Đắng, chua, ngọt hòa quyện trong ly trà cúc, tạo nên hương vị riêng, góp phần làm nên nét văn hóa ẩm thực đặc trưng đất Cảng.

Khác với vị trà cúc thanh nhẹ, ngát hương kiểu Hà Thành hay vị ngọt sắc của miền Nam, trà cúc Hải Phòng là một cú "bắt tay" đầy táo bạo giữa các tầng hương vị.
Thành phần cơ bản tưởng chừng rất quen thuộc: trà mạn đậm vị, hoa cúc sấy khô, thêm vài lát cam thảo và không thể thiếu những quất tươi thái mỏng. Thế nhưng, cách pha chế và kỹ thuật hãm trà của người Hải Phòng mới là điều tạo nên sự khác biệt.
Đại diện quán trà cúc Cô Lý ở phố Đinh Tiên Hoàng cho biết thương hiệu này có từ năm 1956, từ đời ông bà để lại. Ngày xưa, trà cúc kén khách, chỉ có người lớn tuổi mới uống nhưng nay rất đông bạn trẻ có sở thích uống trà cúc mỗi ngày.
Ngày nay, trà cúc cũng được biến tấu với nhiều lựa chọn, gia giảm chua, ngọt để phù hợp với khẩu vị của từng thực khách. Ngoài những nguyên liệu chính như: trà mạn, cúc ta, trà cúc còn có thêm một số nguyên liệu đặc trưng khác như: táo đỏ, kỳ tử, long nhãn… Trước đây, một cốc trà cúc chỉ có vài đồng nhưng nay có giá từ 25.000 - 30.000 đồng. Đây là mức giá phù hợp với túi tiền của đa số bạn trẻ.

Nhấp một ngụm trà cúc nóng trong buổi sáng mùa thu se lạnh, vị giác của bạn sẽ lập tức bị "đánh thức" bởi cái đắng chát đậm đà của trà mạn và hoa cúc. Ngay sau đó, vị chua thanh dịu của quất xộc lên mũi, rồi đọng lại ở hậu vị là cái ngọt hậu sâu lắng, dễ chịu của cam thảo.
Nhiều bạn trẻ lần đầu thử sức thường phải nhăn mặt vì vị đắng chát xộc thẳng vào cuống họng. Nhưng kỳ lạ thay, chỉ cần tới ngụm thứ ba, khi các vị chua - đắng - ngọt hòa quyện mượt mà, người ta lại đâm ra "nghiện" cái hậu vị thanh mát ấy lúc nào không hay.
Trà cúc Hải Phòng cũng “đa phong cách”. Mùa hè có trà cúc đá mát lạnh giải nhiệt. Sang thu, ly trà cúc nóng bốc khói nghi ngút mới là "chân ái". Thực khách sẽ có cảm nhận mùa thu dường như được gói ghém trong từng set đồ khi đặt mua cùng trà cúc như: đĩa hạt dẻ nướng thơm bùi, đĩa cóc chín dầm muối ớt hay đĩa cốm dẻo thơm... Người trẻ bên nhau, nhâm nhi từng ngụm trà với những câu chuyện gẫu về cái lạnh đầu mùa cùng hương hoa sữa thoảng trong hơi gió làm lòng người dễ chịu.
Không gò bó trong những không gian máy lạnh kín cổng cao tường, "văn hóa trà cúc" Hải Phòng gắn liền với những quán nhỏ ven đường.

Dọc các tuyến phố trung tâm như Phan Bội Châu, Minh Khai, Hoàng Văn Thụ hay Đinh Tiên Hoàng, cứ tầm chiều mát hoặc tối muộn, các quán trà cúc lại nườm nượp khách.
Từ những nhóm bạn trẻ Gen Z ăn mặc thời thượng, dân công sở sau giờ tan làm, cho đến các phượt thủ đi foodtour, tất cả đều hòa vào không gian xôn xao, cởi mở. Trà cúc Hải Phòng còn chiều lòng khách đến mức bạn có thể thoải mái order theo gu cá nhân: "nhiều chua", "ít đường", "đậm trà" hay "không cúc".
Vừa thoăn thoắt rót trà cho khách tại quán trà cúc lâu đời trên phố Phan Bội Châu, Nguyễn Minh Anh (22 tuổi, sinh viên Đại học Hải Phòng) chia sẻ với nụ cười rạng rỡ: "Bọn mình gọi trà cúc là gu đắng của người Hải Phòng. Giới trẻ bây giờ không chỉ thích trà sữa ngọt ngào nữa. Mùa thu rủ nhau cắn hạt dẻ, uống ly trà cúc chua chua đắng đắng mới đúng chất. Mấy đứa bạn mình từ Hà Nội xuống chơi, lúc đầu uống thử cứ kêu đắng quá, thế mà lúc về đứa nào cũng đòi mua vài túi trà sấy khô mang theo!”.

Hoàng Nhật Minh (26 tuổi, blogger du lịch tự do) lại chọn trà cúc như một cách chậm lại giữa nhịp sống hối hả: “Mùa thu Hải Phòng đẹp lắm, không quá ồn ào. Mỗi lần đi quay food tour xong, mình thích nhất là ghé quán quen gọi một ly cúc nóng ít ngọt. Nhìn dòng người xe qua lại dưới tán lá vàng, hít hà mùi thơm của quất và cam thảo, thấy lòng nhẹ nhõm hẳn. Trà cúc Hải Phòng như chính con người nơi đây vậy: ban đầu tiếp xúc thấy gắt, góc cạnh, nhưng càng ngẫm lại càng thấy đậm đà, chân thành và đáng nhớ”.
Giữa muôn vàn trào lưu đồ uống hiện đại đến rồi đi, trà cúc vẫn đứng vững như một nét chấm phá vừa cổ kính vừa tân thời, mang cái tình và cái vị rất riêng của Hải Phòng.
THU HƯƠNG