ lại hành trình bắt tay làm nông nghiệp công nghệ cao, anh Dương chia sẻ: “Lúc đầu chúng tôi rất hăm hở, bao nhiêu vốn liếng tích luỹ đều đặt cược vào nhà màng, nhà lưới. Thế nhưng thực tế lại không được như mong đợi. Khí hậu miền Bắc khác xa với Đà Lạt, không thể áp dụng rập khuôn. Việc lựa chọn cây trồng phù hợp cũng khiến chúng tôi loay hoay trong thời gian dài".
Lúc đó, cây dưa lưới còn mới mẻ nên nhiều vụ, người trồng phải nhổ bỏ vì không bảo đảm chất lượng. Mặc dù vậy bà con vẫn không bỏ cuộc mà nỗ lực khắc phục. Khi bà con quen với nếp canh tác mới, sản xuất dần đi vào ổn định thì siêu bão Yagi vào tháng 9/2024 lại cuốn đi tất cả...
Phát triển nông nghiệp công nghệ cao tại xã Trường Tân có cách riêng. Nói đến công nghệ cao, người ta thường nhắc đến những người trẻ am hiểu, có kiến thức chuyên môn, nhạy bén và thành thạo với công nghệ. Song, những người đặt nền móng cho nông nghiệp công nghệ cao ở Trường Tân lại là những nông dân lớn tuổi. Dù không nhanh nhẹn, hoạt bát bằng lớp trẻ nhưng họ luôn tận tâm, trách nhiệm và luôn khao khát mang đến làn gió mới cho nông nghiệp quê hương.
Hợp tác xã Tân Minh Đức là địa chỉ gieo niềm tin cho nông dân về nông nghiệp công nghệ cao tại xã Trường Tân. Được thành lập từ năm 2014, chỉ vỏn vẹn vài thành viên, đến nay, hợp tác xã đã có gần 200 thành viên đều có chung niềm đam mê với nông nghiệp công nghệ cao và đều đã cao tuổi.
Gần 70 tuổi nhưng ông Phùng Danh Thảo vẫn quán xuyến hơn 1 mẫu nhà màng, nhà lưới. Cả đời gắn bó với nông nghiệp nên ông Thảo thấm thía hết nỗi vất vả của công việc nhà nông một nắng, hai sương, nhưng thu nhập lại bấp bênh. Vì thế, dù ở độ tuổi ngại thay đổi song ông vẫn không quản khó khăn cùng các thành viên Hợp tác xã Tân Minh Đức tiếp cận với hướng đi mới.
“Tôi không cam lòng khi nông dân chúng tôi chăm chỉ, không từ bỏ ruộng đồng mà vẫn cứ mãi loay hoay với nghiệp làm nông. Do đó, khi có mô hình mới, chúng tôi không ngại thử nghiệm để tìm ra cách làm đồng bộ hơn, bài bản và hiệu quả hơn”, ông Thảo quả quyết nói.
10 năm qua, gia đình ông Thảo dồn hết công sức, tiền bạc cho những vườn dưa trồng trong nhà màng, nhà lưới. Vừa nhanh tay chăm chút cho những quả dưa vàng óng chuẩn bị đến kỳ thu hoạch, ông Thảo vừa say sưa kể về chuyện làm nông nghiệp công nghệ cao.
Theo ông Thảo, để có được quy trình sản xuất đồng bộ như hiện nay, nông dân Trường Tân cũng phải trải qua nhiều thử thách khách quan lẫn chủ quan. Đầu tư nhà màng rất tốn kém nên phải trồng các loại cây cho giá trị tương xứng. Trong đó, dưa lưới dù cho giá trị kinh tế cao nhưng lại lạ lẫm, mới mẻ, đòi hỏi người dân phải tìm tòi, học hỏi từ đầu. Thế nhưng, nông dân vẫn nỗ lực chinh phục cây trồng mới. Vì thế dưa lưới ở Trường Tân đã cho những mùa “vàng” nhờ công nghệ cao và sự kiên trì, bền bỉ của nông dân.
Về Trường Tân mới thấy được những khác biệt trong sản xuất nông nghiệp ở nơi đây so với nhiều địa phương khác. Vẫn là những người nông dân chất phác, thật thà nhưng họ làm nông nghiệp bằng cách ứng dụng công nghệ.
Nếu như ngày trước, nông dân thấp thỏm trông chờ vào thời tiết thì giờ đây, sản xuất nông nghiệp đã không còn lệ thuộc nhiều vào mưa nắng. Tại hệ thống nhà màng, nhà lưới đều có thiết bị cảm biến được kết nối với điện thoại thông minh. Khi nhiệt độ bên trong vượt ngưỡng cho phép sẽ được thông báo tới người dân để xử lý kịp thời. Nông dân cũng chỉ cần một thao tác trên điện thoại là có thể vận hành được hệ thống tưới nhỏ giọt.
