(HPĐT)- Mỗi khi Tết đến, xuân về, trên vùng đất Tiên Lãng lại rộn ràng với những lễ hội đầu năm. Nổi bật, lễ hội Ngũ Linh Từ - gắn liền với quá trình hình thành, phát triển của mảnh đất Tiên Lãng cũng như đời sống sinh hoạt, lao động sản xuất của người dân địa phương, mang đậm nét đặc trưng của vùng đất, thể hiện mong ước cho năm mới bình an, mùa màng tốt tươi...
Tiên Lãng có 5 ngôi đền thiêng (Ngũ Linh Từ) thờ các vị anh hùng hào kiệt qua các thời kỳ đã cùng nhân dân địa phương làm nên truyền thống lịch sử hào hùng hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước, gồm: đền Để Xuyên (thôn Để Xuyên, xã Đại Thắng); đền Hà Đới (thôn Hà Đới, xã Tiên Thanh); đền Canh Sơn ở thôn Vân Đôi và đền Bì ở thôn Tử Đôi (xã Đoàn Lập), đền Gắm (thôn Cẩm Khê, xã Toàn Thắng). Trong đó, đền Để Xuyên và Đền Bì được xem là linh thiêng nhất trong “Ngũ Linh Từ” của huyện. Bởi vậy, từ xa xưa người dân huyện Tiên Lãng truyền nhau câu: “Thứ nhất đền Bì, thứ nhì đền Gắm”.
Theo ghi chép lịch sử, đền Gắm tọa lạc trên bán đảo cửa sông Văn Úc, được xây dựng từ thời vua Lý Cao Tông (năm 1190) để tưởng nhớ công lao to lớn của danh tướng Ngô Lý Tín. Đã thành lệ, cứ vào độ tháng Giêng âm lịch hằng năm, đông đảo bà con cùng du khách thập phương nô nức về đền Gắm dự lễ hội và du xuân. Theo Chủ tịch UBND xã Toàn Thắng Đinh Dương Ngọc, thời tiết những ngày đầu xuân khá thuận lợi với du khách tới tham quan đền Gắm. Những ngày đầu năm, bình quân mỗi ngày có từ 3 nghìn đến 4 nghìn lượt khách tới tham quan. Ban quản lý di tích chuẩn bị chu đáo các điều kiện phục vụ du khách như bố trí điểm trông, đỗ xe rộng rãi, thuận tiện, thực hiện tốt công tác bảo đảm vệ sinh môi trường, giữ cảnh quan luôn sạch, đẹp, trang nghiêm. Với sự đón tiếp chu đáo, đầu tư tôn tạo khu di tích khang trang cùng với sự linh thiêng của ngôi đền, địa chỉ này ngày càng được nhiều du khách trong và ngoài thành phố biết đến.
Theo thông tin từ Phòng Văn hóa - Thông tin huyện Tiên Lãng, lễ hội Ngũ Linh Từ được tổ chức 5 năm/lần. Lễ hội giới thiệu truyền thống lịch sử vẻ vang của cha ông và quảng bá tiềm năng, sự phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội của địa phương. Lễ hội gồm 2 phần lễ và hội. Phần lễ gồm lễ mộc dục được tổ chức tại 5 ngôi đền trên và lễ rước “Ngũ Linh Từ” gồm 5 đoàn rước tập trung rước về trước cửa đình Cựu Đôi. Phần hội gồm: tổ chức liên hoan văn nghệ và múa hát tín ngưỡng dân gian tại 5 di tích; tổ chức liên hoan múa hát tín ngưỡng dân gian toàn huyện; tế Kỳ phúc cầu cho trăm họ được bình an; tổ chức lễ hội đua thuyền cầu đảo tại đầm Bì. Lễ hội Ngũ Linh Từ là lễ hội truyền thống từ lâu đời của người dân huyện Tiên Lãng vừa được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Lễ hội gắn liền với 5 ngôi đền thiêng (Ngũ Linh Từ) gồm: Đền Để Xuyên, thờ Trang Định Đại vương, Nam Hải Đại vương, Xa Lâu Đại vương, Đống Thung Đại vương và Phổ Tế Linh ứng Đại vương; đền Hà Đới thờ Thượng tướng quân Trần Quốc Thành; đền Canh Sơn thờ Thành hoàng Kinh Sơn và Trí Minh; đền Long Bì thờ Bạt Hải Long vương; đền Gắm thờ Thái phó Phụ chính Ngô Lý Tín. Đây là những di tích có lịch sử hình thành từ lâu đời, thờ phụng những nhân vật có nhiều công lao với quê hương, đất nước. Cùng với lễ rước, tại các đền còn diễn ra các trò chơi dân gian như: Bơi thuyền, cầu thùm, chọi gà... cùng các môn thể thao như: Kéo co, bóng chuyền, bóng đá, cùng với diễn xướng dân gian, liên hoan văn nghệ, hát chèo...
Bên cạnh đó, dịp đầu năm, vùng đất Tiên Lãng còn rộn ràng các hoạt động lễ hội truyền thống của địa phương, tiêu biểu như: Lễ hội Chợ Giải xã Tiên Thanh (tổ chức vào sáng ngày mồng hai tháng Giêng); Lễ hội đền Để Xuyên xã Đại Thắng (tổ chức vào ngày 10, 11, 12 tháng Giêng); Lễ hội Đình Cựu Đôi, (tổ chức vào ngày 14, 15, 16 tháng Giêng); Lễ hội Đền Gắm, xã Toàn Thắng (tổ chức vào ngày 18, 19, 20 tháng Giêng); Lễ hội Đình Đền Chùa Xuân Úc, xã Bắc Hưng (tổ chức vào ngày 26, 27, 28 tháng hai âm lịch); Lễ hội Kỳ an rước nước Cầu Ngư xã Vinh Quang (tổ chức vào ngày 10-3 âm lịch) và một số lễ hội khác. Theo Trưởng Phòng Văn hóa - Thông tin huyện Tiên Lãng Mai Đàm Thanh Vân, Ban tổ chức lễ hội các xã, thị trân ́ đã có phương án bảo đảm an ninh trật tự, khoa học, bố trí bến bãi đỗ xe hợp lý, tổ chức trông giữ phương tiện cho du khách không thu phí. Các trò chơi, trò diễn dân gian được phục hồi trong lễ hội không có tính cá cược, cờ bạc, "đỏ đen"...; các hình thức vui chơi dịch vụ mới, hiện đại, lành mạnh như đua thuyền, vật dân tộc, kéo co... được củng cố, bổ sung tạo không khí vui tươi, hấp dẫn, góp phần bảo tôn giá tr ̀ ị tốt đẹp của lễ hội truyền thống. Qua đó, phát huy hiệu quả giá trị của các di tích, di sản văn hoá, góp phần quan trọng vào việc tuyên truyền giáo dục truyền thống, quảng bá về hình ảnh địa phương, thành phố, thu hút đông đảo du khách tham quan, đóng góp vào sự phát triển kinh tế - xã hội.
THU HẰNG
