VNeID - tiện ích, không giám sát người dân

Tiện ích thiết thực trong đời sống số

Hoạt động trong lĩnh vực logistics nên anh Nguyễn Minh Tuấn, trú tại phường Hải An thường xuyên đi công tác xa nhà. Anh Tuấn cho biết, sau khi kích hoạt tài khoản định danh điện tử mức độ 2, anh tích hợp thông tin các loại giấy tờ cơ bản như đăng ký xe, giấy phép lái xe, thẻ bảo hiểm y tế… nên không lo thất lạc, đánh rơi trong quá trình di chuyển.

Đặc biệt, từ ngày 15/8/2026 đến hết ngày 28/2/2027, công dân Việt Nam có tài khoản định danh điện tử mức độ 2 và đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định được hưởng chính sách miễn, giảm một số khoản phí, lệ phí đối với cấp hộ chiếu phổ thông. Để chuẩn bị cho chuyến công tác nước ngoài cuối năm, anh Tuấn bổ sung thông tin thẻ ngân hàng, sổ sức khỏe điện tử, số thuê bao di động và đăng ký cấp hộ chiếu qua dịch vụ công trực tuyến theo quy định. Anh đánh giá việc này thuận tiện, tiết kiệm thời gian, chi phí.

Tuy không còn ở độ tuổi rành công nghệ nhưng sau khi được đồng chí cảnh sát khu vực hướng dẫn kích hoạt định danh điện tử mức độ 2, bà Trần Thị Bền, trú tại tổ dân phố Lưu Thượng 1, phường Kinh Môn đã thấy được lợi ích từ ứng dụng này. Bà Bền cho biết: "Ngay sau khi tích hợp các thông tin, người dân được cán bộ nhắc đổi mật khẩu, lưu lại cho riêng mình để bảo đảm an toàn. Từ nay, đi khám sức khỏe hằng tháng, không cần mang theo nhiều sổ sách, giấy tờ, chỉ cần điện thoại và nhớ mật khẩu".

Theo Thượng tá Phạm Hữu Dương, Trưởng Công an phường Kinh Môn, trong quá trình thu nhận, cài đặt, kích hoạt định danh điện tử mức độ 2, cán bộ, chiến sĩ đơn vị đẩy mạnh tuyên truyền để người dân hiểu VNeID không chỉ là ứng dụng định danh điện tử mà còn là nền tảng tích hợp nhiều tiện ích phục vụ đời sống hằng ngày. Thông qua ứng dụng, người dân có thể thực hiện thủ tục hành chính trực tuyến, tra cứu thông tin, sử dụng giấy tờ điện tử và tiếp cận nhiều dịch vụ số nhanh chóng, thuận tiện, góp phần tiết kiệm thời gian, chi phí.

Không đánh đồng định danh điện tử với giám sát

Thời gian qua, hệ thống chính trị các cấp, trong đó lực lượng công an các đơn vị, địa phương làm nòng cốt, làm việc cả ngày nghỉ, ngày lễ, ngoài giờ hành chính để hỗ trợ người dân cài đặt, kích hoạt định danh điện tử mức độ 2, đưa các tiện ích của ứng dụng VNeID vào cuộc sống.

Tại Hải Phòng, theo thống kê, đến nay toàn thành phố đã cấp gần 3,2 triệu tài khoản định danh điện tử mức 2, trong đó hơn 3 triệu tài khoản đã được kích hoạt. Thông qua VNeID, nhiều tiện ích được khai thác như tích hợp một số loại giấy tờ điện tử theo quy định; theo dõi một số thông tin liên quan đến quá trình khám, chữa bệnh; thực hiện thủ tục hành chính trực tuyến, theo dõi tiến độ giải quyết hồ sơ mà không cần trực tiếp đến cơ quan hành chính.

Đặc biệt, VNeID hỗ trợ người dân tiếp nhận thông báo từ cơ quan nhà nước, đồng thời sử dụng tài khoản định danh điện tử để xác thực thông tin khi thực hiện các giao dịch điện tử, bảo đảm thuận tiện, an toàn, hạn chế nguy cơ bị các đối tượng xấu lừa đảo, chiếm đoạt tài sản.

Tuy nhiên, gần đây trên một số kênh thông tin như Đài Châu Á Tự Do, tổ chức khủng bố Việt Tân, trang mạng của các thế lực thù địch lại suy diễn, đồng nhất định danh điện tử với “kiểm soát toàn diện”, “giám sát người dân”. Thậm chí, gọi VNeID là một “hệ thống giám sát”, xuyên tạc việc phát triển ứng dụng thành xây dựng “Hệ thống điểm công dân số”, từ đó tuyên truyền, lôi kéo, kích động người dân cản trở việc thực hiện chính sách, pháp luật về định danh điện tử mà Đảng, Nhà nước đang triển khai.

Theo các chuyên gia, kết nối và chia sẻ dữ liệu nhằm giảm việc cung cấp lặp lại thông tin, nâng cao hiệu quả giải quyết thủ tục và tạo điều kiện để các hệ thống sử dụng dữ liệu theo thẩm quyền. Trước đây, các cơ sở dữ liệu tách biệt, người dân phải nhiều lần khai báo cùng một thông tin khi thực hiện thủ tục hành chính, trong khi cơ quan, tổ chức cũng khó khai thác hiệu quả dữ liệu đã được xác lập. Nhờ VNeID với chức năng tích hợp nhiều thông tin liên quan, việc khai báo được giảm thiểu, qua đó đơn giản hóa thủ tục hành chính, tạo thuận lợi cho người dân.

Tuy nhiên, một hệ thống có khả năng kết nối không đồng nghĩa mọi chủ thể đều có quyền truy cập tất cả dữ liệu. Đặc biệt, từ ngày 1/1/2026, Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân số 91/2025/QH15 chính thức có hiệu lực. Đây là đạo luật chuyên ngành điều chỉnh hoạt động xử lý dữ liệu cá nhân, đặt ra các nguyên tắc, quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm pháp lý của các chủ thể liên quan. Trước đó, Luật Dữ liệu số 60/2024/QH15 có hiệu lực từ ngày 1/7/2025, quy định việc khai thác, sử dụng dữ liệu tại Việt Nam phải tuân thủ pháp luật.

Điều đó cho thấy, quá trình phát triển hạ tầng số tại Việt Nam không chỉ đặt trọng tâm vào khả năng thu thập, sử dụng dữ liệu mà đồng thời hình thành khuôn khổ pháp lý để bảo vệ dữ liệu cá nhân. Càng phát triển định danh số càng phải tăng cường bảo vệ dữ liệu, bảo đảm an toàn hệ thống và kiểm soát việc sử dụng thông tin đúng mục đích bằng pháp luật.

Vì vậy, luận điệu xuyên tạc về ứng dụng VNeID là phi lý. Mỗi người dân cần nâng cao nhận thức, tinh thần cảnh giác, không để các thông tin sai lệch tác động, đồng thời chung sức thúc đẩy cải cách hành chính, chuyển đổi phương thức quản trị xã hội theo hướng minh bạch, thuận lợi, bảo đảm tốt hơn việc phục vụ người dân.