Hiện nay, xã Trường Tân có khoảng 100 ha sản xuất như vậy, gấp 3 lần diện tích sản xuất nông nghiệp công nghệ cao ở các địa phương khác của thành phố Hải Phòng cộng lại.
Đồng hành cùng nông dân tại cơ sở, ông Phạm Văn Hải, Chi hội trưởng Chi hội Nông dân thôn Nam Cầu khâm phục bản lĩnh của những nông dân công nghệ cao ở địa phương. Ông Hải bày tỏ: “Không ít người trẻ có kiến thức, có tiềm lực dấn thân vào nông nghiệp nhưng vẫn nhận về thất bại vì lĩnh vực này đặc thù, rủi ro cao. Còn nhiều nông dân thôn Nam Cầu nói riêng và xã Trường Tân nói chung dù xuất phát điểm thấp, không được đào tạo bài bản, đồng vốn cũng hạn hẹp nhưng vẫn đang nhiệt huyết trên hành trình làm nông nghiệp công nghệ cao".
Họ lần lượt vượt qua những rào cản, thậm chí vượt lên chính bản thân mình để làm chủ kỹ thuật, làm chủ công nghệ cao trong sản xuất nông nghiệp.
Ngoài mang lại giá trị kinh tế, nông nghiệp công nghệ cao còn đem lại những lợi ích thiết thực về xã hội, môi trường. Nhờ sự hỗ trợ đắc lực của công nghệ nên nghề nông không còn vất vả, cực nhọc như trước, lao động lớn tuổi cũng có thể làm việc thuận lợi.
Mặt khác, sản xuất trong nhà màng, nhà lưới được trồng trên giá thể với chế độ chăm sóc, dinh dưỡng được tính toán phù hợp nên không xảy ra tình trạng thoái hoá đất đai, tiết kiệm chi phí và bảo vệ môi trường. Tuy nhiên, sản xuất nông nghiệp công nghệ cao có hạn chế là dễ bị thiệt hại khi có mưa bão. Người dân đang nghiên cứu cách khắc phục nhược điểm này bằng hệ thống nhà màng có thể dễ dàng tháo rời khi cần thiết.
Nhờ sự nhạy bén, ham học hỏi của người dân và định hướng của cơ quan chuyên môn, chính quyền địa phương, xã Trường Tân đã có bước phát triển đột phá trong sản xuất nông nghiệp. Từ địa phương có truyền thống trồng rau màu trở thành điển hình tiêu biểu của toàn thành phố khi đưa công nghệ cao vào sản xuất nông nghiệp.
Đây là xu thế phát triển tất yếu trong bối cảnh xây dựng nền nông nghiệp thích ứng với biến đổi khí hậu và chuyển đổi số. Hiện dưa lưới công nghệ cao của xã Trường Tân đã được chứng nhận là sản phẩm OCOP 4 sao, bước đầu tìm được chỗ đứng trên thị trường. Thế nhưng nếu muốn tiến xa hơn, phát triển bền vững hơn vẫn cần có những giải pháp căn cơ.
Bà Vũ Thị Hải Hậu, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy, phụ trách Đảng bộ xã Trường Tân nhận định nông nghiệp công nghệ cao là điểm nhấn trong phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương. Vì vậy, cấp ủy, chính quyền luôn quan tâm và có định hướng để phát triển ổn định, bền vững thế mạnh đặc thù này.
Trước hết, địa phương sẽ xây dựng thương hiệu nông nghiệp công nghệ cao Trường Tân thông qua bộ nhận diện từ bao bì, tem mác. Nhằm tạo dựng uy tín, sức cạnh tranh, xã đang rà soát, xây dựng mã số vùng trồng phục vụ truy xuất nguồn gốc nông sản. Khi nông nghiệp công nghệ cao của nông dân xã Trường Tân được biết đến nhiều hơn, chuỗi liên kết giá trị được hoàn chỉnh hơn thì nông sản không chỉ mang lại thu nhập cao cho người dân mà còn góp phần tạo dựng dấu ấn riêng của địa phương.
.jpg)
Nông nghiệp công nghệ cao ở xã Trường Tân không phải là câu chuyện ngắn mà là cả hành trình dài. Những luống rau màu trước đây đã nhường chỗ cho vùng sản xuất mới hiện đại hơn. Nông dân Trường Tân dám nghĩ, dám làm đã gieo mầm cho tư duy sản xuất mới. Đó là không ngại thay đổi để thích ứng.
Nội dung: NGUYỄN MƠ
Ảnh: THÀNH CHUNG
Trình bày: TUẤN ANH
.jpg "Nhà màng, nhà lưới mở lối làm giàu cho nông dân")
