(HPĐT)- Đào tạo Sau đại học là mốc son đậm nét và là một trong những thành tựu nổi bật gắn liền với quá trình 69 năm xây dựng và phát triển của Trường đại học Hàng hải Việt Nam. Từ khóa đầu tiên khai giảng năm 1995, đến nay, Viện Đào tạo Sau đại học đào tạo được gần 6.000 thạc sĩ, 80 tiến sĩ, cung cấp đội ngũ cán bộ khoa học có trình độ cao, đóng góp thiết thực cho sự phát triển kinh tế - xã hội của thành phố và đất nước.
Hành trình đầy tự hào
Cách đây tròn 30 năm, ngày 15-5-1995, Khoa Đào tạo Sau đại học (nay là Viện Đào tạo Sau đại học), Trường đại học Hàng hải Việt Nam được thành lập, với nhiệm vụ đào tạo chuyên sâu trình độ thạc sĩ, tiến sĩ. Theo bút ký “Khoa Đào tạo Sau đại học những ngày đầu”, NGƯT.GS.TSKH. Thân Ngọc Hoàn, nguyên Trưởng Khoa Đào tạo Sau đại học cho biết: "Những ngày đầu thành lập, Khoa gặp rất nhiều khó khăn, cả về nhân lực và cơ sở vật chất. Với cương vị là người phụ trách Khoa, tôi tìm người để bổ sung cán bộ, sau đó bắt tay vào xây dựng chương trình đào tạo và tổ chức tuyển sinh khóa đầu tiên. Trong bối cảnh lực lượng khoa học cơ hữu có thể đào tạo trình độ sau đại học của trường rất khiêm tốn, Khoa liên hệ và mời thêm các tiến sĩ ngoài trường vào giảng dạy. Sau 2 năm đào tạo thạc sĩ, Khoa tổ chức xây dựng chương trình đào tạo tiến sĩ. Như vậy, từ 4 chuyên ngành đào tạo ban đầu, đến năm 2004, Khoa mở rộng đào tạo lên 6 chuyên ngành thạc sĩ và 3 chuyên ngành tiến sĩ. Đến năm 2021, Viện tiếp tục phát triển với 17 chương trình đào tạo trình độ thạc sĩ và 8 chương trình đào tạo trình độ tiến sĩ, thu hút hơn 40 nghiên cứu sinh và gần 800 học viên cao học đến tham gia học tập và nghiên cứu. Đội ngũ giảng viên tham gia đào tạo trình độ sau đại học ngày càng lớn mạnh, đến nay có hơn 250 giảng viên có học vị tiến sĩ, trong đó có hơn 50 giảng viên có học hàm Giáo sư, Phó Giáo sư".
Trải qua 30 năm xây dựng và phát triển, với sự nỗ lực, quyết tâm của các thế hệ lãnh đạo, cán bộ, giảng viên của nhà trường, công tác đào tạo sau đại học của Viện không ngừng hoàn thiện và đổi mới toàn diện, từ mục tiêu, nội dung, chương trình đến phương thức đào tạo, phương pháp giảng dạy, quản lý, hướng đến tiêu chuẩn chất lượng cao, tạo điều kiện để học viên tốt nghiệp đáp ứng tốt các yêu cầu thực tiễn, có năng lực làm việc chuyên nghiệp, hội nhập và phát triển. Theo đó, Viện tổ chức nghiêm túc các buổi đánh giá luận án tiến sĩ, luận văn/đề án tốt nghiệp thạc sĩ, siết chặt vấn đề liêm chính học thuật đối với tất cả các nghiên cứu sinh và học viên cao học, bảo đảm đủ điều kiện cấp bằng tiến sĩ, thạc sĩ cho các nghiên cứu sinh và học viên cao học. Ngoài ra, Viện cũng triển khai thành công chương trình liên kết đào tạo trình độ thạc sĩ với Trường đại học Liège (Vương quốc Bỉ), qua đó, khẳng định uy tín, chất lượng của Viện. Các thế hệ học viên sau tốt nghiệp đã và đang tham gia, đóng góp tích cực trong các cơ quan, doanh nghiệp, tham gia thực hiện Chiến lược phát triển kinh tế biển của đất nước.
