Viết tiếp câu chuyện đổi mới nông nghiệp

Từ kết quả xé rào khoán “chui” ở Đoàn Xá (nay thuộc xã Kiến Hải) là cơ sở để Trung ương thực hiện khoán 100, rồi khoán 10 và công cuộc đổi mới năm 1986 thực hiện giao ruộng đất ổn định, lâu dài cho nông dân. Đến nay, sau 40 năm đổi mới, nông nghiệp, nông thôn Hải Phòng đổi thay rõ nét.

Tự hào quê hương là điểm sáng

Trở về Đoàn Xá, cái nôi của phong trào khoán 10, nay là xã Kiến Hải, ông Phạm Hồng Thưởng ở thôn Lộc Xá, nguyên chủ nhiệm HTX năm xưa nhớ lại: Vụ chiêm năm 1977, Đoàn Xá mất mùa khiến bà con mất tinh thần. Chuẩn bị sản xuất vụ mùa, nông dân bỏ ruộng nhiều. Phân tích nguyên nhân của tình trạng này, ông Thưởng cho rằng ngày ấy cách quản lý theo mô hình HTX quy mô thôn, làm việc theo công điểm khó hiệu quả. Trước những khó khăn đó, Đảng ủy xã họp bàn, Ban Thường vụ Đảng ủy xã quyết định vào vụ mùa năm 1977 phải chuyển hướng chỉ đạo sản xuất theo hình thức khoán, ban đầu khoán 50% diện tích. Vừa chỉ đạo làm, xã vừa lo sai cơ chế chính sách, nên chưa dám báo cáo cấp trên. Tuy nhiên, vụ mùa năm ấy, kết quả sản xuất đạt cao, năng suất lúa tăng gấp 1,5 lần so với nhiều vụ trước. Nhiều nông dân được mùa phấn khởi, hăng hái sản xuất. Nhận thấy việc giao khoán mang lại hiệu quả rõ rệt, từ những vụ sau xã tăng dần mức khoán.

Nghe tin Đoàn Xá làm “khoán chui", huyện, thành phố và cả Trung ương cử nhiều đoàn cán bộ về địa phương “nằm vùng”, kiểm tra về thực hiện cơ chế, chính sách của Đảng. Nhưng thực tế đã chứng minh ruộng đồng giao khoán được nông dân sản xuất hiệu quả hơn trước. Từ kết quả tích cực của chủ trương khoán sản phẩm ở Đoàn Xá, năm 1980, Ban Thường vụ Thành ủy ban hành Nghị quyết số 24 về củng cố hợp tác xã nông nghiệp nhằm đẩy mạnh sản xuất lương thực, thực phẩm và chọn huyện Kiến Thụy là đơn vị thí điểm. Nghị quyết 24 là sự đột phá trong chỉ đạo tìm tòi hướng đi mới, ủng hộ cách nghĩ, cách làm sáng tạo của địa phương, thể hiện sự năng động nắm bắt nhân tố mới và được nhân dân đồng tình, ủng hộ. Từ “khoán chui” đến “khoán 24”, từ thực tiễn tại Hải Phòng, năm 1981 Ban Bí thư ban hành Chỉ thị số 100 và năm 1988 Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 10 (thường gọi tắt là Khoán 10) đổi mới cơ bản, toàn diện trong quản lý nông nghiệp ở nước ta.

Phát triển nông nghiệp hàng hóa quy mô lớn, giá trị cao

Sau hơn 40 năm đổi mới, trở về cái nôi khoán 10, Đoàn Xá trước đây và nay là xã Kiến Hải không chỉ rộng mở về hạ tầng nông thôn mới kiểu mẫu mà cách làm nông nghiệp cũng nhiều đổi mới. Kiến Hải sau khi quy hoạch diện tích cho các dự án đô thị, hiện còn 500 ha đất nông nghiệp. Xã xác định rõ mục tiêu là phát triển “nông nghiệp hiện đại, hàng hóa, quy mô lớn, cơ giới hóa, sản xuất tập trung”. Trang trại tổng hợp với quy mô hiện đại của bà Đồng Thị Doanh ở xã Kiến Hải đi đầu trong việc phát triển nông nghiệp công nghệ cao. Bà Doanh cho biết: “Với hơn 2 tỷ đồng, trang trại đầu tư hệ thống nhà lưới và giàn trồng rau thủy canh, cung ứng rau sạch cho các siêu thị và bếp ăn tập thể trên địa bàn thành phố”.

Không chỉ tại xã Kiến Hải, thành phố ngày càng nhiều những nông dân mạnh dạn nghĩ lớn, làm giàu từ đồng ruộng. Những ngày áp Tết, trang trại Hoa Mây Xanh của anh Đỗ Văn Sanh, ở phường An Dương tấp nập khách đến đặt mua hoa các loại. Từ trang trại ban đầu chỉ có vài ha trồng hoa lay ơn và hoa hướng dương, đến nay diện tích mở rộng hơn 20 ha…

Những năm qua, nông nghiệp Hải Phòng phát huy nhiều thế mạnh, chuyển đổi từ sản xuất nhỏ lẻ sang hình thức kinh tế phù hợp như trang trại, hợp tác xã, doanh nghiệp. Với cách làm năng động, mạnh dạn, người nông dân đã tăng cường công nghệ cao, sản xuất theo hướng nông nghiệp sinh thái, thông minh, để tạo sản phẩm chất lượng cao, thương hiệu uy tín, bảo đảm tăng trưởng xanh và bền vững. Đơn cử, tại xã Bình Giang hiện có diện tích đất nông nghiệp gần 1.900 ha. Đồng chí Nguyễn Đình Bộ, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã chia sẻ, nhiều nông dân trên địa bàn xã sản xuất nông nghiệp theo mô hình nhà lưới, nhà màng áp dụng công nghệ tưới thông minh, cảm biến tự động…

Nhiệm kỳ 2025 - 2030, Đảng bộ thành phố đặt mục tiêu đến năm 2030 phát triển kinh tế nông nghiệp toàn diện, bền vững, bảo đảm an ninh lương thực, thích ứng biến đổi khí hậu. Tăng trưởng GRDP nông, lâm, thủy sản đạt từ 3,00%/năm.

Đồng chí Bùi Văn Thăng, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường xác định, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là giải pháp trọng tâm, động lực chính cho tăng trưởng nông nghiệp Hải Phòng bền vững. Vì vậy, ngay đầu nhiệm kỳ, Sở thực hiện nhiều nhiệm vụ, giải pháp để chuyển đổi xanh trong nông nghiệp.