Với những nỗ lực và đóng góp quan trọng trong lĩnh vực đào tạo và nghiên cứu khoa học, Viện vinh dự nhận được nhiều phần thưởng cao quý của các cấp, các ngành, thành phố như: Bằng khen của Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải (năm 2014, 2016, 2025); Bằng khen của UBND thành phố (năm 2004); Bằng khen Công đoàn ngành Giáo dục Việt Nam (năm 2016), nhiều năm liền đạt danh hiệu Tập thể lao động xuất sắc cấp Trường và cấp Bộ… và nhiều cá nhân của Viện cũng được biểu dương, khen thưởng.
Không ngừng đổi mới, sáng tạo
Ngày 23-11-2022, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 30-NQ/TW về “Phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm quốc phòng, an ninh vùng đồng bằng Sông Hồng đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045”, trong đó, có nội dung “Đẩy mạnh ứng dụng khoa học - công nghệ và đào tạo nhân lực biển; xây dựng Trường đại học Hàng hải Việt Nam là trường trọng điểm quốc gia, nghiên cứu, đào tạo phục vụ phát triển bền vững kinh tế biển”. Tiếp theo là Nghị quyết 57/NQ-TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Đầu năm 2025, Phó thủ tướng Lê Thành Long ký Quyết định số 452/QĐ-TTg phê duyệt Quy hoạch mạng lưới cơ sở giáo dục đại học và sư phạm thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050, trong đó có nội dung: “Đầu tư xây dựng Trường đại học Hàng hải Việt Nam là trường trọng điểm quốc gia, đạt trình độ ngang bằng các nước phát triển trong khu vực về các ngành khoa học, kỹ thuật và công nghệ phục vụ phát triển kinh tế biển”. Bám sát chủ trương, định hướng chiến lược phát triển trên, Trường đại học Hàng hải Việt Nam, Viện Đào tạo Sau đại học đang nỗ lực, không ngừng đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả đào tạo.
PGS.TS. Nguyễn Kim Phương, Viện trưởng Viện Đào tạo Sau đại học cho biết: Hiện, quy mô đào tạo của Viện là hơn 50 nghiên cứu sinh và 800 học viên cao học. Trong thời gian tới, Viện tiếp tục mở rộng quy mô tuyển sinh và đào tạo sau đại học, phấn đấu đến năm 2030, đạt 1.200-1.700 học viên cao học, 120-170 nghiên cứu sinh và đến năm 2045 đạt 2.000-2.500 học viên cao học, 200-250 nghiên cứu sinh. Bên cạnh việc nâng cao chất lượng đào tạo, Viện tập trung phát triển các nhóm ngành mũi nhọn, phục vụ nhu cầu nhân lực trình độ cao trong lĩnh vực giao thông vận tải và kinh tế biển như: Khoa học hàng hải, Cơ khí động lực, Đóng tàu, Điều khiển và tự động hóa, Máy tính và công nghệ thông tin, Kinh tế biển, Logistics, Công trình thủy, Công trình biển và Môi trường biển.
Bên cạnh đó, Viện sẽ tiếp tục đổi mới đào tạo sau đại học với những định hướng và giải pháp đồng bộ, toàn diện hơn nữa, trọng tâm là đổi mới mạnh mẽ mục tiêu, chương trình, phương thức đào tạo, nâng cao chất lượng nguồn tuyển sinh; gắn kết chặt chẽ giữa đào tạo với thực tiễn; xây dựng các chương trình bồi dưỡng sau đại học chuyên sâu đáp ứng nhu cầu xã hội; huy động hiệu quả sự tham gia của các chuyên gia, nhà khoa học; nâng cao chất lượng nghiên cứu khoa học, tăng cường chuyển đổi số, mở rộng hợp tác quốc tế.
Với bề dày truyền thống, sự nỗ lực không ngừng và tinh thần trách nhiệm cao, Viện Đào tạo Sau đại học sẽ tiếp tục phát huy vai trò là cơ sở đào tạo sau đại học uy tín, góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đóng góp thiết thực cho sự phát triển của nhà trường, thành phố và đất nước.
